Bản án 656/2026/HS-PTBản án 656/2026/HS-PT

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Đơn kháng cáo của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trần Ngọc H4 và bà Tiêu Thị Mỹ T1 đảm bảo đúng hình thức và trong thời hạn luật định, đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Do người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan kháng cáo phần trách nhiệm dân sự và bị cáo Nguyễn Quốc V không có kháng cáo và không bị kháng cáo, kháng nghị về tội danh và hình phạt nên không thuộc trường hợp phải chỉ định người bào chữa cho bị cáo theo quy định điểm a khoản 1 Điều 76 Bộ luật tố tụng hình sự. Do không có kháng cáo, kháng nghị về tội danh, hình phạt đối với bị cáo Nguyễn Quốc V nên theo quy định tại Điều 345 Bộ luật tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử phúc thẩm không có căn cứ để xem xét về tội danh và hình phạt đối với bị cáo. 4

[2] Bị cáo Nguyễn Quốc V khai nhận đã dùng thủ đoạn gian dối, để chiếm đoạt tiền tiền của bị hại Trương Minh C1 với tổng số tiền 899.999.999 đồng. Xét về trách nhiệm dân sự: Bị cáo V đã khắc phục hậu quả số tiền 203.000.000 đồng và gia đình bị cáo đã nộp tại cơ quan thi hành án để bồi thường cho bị hại số tiền 11.000.000 đồng (theo biên lai thu số 0000042 ngày 12/01/2026 tại Thi hành án dân sự tỉnh Cà Mau); Còn lại số tiền 685.999.000 đồng bị cáo chưa bồi thường cho bị hại. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo V khai đã sử dụng số tiền do phạm tội mà có để trả nợ cho bà Tiêu Thị Mỹ T1 550.000.000 đồng; trả nợ cho bà Trần Ngọc H4 135.000.000 đồng, số tiền còn lại bị cáo đã tiêu xài cá nhân. Bản án sơ thẩm buộc bà Tiêu Thị Mỹ T1 có nghĩa vụ hoàn trả cho ông C1 số tiền 550.000.000 đồng; bà Trần Ngọc H4 có trách nhiệm hoàn trả cho ông C1 số tiền 135.000.000 đồng, bị cáo V có trách nhiệm bồi thường cho ông C1 số tiền còn lại 999.999 đồng. Bà T1 và bà H4 kháng cáo cho rằng không có chiếm đoạt tiền của ông C1 nên không đồng ý trả tiền cho ông C1. [2.1] Xét kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Tiêu Thị Mỹ T1: Bà T1 khai rằng trước đây bà T1 có đặt cọc 550.000.000 đồng để chuyển nhượng đất của bị cáo V, nhưng sau đó V không chuyển nhượng đất nên bà T1 có làm đơn tố cáo ngày 23/02/2024 tại Công an thị trấn S và đến ngày 29/02/2024 V đã đem tiền trả cho bà T1 tại Công an thị trấn S và đến ngày 04/3/2024, bị cáo V mới thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tiền của ông C1.

Do đó, số tiền mà V trả cho bà T1 không phải do phạm tội mà có nên không đồng ý nộp lại số tiền 550.000.000 đồng để bồi thường cho ông C1. Xét thấy lời khai của bị cáo cho rằng sau khi nhận tiền từ tài khoản, bị cáo đã đem trả cho bà T1 tại Công an thị trấn S. Nhưng theo giấy xác nhận ngày 23/8/2026 của Công an xã S, tỉnh Cà Mau đã xác nhận: “Ngày 29/02/2024 tại Công an thị trấn S (nay là Công an xã S) bà T1 và ông Nguyễn Quốc V có thỏa thuận dân sự việc ông V trả cho bà T1 với số tiền 550.000.000 đồng, bà T1 có viết biên nhận nhận tiền”. Như vậy, có căn cứ xác định ngày 29/02/2024 Nguyễn Quốc V trả tiền cho bà Tiêu Thị Mỹ T1 với số tiền 550.000.000 đồng không phải là số tiền do V phạm tội ngày 04/3/2024 mà có được. Nên không có căn cứ để buộc bà T1 nộp lại số tiền 550.000.000 đồng để giao trả lại cho bị hại theo quy định tại Điều 47 Bộ luật hình sự. [2.2] Xét kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị Ngọc H4: Bà H4 khai bà không biết số tiền 135.000.000 đồng do bị cáo V trả cho bà là do phạm tội mà có nên không đồng ý nộp trả lại cho ông C1. Xét trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo V khai sau khi nhận tiền từ ngân hàng do ông C1 chuyển vào tài khoản của V, thì bị cáo có đem trả cho bà H4 135.000.000 đồng (trả tại quán cà phê gần ngân hàng và gần dốc cầu); phù hợp với lời khai của bà H4 tại biên bản lấy lời khai ngày 12/11/2024 (bút lục 241) và tại phiên tòa phúc thẩm bà H4 cũng khai có nhận số tiền 135.000.000 đồng do V trả tiền lãi, V trả tiền tại quán cà phê gần chân cầu rạch ruộng, nhưng bà không biết số tiền do phạm tội mà có nên không đồng ý trả lại tiền. Như vậy, có căn cứ xác định số tiền 135.000.000 đồng do bị cáo V đem trả cho bà Trần Ngọc H4 là số tiền do bị cáo V phạm tội mà có nên buộc bà H4 nộp lại số tiền nêu trên để trả lại cho bị hại theo quy định tại Điều 47 Bộ luật hình sự là có căn cứ. 5 Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của bà H4 cho rằng bà H4 không biết số tiền do V phạm tội mà có nên yêu cầu được bảo vệ quyền lợi của người sử dụng ngay tình theo quy định của Bộ luật dân sự là chưa có căn cứ để chấp nhận. Từ những nhận định trên, chấp nhận kháng cáo của bà Tiêu Thị Mỹ T1 và không chấp nhận kháng cáo của bà Trần Ngọc H4, sửa một phần bản án sơ thẩm về phần trách nhiệm dân sự: Buộc bị cáo Nguyễn Quốc V có trách nhiệm tiếp tục bồi thường cho bị hại Trương Minh C1 số tiền còn lại 550.999.999 đồng và buộc bà Trần Ngọc H4 nộp lại số tiền 135.000.000 đồng để giao trả cho bị hại Trương Minh C1 theo quy định tại Điều 47, 48 Bộ luật hình sự và Điều 584, 589 Bộ luật dân sự năm 2015.

[3] Quan điểm của Đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị không chấp nhận kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trần Ngọc H4 và bà Tiêu Thị Mỹ T1, giữ nguyên bản án sơ thẩm về phần trách nhiệm dân sự là chưa phù hợp.

[4] Về án phí phúc thẩm: Bà Trần Ngọc H4 phải chịu án phí hình sự phúc thẩm theo quy định tại Điều 23 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Bà Tiêu Thị Mỹ T1 không phải chịu án phí phúc thẩm.

[5] Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm về tội danh và hình phạt đối với bị cáo Nguyễn Quốc V, về lãi suất chậm thi hành án; về việc ông Trương Minh C1 được nhận số tiền 11.000.000 đồng tại Thi hành án dân sự tỉnh C (theo biên lai thu số 0000042 ngày 12/01/2026); về án phí hình sự sơ thẩm, án phí dân sự sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.