Bản án 300/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1]. Ngày 13/4/2026, bị đơn bà Nguyễn Thị Bích H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Bích N kháng cáo bản án sơ thẩm. Đơn kháng cáo của bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là trong thời hạn quy định tại Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự, do đó Hội đồng xét xử quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm. 4

[2]. Bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, Hội đồng xét xử xem xét các vấn đề sau: [2.1]. Về tố tụng: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DD 872198, số vào sổ cấp CH 04090, do UBND huyện T cấp ngày 09/11/2022 cho bà Nguyễn Thị Bích H đối với nhà và đất thuộc thửa số 271, tờ bản đồ 11, diện tích 2.681,7m², tại khu phố L, thị trấn C, huyện T, tỉnh Phú Yên và yêu cầu chia di sản thừa kế của cha mẹ (Nguyễn Kế L, Cao Thị L2) để lại là nhà và đất nêu trên. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ Tranh chấp di sản thừa kế và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thụ lý giải quyết vụ án là đúng quy định tại khoản 5 Điều 26, Điều 34, khoản 1 Điều 37, điểm a khoản 1 Điều 38, điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 31, Điều 32 Luật Tố tụng hành chính. [2.2]. Về nội dung: [2.2.1]. Quá trình giải quyết vụ án bị đơn cho rằng diện tích thửa đất đang tranh chấp là của cha mẹ chồng bị đơn là cụ Cao Thị L1 cho hai vợ chồng ông Nguyễn Kế T2, bà Nguyễn Thị Bích H sử dụng ổn định từ năm 1991 đến nay. Khi cụ L1 còn sống, vợ chồng bà H đã được nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lúc đó không có ai tranh chấp, sau khi cụ L1 chết thì xảy ra tranh chấp. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất tranh chấp cho vợ chồng ông T2, bà H được thực hiện công khai, đúng quy định pháp luật, nên bị đơn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. [2.2.2]. Toà án cấp sơ thẩm xác định thửa đất số 169 có diện tích 2.650m2 (đo đạc thực tế là 2.883,6m2) đất trồng cây hàng năm khác thuộc tờ bản đồ 10, toạ lạc khu phố L, thị trấn C, huyện T, tỉnh Phú Yên (nay là khu phố L, xã T, tỉnh Đắk Lắk); trên đất có nhà ở và các vật kiến trúc phụ trợ khác thuộc quyền sở hữu và sử dụng của vợ chồng cụ Nguyễn Kế L và cụ Cao Thị L2 (L8). Gia đình cụ L, cụ L1 sinh sống trên đất từ trước năm 1975, cụ L chết tháng 12 năm 1979, cụ L1 chết tháng 01/2022, khi chết hai cụ đều không để lại di chúc; hàng thừa kế thứ nhất của cụ L, cụ L1 bao gồm các con: ông Nguyễn Kế T2, ông Nguyễn Kế T1, bà Nguyễn Thị G, ông Nguyễn Kế C. Ông T2 chết tháng 3/2022, hàng thừa kế thứ nhất của ông T2 gồm có vợ là bà Nguyễn Thị Bích H, các con là chị Nguyễn Thị Bích N và anh Nguyễn Kế H2. Bị đơn cho rằng diện tích đất nguyên đơn tranh chấp đã được cụ L1 cho vợ chồng bị đơn khi còn sống nhưng bị đơn không xuất trình được chứng cứ chứng minh việc bà Cao Thị L1 đã tặng cho diện tích đất này cho vợ chồng bị đơn.

Do đó, Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Kế C, hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và các tài sản khác gắn liền với đất số DD 872198, số vào sổ cấp GCN: CH 04090, do UBND huyện T cấp ngày 09/11/2022 cho bà Nguyễn Thị Bích H và chia thừa kế di sản của cụ Cao Thị L1 và cụ Nguyễn Kế L là quyền sử dụng đất thửa đất số 271, tờ bản đồ 11, diện tích 2.681,7m², tại khu phố L, thị trấn C, huyện T, tỉnh Phú Yên theo pháp luật là có căn cứ. [2.2.3].

