Bản án 290/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Lê T. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 54/2025/DS-ST ngày 16/9/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa.
Nhận định của Tòa án
[1]. Về tố tụng: ngày 22/9/2025, nguyên đơn bà Nguyễn Lê T kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Đơn kháng cáo của đương sự là trong thời hạn quy định tại Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự, do đó Hội đồng xét xử quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm. Nguyên đơn bà Nguyễn Lê T khởi kiện yêu cầu bà Hồ Trần Tố U trả lại nguyên trạng thửa đất số 295, tờ bản đồ số 71, địa chỉ: tổ A Đường Đ, phường V, thành phố N, tỉnh Khánh Hòa, diện tích 1211,3m2, theo GCNQSDĐ số CH06190/22327 ngày 13/01/2016 đã cấp cho nguyên đơn và yêu cầu hủy GCNQSDĐ số AM 358406 ngày 17/12/2008 đã cấp cho ông Nguyễn Văn Y, bà Võ Thị T1; hủy phần chỉnh lý biến động trên GCNQSDĐ này của ông Y, bà T1 (do ông Y, bà T1 đã chuyển nhượng cho bà Hà Thị T5, bà T5 tiếp tục chuyển nhượng cho bà Hồ Trần Tố U). Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa thụ lý quan hệ Tranh chấp quyền sử dụng đất, yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền, đúng quan hệ pháp luật theo Điều 26, Điều 34 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 tại thời điểm thụ lý vụ án.
[2]. Về nội dung: 9 [2.1]. Xét nguồn gốc và quá trình sử dụng đất của nguyên đơn: Nguyên đơn bà Nguyễn Lê T trình bày thửa đất số 295, tờ bản đồ số 71, địa chỉ tổ A Đường Đ, phường V, thành phố N (nay là phường B), tỉnh Khánh Hòa, diện tích 1.211,3m2 được UBND thành phố N cấp GCNQSDĐ CA 192102 ngày 13/01/2016 cho bà Nguyễn Lê Thạch Thảo N trước đây là của vợ chồng ông Mai Xuân Đ, bà Vũ Thị Kim L. Theo đó, năm 1995, ông Mai Xuân Đ có đơn xin nhận đất, nhận rừng để quản lý, bảo vệ và phát triển kinh tế gia đình và được Trạm trồng rừng N đồng ý cho canh tác thì tháng 12/1995, ông Đ khoán cho ông Nguyễn Viết H1 trồng một số cây trên diện tích 1,5 ha đất này (BL 36). Sau đó, ông Đ, bà L chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho một số người khác và một phần quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn Thị T3, bà T3 tiếp tục chuyển nhượng (bằng giấy viết tay) cho bà Nguyễn Lê T rồi bà T kê khai cấp GCNQSDĐ CA 192102 ngày 13/01/2016, diện tích 1.211,3m2. Tại Đơn xin nhận đất, nhận rừng để quản lý, bảo vệ và phát triển kinh tế gia đình đề ngày 30/7/1995 (BL 34), ông Đ đề nghị Chủ tịch UBND thành phố N xét giao cho gia đình ông 1,5ha đất lâm nghiệp (rừng và đất rừng) và được UBND phường V xác nhận với nội dung: “Vị trí lô đất thuộc địa bàn phường, thuộc quyền quản lý của Lâm trường N2. Hiện nay đang có sự tranh chấp của T12 Sĩ quan Thông tin về lộ giới an toàn trường bắn, phường đã chuyển lên trên”. Tại Biên bản lấy lời khai ngày 13/7/2022 (BL 276), ông Trần Văn C - nguyên là Trạm trưởng