Bản án 51/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh tụng, Hội đồng xét xử xét thấy:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về quan hệ pháp luật: Chị Sềnh Thị D khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết cho chị được ly hôn với anh Vàng A C và yêu cầu giải quyết về con chung. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 28 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); khoản 1 Điều 51 Luật hôn nhân gia đình năm 2014, Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật là "Ly hôn, tranh chấp về nuôi con khi ly hôn". [1.2] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Bị đơn anh Vàng A Cho cư trú tại 5 bản T, xã N, tỉnh Điện Biên. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), tranh chấp trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Điện Biên. [1.3] Về việc xét xử vắng mặt nguyên đơn chị Sềnh Thị D, bị đơn anh Vàng A C: Nguyên đơn chị Sềnh Thị D vắng mặt tại phiên tòa, có đơn xin xét xử vắng mặt. Bị đơn anh Vàng A C được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do. Căn cứ theo quy định tại điểm a, b khoản 2 Điều 227; khoản 1, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn chị Sềnh Thị D và bị đơn anh Vàng A C.

[2] Về nội dung vụ án: [2.1]. Về quan hệ hôn nhân: Chị Sềnh Thị D và anh Vàng A C đăng ký kết hôn ngày 17/01/2020 tại Ủy ban nhân dân xã K, huyện Đ, tỉnh Điện Biên (nay là xã N, tỉnh Điện Biên). Chị D và anh C kết hôn tự nguyện, không ai bị ép buộc và tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn. Đây là hôn nhân hợp pháp được pháp luật bảo vệ. Sau khi kết hôn, vợ chồng chung sống hạnh phúc một thời gian thì phát sinh mâu thuẫn từ tháng 02/2025. Nguyên nhân do bất đồng quan điểm sống, không tìm được tiếng nói chung và thường xuyên xảy ra cãi vã. Chị D và anh C đã sống ly thân từ tháng 09/2025 cho đến nay. Chị D phải chuyển về sinh sống tại nhà bố mẹ đẻ ở bản S, xã N, tỉnh Điện Biên. Thực tế ly thân kéo dài cho thấy hai bên đã hoàn toàn chấm dứt mọi quan hệ tình cảm, không còn nghĩa vụ vợ chồng, không còn sự quan tâm, chăm sóc, chia sẻ hay giúp đỡ lẫn nhau. Mặc dù trong thời gian ly thân, hai bên gia đình đã đứng ra tổ chức hòa giải, tạo điều kiện để vợ chồng đoàn tụ, nhưng cả chị D và anh C đều không thể tìm được tiếng nói chung, tình cảm vợ chồng đã hoàn toàn rạn nứt và không thể hàn gắn.

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử thấy rằng có đủ căn cứ xác định: Hôn nhân giữa chị D và anh C đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Việc chị D đề nghị Tòa án giải quyết cho chị được ly hôn với anh C là hoàn toàn phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 51, khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 nên cần được chấp nhận. [2.2]. Về con chung: Chị Sềnh Thị D và anh Vàng A C có 03 con chung là: Cháu Vàng Thị N, sinh ngày 16/02/2017; cháu Vàng Đông Q, sinh ngày 01/12/2018; cháu Vàng Bích H, sinh ngày 04/12/2020. Tại phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải ngày 16/06/2026, chị Sềnh Thị D có nguyện vọng được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục cả 03 cháu cho đến khi các cháu đủ tuổi thành niên và có khả năng lao động. 6 Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án nhận được văn bản trình bày nguyện vọng của cháu Vàng Đông Q và cháu Vàng Thị N, có xác nhận của ông nội là ông Vàng A D1. Tại đơn đề nghị, cháu Q và cháu N đều bày tỏ nguyện vọng được ở với bố là anh Vàng A C.

Tuy nhiên, qua xác minh điều kiện thực tế, Hội đồng xét xử thấy rằng: Anh Vàng A C hiện nay đã bỏ đi làm ăn xa, không cư trú tại địa phương và không trực tiếp quản lý, chăm sóc các con. Thực tế, các cháu đang được gửi lại cho ông bà nội chăm sóc. Ông bà nội tuổi đã cao, sức khỏe có hạn, việc giao cả 3 cháu nhỏ đang tuổi ăn học cho ông bà sẽ không bảo đảm được điều kiện phát triển toàn diện về cả thể chất lẫn tinh thần cho các cháu. Theo quy định tại Khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình, khi quyết định giao con cho ai nuôi dưỡng, Tòa án phải căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên là một trong những điều kiện để Tòa án xem xét, nhưng không có tính chất quyết định hoàn toàn nếu người mà con muốn ở cùng không đủ điều kiện trực tiếp nuôi dưỡng. Xét thấy: Anh Vàng A C không có mặt tại địa phương để thực hiện nghĩa vụ làm cha, trong khi đó, chị Sềnh Thị D là mẹ đẻ, tuy điều kiện kinh tế còn khó khăn nhưng chị có mặt tại địa phương, có sức khỏe lao động làm thuê và làm ruộng nương để nuôi các con, có quyết tâm nuôi con và có khả năng trực tiếp ở bên cạnh để chăm sóc, giáo dục các cháu, đặc biệt là cháu nhỏ Vàng Bích H (chưa đủ 06 tuổi) rất cần sự chăm sóc của người mẹ. Để tránh việc chia cắt các anh chị em ruột, gây ảnh hưởng đến tâm lý tình cảm của các cháu, đồng thời bảo đảm cho các con được sống trong môi trường có sự chăm sóc trực tiếp từ đấng sinh thành, Hội đồng xét xử xét thấy nguyện vọng ở với bố của cháu N và cháu Q là không có căn cứ chấp nhận.

Do đó, cần chấp nhận yêu cầu của chị D, giao 03 cháu Vàng Thị N, Vàng Đông Q và Vàng Bích H cho chị Sềnh Thị D trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cho đến khi các cháu đủ 18 tuổi và có khả năng lao động. Về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con: Do chị Sềnh Thị D không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết. Anh Vàng A C có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở. [2.3]. Về quan hệ tài sản: Tài sản chung, tài sản riêng, nợ phải trả, nợ lấy về, diện tích ruộng nương: Chị D không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết.

[3]. Về án phí: Căn cứ khoản 4 Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); điểm đ khoản 1 Điều 12; điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: Miễn án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm cho chị Sềnh Thị D.

[4] Ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn và ý kiến của Kiểm sát viên về quan điểm giải quyết vụ án là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Vì các lẽ trên, 7