Tuy nhiên, trong giai đoạn xét xử phúc thẩm, bị đơn bà Nguyễn Thị Bích H cung cấp tài liệu, chứng cứ mới gồm: Giấy kế thừa nền nhà ở và đất vườn cho con đề ngày 28/4/2004 và Hợp đồng cho, tặng đất đề ngày 22/3/2006, cụ thể: 5 Tại Giấy kế thừa nền nhà ở và đất vườn cho con đề ngày 28/4/2004 thể hiện nội dung: bà Cao Thị L2 có một nền nhà ở nằm trên đất vườn thuộc thôn L, thị trấn C, huyện T, tỉnh Phú Yên; diện tích 2.500m2 xử đồng Đèo, đông, tây tứ cận như sau: - Đông giáp đất ông: Phan Văn L3 - Tây giáp đất ông : Bùi N đang nhận khoán - Nam giáp đất ông: Phạm D - Bắc giáp đất ông: Nguyễn Văn T3 nhận khoán Sau khi cha mẹ chồng tôi qua đời đã thừa kế lại cho vợ chồng tôi ở đến khi chồng tôi qua đời tôi không ở nữa mà để lại cho con tôi tên: Nguyễn Kế T2 sinh năm 1970 ở cho tới nay. Nay tôi muốn thừa kế lại cho con tôi được xây dựng nhà ở và canh tác trên khu đất vườn nói trên vĩnh viễn cho đến mai sau. Nay tôi viết giấy thừa kế này để làm vi bằng như tờ Di chúc của tôi kính mong sự giúp đỡ và chấp nhận của quý cấp chính quyền. Nếu sau này có sự tranh chấp xảy ra tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật. Giấy kế thừa nền nhà ở và đất vườn cho con nêu trên có chữ ký và xác nhận của ông Dương Minh Ẩ là Trưởng thôn L đại diện Ban N3 ngày 30/4/2004, nội dung xác nhận: xác nhận theo nội dung giấy thừa kế đất nhà ở có vườn cây của bà Cao Thị L1 cho con là Nguyễn Kế T2. Hiện có nhà ở trên diện tích đất vườn nói trên. Vậy kính chuyển cơ quan cấp trên hướng dẫn thủ tục. Tại Đơn xác nhận đề ngày 27/8/2026, ông Dương Minh Ẩ xác nhận nội dung: “… trước đây tôi là Trưởng thôn L. Trong thời gian giữ chức vụ Trưởng thôn, tôi có biết và thực hiện xác nhận đối với một số giấy tờ, văn bản liên quan đến hộ gia đình ông Nguyễn Kế T2 và bà Nguyễn Thị Bích H…”. Tại Hợp đồng cho, tặng đất đề ngày 22/3/2006 thể hiện nội dung: bên cho tặng đất bà Cao Thị L1 và các thành viên trong hộ gồm: Nguyễn Kế T1, Nguyễn Thị G, Nguyễn Kế C; bên nhận đất: Nguyễn Kế T2, Nguyễn Thị Bích H; nội dung thoả thuận: Bà Cao Thị L1 cho tặng lô đất diện tích 2000m2 có nhà ở tại thôn L, huyện T, tỉnh Phú Yên cho ông Nguyễn Kế T2, bà Nguyễn Thị Bích H; vị trí tiếp giáp thửa đất: - Phía đông giáp: ông Phạm Kim L4 - Phía tây giáp: ông 5 Nùi - Phía nam giáp: ông Phạm N1, ông D1 - Phía Bắc giáp: ông Nguyễn T3, ông Năm N2 Trên đất có nhà ở, sân phơi, giếng nước, trại chăn nuôi; phần đất do ông bà để lại. Hợp đồng được lập thành 04 bản, có giá trị pháp lý như nhau, mỗi bên giữ 01 bản, 01 bản lưu tại UBND xã, 01 bản lưu tại phòng Tài Nguyên và môi trường huyện. Trong Hợp đồng cho, tặng đất nêu trên không có chữ ký của bên nhận đất; phần bên cho đất có ghi chữ CAO THỊ LANG và 03 chữ ký khác cùng 02 dòng chữ viết ghi tên Nguyễn Kế T1, Nguyễn Thị G dưới các chữ ký, hợp đồng không có người làm chứng cũng như xác nhận của chính quyền địa phương. Bà H cho rằng những chữ ký phần BÊN CHO ĐẤT trong Hợp đồng cho, tặng đất ngày 22/3/2006 là chữ ký của ông Nguyễn Kế T1, bà Nguyễn Thị G và ông 6 Nguyễn Kế C. Trong khi đó, bà G, ông C không thừa nhận ký vào Hợp đồng mà bà H cung cấp trong giai đoạn xét xử phúc thẩm, đồng thời ông, bà không biết có Giấy kế thừa nền nhà ở và đất vườn cho con đề ngày 28/4/2004 do bà H cung cấp; cả bà H, bà G, ông C đều đề nghị được tiến hành giám định chữ ký, chữ viết trong các tài liệu mới này.

[3]. Như vậy, trong giai đoạn xét xử phúc thẩm, bị đơn cung cấp tài liệu, chứng cứ mới. Nếu các tài liệu chứng cứ này là thật sẽ được Toà án sử dụng làm căn cứ để giải quyết vụ án.

Tuy nhiên, các chứng cứ, tài liệu này không thể làm rõ được tại cấp phúc thẩm. Đồng thời, để đảm bảo quyền kháng cáo của các đương sự và nguyên tắc hai cấp xét xử, Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, huỷ Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2026/DS-ST ngày 31/3/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên toà. Các yêu cầu kháng cáo khác của bà Nguyễn Thị Bích H và chị Nguyễn Thị Bích N sẽ được xem xét khi giải quyết lại vụ án và cũng cần thiết phải đưa ông Dương Minh Ẩ vào tham gia tố tụng trong vụ án với tư cách là người làm chứng. Việc huỷ án sơ thẩm không do lỗi của Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm.

[4]. Về chí phí tố tụng và án phí sơ thẩm: Tòa án xác định lại nghĩa vụ chịu án phí và chi phí tố tụng khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

[5]. Án phí dân sự phúc thẩm: Do hủy Bản án dân sự sơ thẩm để giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm nên theo quy định tại khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí và lệ phí Tòa án, bà Nguyễn Thị Bích H và chị Nguyễn Thị Bích N không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho bà H, chị N số tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp.