Bản án 380/2026/HC-PTBản án 380/2026/HC-PT

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng:

[2] Ngày 27/11/2025, người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện ông Nguyễn Văn H1 có đơn kháng cáo ản án sơ thẩm là đảm bảo thời hạn, đã nộp tạm ứng án phí, là hợp lệ được giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[3] Tại phiên tòa phúc thẩm vắng mặt người khởi kiện nhưng người đại diện theo ủy quyền có mặt, người bị kiện và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt không có lý do, đã được triệu tập hợp lệ hai lần, không có kháng cáo. Căn cứ Điều 225 Luật Tố tụng hành chính xét xử vắng mặt họ.

[4] Về nội dung: Xét kháng cáo của người khởi kiện thông qua người đại diện theo ủy quyền là ông Nguyễn Văn H1 đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T. Hội đồng xét xử thấy: 9

[5] Về thời hiệu khởi kiện và thẩm quyền giải quyết vụ án: Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định đúng quy định tại khoản 1 Điều 30, khoản 3, Điều 32; Điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

[6] Xét tính hợp pháp và có căn cứ của quyết định hành chính bị yêu cầu hủy là Quyết định số 2203/QĐ-KPHQ ngày 10/10/2023 của Chủ tịch UBND tỉnh V, Hội đồng xét xử thấy:

[7] Về trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban hành quyết định hành chính:

[8] Ngày 10/5/2022, UBND phường K lập biên bản xác minh về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất đối với thửa đất số 140, diện tích 1.000,4m2 trên Mảnh trích đo địa chính số 47-2021 tại khu Bãi rác, N, TDP Trại Giao trên. Xác định phần đất trên bà Nguyễn Thị T đang sử dụng.

[9] Ngày 31/5/2023, Phòng T lập Biên bản vi phạm hành chính số 11/BB- VPHC đối với bà Nguyễn Thị T do có hành vi vi phạm hành chính là: Chiếm đất phi nông nghiệp (chiếm đất bãi thải, xử lý chất thải do công ty Cổ phần M được giao quản lý, sử dụng) tại khu vực đô thị với diện tích 1.000,4m2 (=0,10004 ha), cụ thể: Bao chiếm phần diện tích đất 0,10004 ha để sử dụng. Trên phạm vi đất bao chiếm hiện có 01 nhà cấp 4 diện tích 71,5m2 (dùng để ở), cây trồng và tường bao xung quanh.

[10] Cùng ngày, Phòng tài nguyên và môi trường thành phố V có Tờ trình đề nghị Chủ tịch UBND thành phố trình Chủ tịch UBND tỉnh V ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với bà Nguyễn Thị T.

[11] Ngày 01/6/2023, Chủ tịch UBND thành phố V có Tờ trình đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh V ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với bà Nguyễn Thị T.

[12] Ngày 30/8/2023, Chủ tịch UBND thành phố V có Tờ trình đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh V ban hành quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà T.

[13] Ngày 10/10/2023, Chủ tịch UBND tỉnh V ban hành Quyết định số 2203/QĐ-KPHQ buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà Nguyễn Thị T do đã có hành vi vi phạm hành chính quy định tại điểm c khoản 4 và khoản 5 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ (lý do không ra quyết định xử phạt VPHC là hết hạn ra quyết định XPVIPHC). Cùng ngày, UBND thành phố V đã giao Quyết định số 2203/QĐ-KPHQ cho bà T.

[14] Từ những căn cứ nêu trên, xác định ngày 20/5/2023, Phòng T cùng UBND phường K và Công ty M kiểm tra tại thực địa khu đất Công ty M được giao 10 làm bãi rác – Núi Bông phát hiện bà Nguyễn Thị T có hành vi vi phạm hành chính chiếm đất phi nông nghiệp thuộc thửa đất số 140, diện tích 1.000,4m2 để xây dựng 01 nhà cấp 4, tường bao quanh và trồng cây từ năm 2018 sử dụng đến năm 2020 thì giao cho vợ chồng con trai là anh A sử dụng, trông nom nhưng đến ngày 31/5/2023, UBND thành phố V mới lập biên bản vi phạm hành chính đối với bà T là chưa đảm bảo thời hạn theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị định số 118/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, đến ngày 31/5/2023, khi UBND thành phố V lập biên bản vi phạm hành chính thì bà T vẫn đang thực hiện hành vi chiếm đất của Công ty M; bản thân bà T và con trai bà T đều trình bày đó là thửa đất bà T quản lý sử dụng, đến năm 2020 thì giao cho vợ chồng anh A sử dụng trông nom cho bà T. Do vậy, biên bản vi phạm hành chính đảm bảo tính hợp pháp và đúng đối tượng có hành vi vi phạm hành chính.

