Bản án 970/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 12 và Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định: 10
[1] Đơn kháng cáo của các đương sự: Đoàn Thị N, Đỗ Thị N2, Đoàn Thị Thanh L1, Đoàn Vinh T, Đoàn Đỗ Quỳnh N3, Đoàn Thị Minh L và Đoàn Đỗ Kim H đều đảm bảo hình thức, thời hạn, đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Phiên tòa phúc thẩm được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai, nguyên đơn và người đại diện hợp pháp của bị đơn có mặt, người kháng cáo gồm chị Đoàn Đỗ Kim H và chị Đoàn Thị Minh L là người đại diện hợp pháp của các đương sự: Đỗ Thị N2, Đoàn Thị Thanh L1, Đoàn Vinh T, Đoàn Đỗ Quỳnh N3 có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; các đương sự khác vắng mặt đều là những người không có kháng cáo và sự vắng mặt của họ không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, nên theo quy định tại Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự thì Tòa án vẫn tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án vắng mặt họ.
[2] Cụ Đoàn P và cụ Trần Thị H5 có 05 người con chung gồm các ông, bà: Đoàn Khắc C (Chết trước năm 1975, không có vợ con); Đoàn Khắc T5 (Chết trước năm 1975, không có vợ con); Đoàn Thị N; Đoàn Khắc H2; Đoàn Khắc Đ (Chết ngày 23/3/2020, có người vợ thứ nhất là bà Phan Thị M (Chết năm 1984) có 04 người con chung gồm các anh, chị: Đoàn Thị Thanh L1, Đoàn Anh T2, Đoàn Thị Minh L, Đoàn Vinh T; Người vợ thứ hai là bà Đỗ Thị N2 có 02 người con chung là chị Đoàn Đỗ Quỳnh N3 và Đoàn Đỗ Kim H. Cụ Đoàn P chết ngày 17/7/1987 và cụ Trần Thị H5 chết ngày 17/6/1980 đều không có di chúc; Như vậy, người thừa kế hàng thứ nhất của cụ Đoàn P và cụ Trần Thị H5 gồm có các đương sự: Đoàn Thị N, Đoàn Khắc H2 và Đoàn Khắc Đ; Người thừa kế hàng thứ nhất của ông Đoàn Khắc Đ gồm có các đương sự: Đỗ Thị N2, Đoàn Thị Thanh L1, Đoàn Anh T2, Đoàn Thị Minh L, Đoàn Vinh T, Đoàn Đỗ Quỳnh N3 và Đoàn Đỗ Kim H;
[3] Tất cả các đương sự đều thống nhất nguồn gốc diện tích đất 494 m2 (diện tích đất đo đạc thực tế 438,5 m2) thuộc Thửa đất số 162, Tờ bản đồ số G.158.III.A tại xã Lộc Châu, thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng là của cụ Đoàn P và cụ Trần Thị H5 chết để lại.
[4] Sau khi cụ Đoàn P và cụ Trần Thị H5 chết thì vào ngày 20/7/1987, tất cả người thừa kế của hai cụ gồm các ông, bà: Đoàn Thị N, Đoàn Khắc H2 và Đoàn Khắc Đ lập Biên bản họp gia đình (bút lục số 431), tiến hành phân chia di sản của cụ Đoàn P và cụ Trần Thị H5, người ghi biên bản là bà Đoàn Thị N. Theo đó, khoản tiền chia buồn và các vật gia dụng được trị giá để thanh toán cho chi phí mai táng; Số tol sau khi trừ 11 tấm tol để cân đối thu chi đám tang, còn lại thì chia 3; Đối với phần đất 11 của cha mẹ để lại thì chia đôi cho ông H2 1, ông Đ 1; nếu ông Đ kiếm được đất khác để làm nhà thì ông H2 sẽ trả cho ông Đ 2 chỉ vàng.
[5] Sau khi lập văn bản thỏa thuận phân chia ngày 20/7/1987, cuối năm 1987 ông Đ đã tháo dỡ phần nhà của mình được chia để chuyển về Lộc Sơn rồi chuyển đến Lộc Nam, Bảo Lâm sinh sống cho đến khi chết vào năm 2020. Trong suốt quá trình dài từ năm 1987 đến năm 2020 bản thân ông Đ cũng không có ý kiến đối với biên bản phân chia ngày 20/7/1987 hay yêu cầu hoặc khởi kiện ông H2 về hai chỉ vàng là phần giá trị phần nhà đất mình được chia trong biên bản ngày 20/7/1987. Trong khi đó bà X, ông H2 đã sử dụng ổn định, xây dựng nhà kiên cố trên đất và đã làm các thủ tục với cơ quan Nhà nước để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tách thửa, tặng cho bà N4, ông T1, bà N6 nhưng bà Đoàn Thị N, ông Đ biết nhưng không có ý kiến gì.