Trạm trồng rừng N1 trình bày: năm 1995, ông Mai Xuân Đ có đơn xin mua cây giống để trồng rừng và xin hỗ trợ kỹ thuật, thì tôi với tư cách là Trạm trưởng đã ký đồng ý và giao đất để ông Đ trồng cây, gây rừng. Thực tế, ông Đ có mua cây giống về trồng và T13 có hỗ trợ kỹ thuật trồng, nhưng ông Đ trồng như thế nào, diện tích bao nhiêu, cây có sống tốt hay không thì T13 không biết. Lời khai này phù hợp với nội dung xác nhận tại Đơn xin hợp đồng mua cây giống và hỗ trợ kỹ thuật trồng cây đề ngày 01/4/1995 (BL 33) của ông Mai Xuân Đ. Đồng thời, Công văn số 2699/SNN-TCCB ngày 21/8/2020 của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh K (BL 170) cho rằng: thông tin về tổ chức Trạm trồng rừng N, sau chuyển thành Lâm trường Nha Trang thuộc UBND thành phố quản lý và đã giải thể trên 20 năm, Sở N không được bàn giao và kế thừa tài liệu này. Theo hồ sơ cấp GCNQSDĐ cho bà Nguyễn Lê T thì nguồn gốc đất của ông Mai Xuân Đ do Trạm trồng rừng N cho canh tác từ năm 1995, sau đó sang nhượng một phần cho bà Nguyễn Thị T3, bà T3 chuyển nhượng lại cho bà T. Trong khi đó, tại Văn bản số 1652/UBND ngày 10/12/2020 (BL 190) và Biên bản xác minh ngày 18/5/2021 (BL 186), UBND phường V khẳng định: “Kiểm tra sổ đăng ký ruộng đất quyển số 01, 03 ngày 10/9/1986 thì ông Mai Xuân Đ không có tên trong sổ mục kê đất. Kiểm tra sổ mục kê ruộng đất quyển số 01 ngày 10/9/1986 thì ông Mai Xuân Đ không có tên trong sổ đăng ký ruộng đất”. “Thông tin sổ mục kê, sổ giã ngoại không có thông tin kê khai đất của bà Nguyễn Thị T3 tại khu vực hiện nay đang tranh chấp.
Tuy nhiên, tại Bản đồ số 1 lâm nghiệp năm 2006 thể hiện đất của bà Nguyễn Thị T3 là: 2.500m2 đứng tên kê khai lập bản đồ”. Mặt khác, ngày 05/4/2019, UBND thành phố N ban hành Quyết định số 690/QĐ-UBND về việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CH06190/22327 ngày 13/01/2016 do UBND thành phố N cấp cho bà Nguyễn Lê T, đối với thửa đất số 295, tờ bản đồ số 71 tại tổ A Đường Đ, phường V, thành phố N. Lý do thu hồi: Giấy chứng nhận đã cấp không đủ điều kiện được cấp (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà 10 Nguyễn Lê T có một phần diện tích đất đã được UBND thành phố N cấp giấy chứng nhận cho ông Nguyễn Văn Y và bà Võ Thị T1 - nay đã chuyển nhượng cho bà Hồ Trần Tố U) theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 106 Luật Đất đai năm 2013 (BL 29). Việc xác định chồng lấn để thu hồi GCNQSDĐ này của UBND thành phố N cũng phù hợp với Sơ đồ vị trí thửa đất ngày 10/3/2023 do công ty T14 thực hiện (BL 331). Hội đồng xét xử thấy, việc ông Đ xin trồng cây trên đất do Trạm trồng rừng N quản lý là có thật nhưng không có cơ sở để xác định ông Đ trồng cây trên bao nhiêu diện tích đất, trồng cây gì, số lượng như thế nào và cây có sinh trưởng không. Tại thời điểm ông Mai Xuân Đ xin nhận đất, nhận rừng để trồng cây thì thửa đất được giao đã có sự tranh chấp về lộ giới giữa