[15] Do hành vi vi phạm hành chính của bà T quy định tại điểm c, khoản 4 và khoản 5 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ (có mức phạt tiền cụ thể là mức trung bình của khung phạt tiền từ 80.000.000đ đến 200.000.000đ). Căn cứ Điều 38, Điều 52 Luật XPVPHC sửa đổi, bổ sung năm 2020; Khoản 3 Điều 38 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ được sửa đổi bổ sung tại khoản 9 Điều 1 Nghị định số 04/2022/NĐ-CP ngày 06/01/2022 của Chính phủ, thẩm quyền xử phạt thuộc Chủ tịch UBND tỉnh V. Ngày 01/6/2023, Chủ tịch UBND thành phố V chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh V để ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành đối với bà T là có căn cứ, đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền.

[16] Căn cứ Quyết định số 1560/QĐ-GQXP ngày 14/7/2023 của Chủ tịch UBND tỉnh V về giao quyền xử phạt vi phạm hành chính cho ông Vũ Chí G – Chức vụ: Phó Chủ tịch UBND tỉnh V, với thời hạn là 60 tháng kể từ ngày ký. Ông Vũ Chí G ký thay Chủ tịch UBND tỉnh V ban hành Quyết định số 2203/QĐ-KPHC là đúng thẩm quyền.

[17] Xét nội dung của quyết định hành chính bị kiện, nhận thấy:

[18] Về nguồn gốc thửa đất 140 mà Nguyễn Thị T đang sử dụng:

[19] Ngày 22/10/1999, UBND tỉnh V ban hành Quyết định số 2779/QĐ-UB thu hồi 19.788,0 m2 đất (trong đó đất có rừng trồng là 630m2; đất thuỷ lợi: 365m2; đất giao thông 561m2; đất chưa sử dụng 18.232m2) tại khu vực chân núi B, xã K, thị xã V và giao cho Công ty M xây dựng khu xử lý chất thải rắn.

[20] Ngày 20/6/2001, UBND tỉnh V ban hành Quyết định số 1365/QĐ-UB thu hồi 15.582,0m2 đất (trong đó đất chuyên màu là 6738m2; đất rừng trồng 1.955m2; 11 đất thuỷ lợi: 385m2; đất giao thông 125m2; đất đồi chưa sử dụng 6.378m2) tại khu vực chân núi B, xã K, thị xã V và giao cho Công ty M xây dựng khu xử lý chất thải rắn.

[21] Ngày 30/7/2001, UBND tỉnh V ban hành Quyết định số 1865/QĐ-UB thu hồi 9.374,0m2 đất (trong đó đất chuyên màu là 8.398m2; đất giao thông 443m2; đất thuỷ lợi: 466m2; đất đồi chưa sử dụng 67m2) tại khu vực chân núi B, xã K, thị xã V và giao cho Công ty M xây dựng khu xử lý chất thải rắn.

[22] Ngày 12/7/2001, UBND tỉnh V ban hành Quyết định số 1648/QĐ-UB thu hồi 7.040m2 đất (trong đó đất chuyên màu là 2.876m2; đất rừng trồng 3.469m2; đất thuỷ lợi: 348m2; đất đồi chưa sử dụng 347m2) tại khu vực chân núi B, xã K, thị xã V và giao cho Công ty M xây dựng khu xử lý chất thải rắn.

[23] Như vậy, tổng diện tích Công ty M được giao theo 04 quyết định nêu trên sử dụng vào mục đích xây dựng khu xử lý chất thải rắn là 51.784m2 đất tại khu vực chân núi B, xã K, thị xã V. Tại Quyết định số 1883/QĐ-CT ngày 24/5/2002, UBND tỉnh V đã phê duyệt phương án đền bù giải phóng mặt bằng công trình: Khu xử lý chất thải rắn tại xã K, thị xã V đền bù khu đất rừng và đất màu cho Công ty TNHH K1 và hộ ông Phùng Xuân H3 với tổng giá trị được bồi thường là 132.379.700đồng (Công ty TNHH K1: 104.717.500đ; hộ ông Phùng Xuân H3 là 27.662.200đ). Công ty K1, hộ ông H3 đã nhận tiền bồi thường và bàn giao mặt bằng cho Công ty M để thực hiện dự án. Trong danh sách thu hồi đất không có hộ gia đình bà Nguyễn Thị T.

[24] Sau khi GPMB xong và giao đất cho Công ty M, UBND tỉnh V đã phê duyệt dự án khu xử lý chất thải rắn tại chân núi B phường K. Khi bãi rác xây dựng xong, Công ty đã đưa bãi rác vào hoạt động chôn lấp rác theo quy mô được UBND tỉnh phê duyệt. Đến cuối năm 2009 thì B rác đạt công suất thiết kế và được UBND tỉnh V cho đóng cửa và chuyển B rác đến vị trí mới.