[6] Mặc dù văn bản thỏa thuận phân chia ngày 20/7/1987 được bà N viết tay, không có công chứng chứng thực và hình thức không phù hợp là văn bản phân chia tài sản hoặc khai nhận di sản thừa kế theo quy định của pháp luật, nhưng nội dung văn bản đã thể hiện đầy đủ chi tiết về hàng thừa kế gồm ông H2, ông Đ, bà N có mặt đầy đủ và kiểm đếm từng loại tài sản của cụ P, cụ H5 để lại từ vật dụng sinh hoạt hàng ngày như bình thủy, thùng đựng gạo, đồng hồ, giường ngủ ... và được các bên thống nhất công khai định giá từng loại tài sản và khấu trừ hoặc giao cho từng người cụ thể để lấy tiền bù vào khoản chi phí mai táng cho cụ P còn thiếu. Đối với diện tích đất tại thời điểm phân chia chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên không ghi rõ diện tích đất, số lô, số thửa, tờ bản đồ hay vị trí đất nhưng cũng được các hàng thừa kế của cụ P, cụ H5 xác định cha mẹ có diện tích đất và chia đôi cho ông Đ, ông H2 và có thỏa thuận nếu ông Đ tìm được vị trí đất khác để làm nhà thì ông H2 sẽ trả cho ông Đ với giá hai chỉ vàng. Toàn bộ nội dung văn bản trên được bà N thừa nhận do chính tay bà N viết và ký tên với tư cách là thư ký ghi biên bản và bà N cũng thừa nhận từ năm 1974 đến năm 1987 và sau khi cụ P chết, người trực tiếp quản lý, canh tác sử dụng đất là ông H2, bà X còn bà N, ông Đ không canh tác diện tích đất trên, nên việc bà N cho rằng ở phần chữ ký ghi em út bà N không ký tên nên không thừa nhận văn bản trên là không có căn cứ.
[7] Di sản của cụ P, cụ H5 để lại đã được những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cụ P, cụ H5 phân chia xong từ năm 1987, không còn là di sản thừa kế của cụ P, cụ H5, nên không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Đoàn Thị N và cũng không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu độc lập của các đương sự: Đỗ Thị N2, chị Đoàn Thị Minh L, anh Đoàn Vinh T, chị Đoàn Đỗ Quỳnh N3, chị Đoàn Thị Thanh L1, chị Đoàn Đỗ Kim H.
[8] Các đương sự: Đoàn Thị N, Đỗ Thị N2, Đoàn Thị Minh L, Đoàn Vinh T, Đoàn Đỗ Quỳnh N3, Đoàn Thị Thanh L1, Đoàn Đỗ Kim H không cung cấp được 12 chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình là có căn cứ và hợp pháp, nên không có căn cứ để chấp nhận, giữ nguyên Bản án sơ thẩm theo đề nghị của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh là phù hợp;
[9] Do không được chấp nhận kháng cáo nên người kháng cáo phải chịu án phí dân sự phúc thẩm; Bà Đoàn Thị N và bà Đỗ Thị N2 là người cao tuổi và là hộ nghèo nên được miễn;
[10] Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm về chi phí tố tụng; về án phí dân sự sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị
Quyết định
1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 12 và Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
2. Không chấp nhận kháng cáo của các đương sự: Đoàn Thị N, Đỗ Thị N2, Đoàn Thị Thanh L1, Đoàn Vinh T, Đoàn Thị Minh L, Đoàn Đỗ Quỳnh N3 và Đoàn Đỗ Kim H; Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 33/2025/DS-ST ngày 07/7/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng; Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Đoàn Thị N và không chấp nhận yêu cầu độc lập của các đương sự: Đỗ Thị N2, Đoàn Thị Thanh L1, Đoàn Vinh T, Đoàn Thị Minh L, Đoàn Đỗ Quỳnh N3 và Đoàn Đỗ Kim H về việc “Tranh chấp di sản thừa kế; yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất” với bà Phạm Thị X đối với diện tích đất 494 m2 (đo đạc thực tế 438,5 m2) thuộc Thửa đất số 162, Tờ bản đồ số G.158.III.A tại xã Lộc Châu, thành phố Bảo Lộc (Nay là Phường 3 Bảo Lộc), tỉnh Lâm Đồng.
3. Bà Đoàn Thị N và bà Đỗ Thị N2 được miễn án phí dân sự phúc thẩm; Mỗi anh, chị: Đoàn Thị Thanh L1, Đoàn Vinh T, Đoàn Thị Minh L, Đoàn Đỗ Quỳnh N3 và Đoàn Đỗ Kim H phải nộp án phí dân sự phúc thẩm là 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng)/người và được khấu trừ vào tạm ứng án phí mỗi người đã nộp 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) theo các biên lai thu số 0001616, 0001617, 0001618, 0001619, 0001621 cùng ngày 31/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng; 13
4. Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm về chi phí tố tụng; về án phí dân sự sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị;
5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.