Trạm trồng rừng N và Trường S1. Mặt khác, theo quy định tại Điều 24 của Luật Đất đai năm 1993 thì Trạm trồng rừng N không có thẩm quyền giao đất cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng vào mục đích lâm nghiệp. Trên cơ sở nguồn gốc đất do Trạm trồng rừng N giao cho ông Đ canh tác, bà T kê khai đăng ký quyền sử dụng đất thì cơ quan có thẩm quyền đã thu hồi GCNQSDĐ đã cấp cho bà T. Như vậy, phía nguyên đơn không có tài liệu, chứng cứ nào có giá trị pháp lý thể hiện nguồn gốc đất hợp pháp, rõ ràng để chứng minh quyền sử dụng đất của mình. [2.2]. Xét nguồn gốc và quá trình sử dụng đất của bị đơn: Ngày 17/12/2008, ông Nguyễn Văn Y và bà Võ Thị T1 được UBND thành phố N, tỉnh Khánh Hòa cấp GCNQSDDĐ số H29524 đối với thửa đất số 1296763, tờ bản đồ số 500, tiểu khu E, diện tích 4130,4m2 tọa lạc tại Đường Đ, phường V, thành phố N (nay là phường B), tỉnh Khánh Hòa (BL 168 - 169). Theo hồ sơ cấp đất thể hiện nguồn gốc do ông Nguyễn Văn Y và bà Võ Thị T1 khai hoang năm 1990 (BL 148, 150). Tại Biên bản lấy lời khai của đương sự ngày 17/3/2021 (BL 107), ông Nguyễn Văn Y trình bày: năm 1976, ông có khai hoang 5.000m2 đất. Đến năm 1991, ông bán cho bà Trần Thị S diện tích 2.000m2 đất, ông giữ lại 2.499,1m2 (có kèm theo Trích đo địa chính thửa đất đối với diện tích còn lại này - BL 104). Sau đó bà S mua thêm của bà Nguyễn Thụy T8 2.000m2 đất bên cạnh. Do đất này là đất rừng, bà S không có hộ khẩu thường trú tại tổ A Đường Đ, phường V nên bà S nhờ ông đứng ra kê khai xin cấp GCNQSDĐ. Ngày 17/12/2008, UBND thành phố N đã cấp GCNQSDĐ số H29524 cho vợ chồng ông với diện tích 4.130,4m2. Thời điểm xin cấp GCNQSDĐ thì trên đất chỉ có bạch đàn và cây dại tự mọc. Đến ngày 07/11/2017, bà S nhờ vợ chồng ông ký hợp đồng bán thửa đất trên cho bà Hà Thị T5. Lời khai này của ông Y phù hợp với lời khai của bà Trần Thị S tại Bản tự khai ngày 17/3/2021 (BL 116), Biên bản lấy lời khai của đương sự ngày 15/4/2021 (BL 117) về phần diện tích ông Y khai hoang, việc bà S nhận chuyển nhượng 2.000m2 đất và việc nhờ vợ chồng ông Nguyễn Văn Y, bà Võ Thị T1 đứng tên kê khai cấp GCNQSDĐ, chuyển nhượng cho bà Hà Thị T5. Tại Bản tự khai ngày 15/4/2021 (BL 119), ông Lê Văn T2 trình bày: năm 2007, bà Trần Thị S nhờ ông đứng ra ký giấy mua bán đất của bà Nguyễn Thụy T8 tại đất đồi sau khu tập thể phân viện thú ý miền trung khoảng 2.000m2. Ông là người giao tiền đặt cọc cho bà Thụy T8 với số tiền 2.000.000đ từ bà S đưa cho ông.
Xét thấy, lời khai của ông Y, bà S phù hợp với lời khai của ông T2, phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án về diện tích đất, người quản lý, sử dụng đất, việc mua bán, chuyển nhượng, đứng tên hộ, gồm: Đơn xin xác nhận nguồn gốc đất (BL 74); Giấy giao nhận tiền giữa bà Nguyễn Thụy T8 và ông Lê Văn T2 (BL 113); Hợp 11 đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Văn Y, bà Võ Thị T1 với bà Hà Thị T5 (BL 110).
Do đó, có cơ sở xác định, nguồn gốc ban đầu của thửa đất có diện tích 4.130,4m2 thuộc tiểu khu E, khóm Đ (nay là tổ A Đường Đ), phường V, thành phố N là do một phần ông Nguyễn Văn Y và bà Võ Thị T1 khai hoang từ trước năm 1990, một phần nhận chuyển nhượng lại từ bà Nguyễn Thụy T8. Mặc dù ông Y, bà T1 kê khai nguồn gốc sử dụng đất đối với toàn bộ diện tích 4.130,4m2 do khai hoang là không đúng, nhưng giữa ông Y và bà S đã thỏa thuận về việc để ông Y đứng ra làm thủ tục cấp GCNQSDĐ, thực hiện việc chuyển nhượng thay bà S; các bên không tranh chấp nhau về diện tích đất và sự thỏa thuận này không làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của nguyên đơn bà Nguyễn Lê T. Ông Y, bà T1 cũng được chính quyền địa phương xác nhận là người đang quản lý, sử dụng đất thực tế theo Đơn xin xác nhận nguồn gốc đất năm 2008.
Vì vậy, ông Nguyễn Văn Y căn cứ nguồn gốc nói trên để kê khai cấp GCNQSDĐ là phù hợp, không trái quy định của pháp luật. [2.3]. Xét yêu cầu đòi lại quyền sử dụng đất của nguyên đơn: Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn thừa nhận, tài liệu để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là đơn xin hợp đồng mua cây giống và hỗ trợ kỹ thuật xin lập đất rừng, giấy xác nhận của ông C, giấy sang nhượng của bà T8 (trang 6 của Biên bản phiên tòa sơ thẩm - BL 348).
Tuy nhiên, như Hội đồng xét xử đã nhận định tại mục [2.1], [2.2] của bản án thì các tài liệu này không có giá trị pháp lý chứng minh nguồn gốc, quyền sử dụng đất của nguyên đơn, trong khi nguồn gốc đất phía bị đơn rõ ràng, hợp pháp để làm căn cứ cấp GCNQSDĐ. Theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 26/5/2020 (BL 22) xác định: đất tranh chấp là rừng (đồi núi dốc), trồng cây bạch đàn có mốc trụ là trụ bê tông và cột sắt, bạch đàn trồng từ năm 1995 theo quy cách trồng rừng, tỷ lệ cây sống còn từ 40 đến 50%; đã san phẳng khoảng 60m2 làm đường đi (do bị đơn làm từ tháng 8/2019). Tại Sơ đồ vị trí thửa đất được lập ngày 10/3/2023 đo vẽ theo chỉ dẫn của các bên đương sự (BL 331) thể hiện: phần diện tích theo GCNQSDĐ của nguyên đơn (thửa đất số 295, tờ bản đồ số 71) cấp chồng lên phần diện tích theo GCNQSDĐ của bị đơn, diện tích chồng ranh là 1426,0m2.
Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ nguồn gốc, quá trình và hiện trạng sử dụng đất của các bên để khẳng định bị đơn không lấn chiếm đất, từ đó không chấp nhận yêu cầu khởi kiện buộc trả lại 981m2 thửa số 295, tờ bản đồ số 71, địa chỉ: Tổ A Đường Đ, phường V, thành phố N, tỉnh Khánh Hòa là có căn cứ, đúng pháp luật. [2.4]. Xét yêu cầu hủy GCNQSDĐ cấp cho ông Nguyễn Văn Y, bà Võ Thị T1 (cả phần chỉnh lý biến động): Theo hồ sơ cấp GCNQSDĐ cho ông Nguyễn Văn Y, bà Võ Thị T1 thì thấy, trên cơ sở Đơn đề xin cấp GCNQSDĐ ngày 03/5/2008 của ông Nguyễn Văn Y (BL 150), cơ quan có thẩm quyền đã tiến hành thẩm tra hồ sơ, xác minh thực địa thửa đất, lấy ý kiến về nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất, trích đo địa chính thửa đất; thực hiện công khai niêm yết hồ sơ cấp GCNQSDĐ cho ông Y, bà T1 tại UBND phường V, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố N và Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả (các BL 73, 146 - 150). Trong thời gian niêm yết hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền không nhận được phản ánh, ý kiến, tranh chấp, khiếu nại gì. Đồng thời, tại mục [2.2] của bản án, Hội đồng xét xử đã nhận về nguồn gốc đất để kê khai xin cấp GCN không làm ảnh hưởng đến 12 quyền lợi của người khác, phù hợp với quy định của pháp luật.
Vì vậy, GCNQSDĐ số AM 358406, số vào sổ cấp GCN: H29524 ngày 17/12/2008 do Ủy ban nhân dân thành phố N cấp cho ông Nguyễn Văn Y và bà Võ Thị T1 là đúng quy định tại khoản 4 Điều 50 Luật đất đai năm 2003; khoản 2 Điều 14 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ và Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2024 của Chính Phủ. Sau khi được cấp GCNQSDĐ, ông Nguyễn Văn Y và bà Võ Thị T1 lập Hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ quyền sử dụng đất cho bà Hà Thị T5, được Văn phòng C1 - Phạm Tuấn chứng thực ngày 07/11/2017 (BL 159 - 162) và ngày 23/11/2017, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại N chỉnh lý sang tên bà Hà Thị T5 tại trang 4 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số: H29524 ngày 17/12/2008. Ngày 18/5/2018, bà Hà Thị T5 lập Hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ quyền sử dụng đất cho bà Hồ Trần Tố U do Văn phòng C1 (BL 164A - 167). Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại N chỉnh lý sang tên bà Hồ Trần Tố U tại trang 4 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số: H29524 ngày 17/12/2008 vào ngày 22/5/2018.
Xét thấy, việc cấp GCNQSDĐ cho ông Nguyễn Văn Y và bà Võ Thị T1 là đúng quy định nên ông Y, bà T1 có quyền định đoạt quyền sử dụng đất của mình. Quá trình thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông Y, bà T1 qua bà T5 rồi từ bà T5 qua bà U đều được lập thành văn bản có chứng thực; trên cơ sở đó, cơ quan có thẩm quyền quản lý đất đai lần lượt thực hiện đăng ký biến động trên GCNQSDĐ đã cấp cho ông Y, bà T1 là hoàn toàn phù hợp, đúng quy định.
Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu hủy GCNQSDĐ đã cấp cho ông Y, bà T1 và nội dung đăng ký biến động trên GCNQSDĐ này là có căn cứ.
[3].
Từ những phân tích, nhận định tại mục
[1] và
[2] của bản án, Hội đồng xét xử thấy kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Lê T không có cơ sở chấp nhận, quyết định của bản án sơ thẩm là có căn cứ pháp luật nên cần giữ nguyên.
[4]. Quyết định về án phí và chi phí tố tụng của bản án sơ thẩm đúng pháp luật nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không nhận định lại.
[5]. Về án phí dân sự phúc thẩm: do kháng cáo không được chấp nhận nên nguyên đơn bà Nguyễn Lê T phải chịu theo quy định.
Quyết định
1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Lê T. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 54/2025/DS-ST ngày 16/9/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa.
2. Về án phí dân sự phúc thẩm: căn cứ khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Nguyên đơn bà Nguyễn Lê T phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng án phí dân sự phúc thẩm nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu số 0004704 ngày 17/12/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Khánh Hòa. Bà T đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm. 13
3. Các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm về chi phí tố tụng, án phí dân sự sơ thẩm được thi hành theo Bản án dân sự sơ thẩm số 54/2025/DS-ST ngày 16/9/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.