[26] Ngày 29/8/2018, UBND tỉnh V có Quyết định số 1992/QĐ-UBND thu hồi đất của Công ty TNHH K1 do hết hạn sử dụng đất và không được gia hạn theo quy định của pháp luật đất đai, địa điểm tại các xã, phường :, L và K, thành phố V, tỉnh Vĩnh Phúc.

[27] Năm 2021, Sở T4 lập Mảnh trích đo địa chính số 47 - 2021 thu hồi đất Công ty TNHH K1 tại phường K, thành phố V, tỉnh Vĩnh Phúc, trong đó có xác định phạm vi đất UBND tỉnh V giao cho Công ty M. Thửa đất số 140, Mảnh trích đo số 47-2021 hiện trạng khu đất của Công ty M, diện tích 1.000,4m2 (Theo kết quả xem xét thẩm định tại chỗ là 1000,6m2) do bà T đang sử dụng, trước đây là đất của Công ty TNHH K1 sau đó UBND tỉnh đã thu hồi giao cho Công ty M. 12

[28] Bà T cho rằng nguồn gốc thửa đất 140, diện tích 1000,4m2 mà gia đình bà hiện đang sử dụng là do bố mẹ chồng bà T khai hoang và đã sử dụng ổn định, lâu dài, không tranh chấp với ai từ năm 1980 đến nay.

Tuy nhiên, bà T không cung cấp được bất cứ tài liệu, chứng cứ gì chứng minh.

[29] Bản thân bà T trình bày tại Biên bản xác minh về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất đối với thửa đất số 140 do UBND phường K lập ngày 10/5/2022: … năm 2008, bãi rác không hoạt động nữa nên gia đình bà T tiếp tục sử dụng diện tích đất này để trồng cây và xây nhà ở từ cuối năm 2018. Căn nhà cấp 4 cùng diện tích đất trên hiện nay đã giao cho con trai và con dâu bà T quản lý, sử dụng. Như vậy, bà T thừa nhận sau khi bãi rác không hoạt động nữa thì bà tiếp tục sử dụng thửa đất này.

[30] Việc gia đình bà Nguyễn Thị T tự ý sử dụng diện tích 1.000,4m2 đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị (đất bãi thải, xử lý chất thải) thuộc thửa đất số 140 - Mảnh trích đo địa chính số 47-2021 tại TDP T, phường K do Công ty M quản lý, sau đó bà T xây dựng 01 nhà cấp 4 cùng công trình phụ rồi giao cho vợ chồng con trai bà T sử dụng là vi phạm quy định tại điểm c khoản 4, khoản 5 Điều 14 Nghị định 91/2019/NĐ-CP ngày 19/10/2019 của Chính phủ.

[31] Về biện pháp khắc phục hậu quả: Ngày 31/5/2023, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố V lập Biên bản vi phạm hành chính số 11/BB-VPHC đối với bà Nguyễn Thị T về hành vi chiếm đất phi nông nghiệp tại đô thị. Đến ngày 10/10/2023 là quá thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 66 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi bổ sung năm 2020 (quá thời hạn 04 tháng 10 ngày). Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi bổ sung năm 2020, Chủ tịch UBND tỉnh V ban hành Quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả số 2203/QĐ-KPHQ đối với bà Nguyễn Thị T do đã có hành vi vi phạm hành chính quy định tại điểm c khoản 4 và khoản 5 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ, với biện pháp khắc phục hậu quả phải thực hiện: Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm và buộc trả lại đất đã chiếm cho Công ty M quản lý; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm với số tiền là 28.892.700đ (thời gian vi phạm 03 năm 147 ngày – tính từ ngày 05/01/2020 Nghị định 91/2019/NĐ-CP có hiệu lực) là có căn cứ, đúng quy định. Do vậy, yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T đề nghị Tòa án hủy Quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả số 2203/QĐ-KPHQ ngày 10/10/2023 của Chủ tịch UBND tỉnh V là không có căn cứ để chấp nhận.

[32] Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện có kháng cáo, đại diện người khởi kiện trình bày ý kiến kháng cáo tại phiên tòa phúc thẩm nhưng không có tài liệu 13 chứng nào nào mới để chứng minh cho yêu cầu, do vậy, kháng cáo không có căn cứ chấp nhận.

[33] Quan điểm của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của người khởi kiện, giữ nguyên quyết định của Bản án sơ thẩm là có căn cứ.

[34] Án phí: Do kháng cáo không được chấp nhận nên người khởi kiện phải chịu án phí hành chính phúc thẩm theo quy định và được trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp.