Bản án 664/2026/HS-PTBản án 664/2026/HS-PT

như sau:.

[1] Trong khoảng thời gian từ tháng 6/2021 đến tháng 9/2022, bị cáo Phan Chí L mặc dù không phải là chủ sử dụng hợp pháp các thửa đất số 4611, 4187, tờ bản đồ số 05 tại xã A, huyện T, tỉnh Đồng Nai; không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, không được phép chuyển mục đích sử dụng đất, không được phép phân lô bán nền nhưng bị cáo L vẫn cố ý tự lập dự án mang tên “Khu dân cư A”, tiến hành vẽ sơ đồ phân lô thành 23 nền đất và tổ chức quảng cáo, chào bán cho nhiều người. Bị cáo sử dụng danh nghĩa Công ty TNHH Đ1 để tạo sự tin tưởng, đưa ra các thông tin gian dối về tính pháp lý của dự án, cam kết có thể tách thửa, sang tên và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho từng nền. Để củng cố lòng tin của khách hàng, bị cáo còn đưa các bị hại đến Văn phòng Công chứng ký kết các hợp đồng chuyển nhượng đồng sở hữu không hợp lệ, không có đầy đủ chữ ký của chủ sử dụng đất hợp pháp và không đảm bảo điều kiện pháp lý theo quy định. Trên cơ sở tin tưởng vào các thông tin và giấy tờ do bị cáo cung cấp, các bị hại đã giao tiền cho bị cáo với số tiền từ 50% đến hơn 90% giá trị mỗi lô đất. Sau khi nhận tiền, bị cáo không thực hiện được việc chuyển nhượng như cam kết do không có quyền định đoạt hợp pháp đối với các thửa đất nêu trên, đồng thời bị cáo sử dụng số tiền đã nhận vào mục đích cá nhân và trả nợ, dẫn đến không có khả năng hoàn trả cho các bị hại. Tổng số tiền bị cáo đã chiếm đoạt của 17 bị hại là 5.661.000.000đ (Năm tỷ, sáu trăm sáu mươi mốt triệu đồng). Hành vi của bị cáo được thực hiện nhiều lần, đối với nhiều người, trong thời gian kéo dài, với thủ đoạn gian dối nhằm làm cho các bị hại tin tưởng giao tiền để bị cáo chiếm đoạt tài sản nên Bản án hình sự sơ thẩm số 120/2026/HS-ST ngày 16/6/2026 của Tòa án nhân dân thành phố Đồng Nai tuyên xử Phan Chí L về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi bổ sung năm 2017 là có căn cứ.

[2] Xét kháng cáo của những người bị hại đề nghị tăng nặng hình phạt đối với bị cáo: Bản án sơ thẩm đã xem xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp quyền sở hữu tài sản hợp pháp của nhiều người, tác động tiêu cực đến trật tự quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai, ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương. Bị cáo phạm tội có một tình tiết tăng nặng “phạm tội 02 lần trở lên”. Bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; đã bồi thường một phần thiệt hại, bị cáo chưa có tiền án, tiền sự, có hoàn cảnh gia đình khó khăn nên được hưởng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự nên bản án sơ thẩm xử phạt bị cáo Phan Chí L 16 năm tù là có căn cứ và phù hợp với tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi phạm tội gây ra, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đã được Tòa án cấp sơ thẩm xem xét, cân nhắc cho nên yêu cầu kháng cáo của những người bị hại đề nghị tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với bị cáo là chưa đủ cơ sở để xem xét; ý kiến đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị hại là phù hợp với nội dung, tình tiết của vụ án cũng như tính chất, mức 10 độ của hành vi và hậu quả tội phạm gây ra nên Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm về hình phạt đối với bị cáo.

[3] Xét kháng cáo của những người bị hại đề nghị sửa phần quyết định của bản án sơ thẩm, cụ thể về phần trách nhiệm dân sự và kê biên thửa đất số 4611, tờ bản đồ số 5, diện tích 1.455,8m2 tại xã A, thành phố Đ để đảm bảo thi hành các khoản nợ cho người bị hại, thấy rằng: Trong quá trình nghiên cứu hồ sơ chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án, ngày 17/3/2026, Toà án nhân dân Thành phố Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 21/2026/HSST-QĐ trả hồ sơ để yêu cầu tiến hành điều tra bổ sung về việc kê biên thửa đất số 4611, tờ bản đồ số 5, diện tích 1455,8m2 tại xã A, huyện T (nay là xã A), thành phố Đ, được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông Nguyễn Thanh Q1 ngày 07/4/2020, cập nhật sang tên cho ông Phan Văn G ngày 19/7/2022, đồng thời, xác minh, làm rõ cũng như thu thập chứng cứ về những vấn đề có liên quan đến phần trách nhiệm dân sự trong vụ án, nhưng ngày 13/4/2026, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai có văn bản số 05/VKS-P2 giữ nguyên quan điểm truy tố là chưa đảm bảo giải quyết toàn diện vụ án. Tại phần quyết định của bản án sơ thẩm kiến nghị thu hồi các tài sản do phạm tội mà có và để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ bồi thường cho những người bị hại; tiếp tục điều tra, xác minh làm rõ thửa đất số 4611, tờ bản đồ số 5 tại xã A, huyện T (nay là xã A), tỉnh Đồng Nai có phải là tài sản cá nhân của bị cáo Phan Chí L hay không là hoàn toàn có căn cứ, kháng cáo của những người bị hại là có cơ sở chấp nhận.

Tuy nhiên, Toà án cấp phúc thẩm không thể bổ sung chứng cứ để giải quyết toàn diện vụ án được, do đó, cần huỷ một phần bản án sơ thẩm về phần trách nhiệm dân sự trong vụ án hình sự để giao về cấp sơ thẩm điều tra lại.

[4] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.