Bản án 522/2026/HS-PTBản án 522/2026/HS-PT

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Đơn kháng cáo của bị cáo Thái Khắc H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Duy L đảm bảo đúng hình thức, trong thời hạn, đủ điều kiện giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Tại phiên tòa phúc thẩm bị cáo Thái Khắc H kháng cáo kêu oan, bị cáo cho rằng mình không phạm tội. Người bào chữa cho bị cáo cho rằng không đủ căn cứ kết tội đối với bị cáo. Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Hồ sơ vụ án thể hiện ngày 06/7/2006, ông Đào Ngọc B1 cùng các ông, bà Trịnh Văn T2, Trần Công P1, Vương Quỳnh N1 và Võ Thị H2 góp tiền mua 04 Thửa đất 263, 264, 265, 267 có diện tích 9.216m2 (đất trồng lúa) thuộc Tờ bản đồ số 2, phường P, Quận I (cũ), Thành phố Hồ Chí Minh giá 11.070.000.000 đồng thông qua Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản Thành phố H. Ông B1 làm đại diện đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thành lập doanh nghiệp tư 15 nhân để thực hiện dự án phân lô hộ lẻ. Sau đó, ông B1 thỏa thuận chuyển nhượng cho bị cáo H 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267 với tổng số tiền là 58 tỷ đồng, hai bên thỏa thuận chia ra thành ba đợt: Đợt 1, H đặt cọc 03 tỷ đồng; đợt 2 sau khi có giấy phép xây dựng chung cư cao tầng trả tiếp 31,8 tỷ đồng; đợt 3 thanh toán theo tiến độ vốn góp mua căn hộ của khách hàng.

Tuy nhiên, sau đó ông B1 và ông H tiếp tục thỏa thuận về việc ông B1 đưa 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267 thành vốn góp để thành lập Công ty trách nhiệm hữu hạn Đào Ngọc B1 với ba thành viên gồm ông B1, bị cáo H và bà Đ, với tỷ lệ vốn góp của ông B1 là 90 tỷ đồng (tương đương 9.000.000 cổ phần), bị cáo H 1.000.000 cổ phần (tương đương 10 tỷ đồng); bà Nguyễn Thị Đ 100.000 cổ phần (tương đương 01 tỷ đồng). Ngày 22/6/2010, Công ty trách nhiệm hữu hạn Đào Ngọc B1 được Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố H cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Ông B1 chiếm 89,11% vốn góp; bị cáo Hoàng chiếm 9,9% vốn góp và bà Đ chiếm 0,99% vốn góp. Đến ngày 25/6/2010, Công ty cổ phần L5 được Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố H cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh lần đầu xác nhận vốn điều lệ là 101 tỷ đồng cũng xác định ông B1 chiếm 89,11% vốn góp; bị cáo Hoàng chiếm 9,9% vốn góp và bà Đ chiếm 0,99% vốn góp. Ngày 07/7/2010, ông B1 ký hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất cho Công ty cổ phần L5 đối với 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267, để góp vốn vào Công ty cổ phần L5. Người bị hại ông Đào Ngọc B1 cho rằng ông không có ký tên trong biên bản cam kết ngày 18/6/2010 để nhận 32 tỷ đồng và không có ký tên chuyển nhượng 3.500.000 cổ phần của ông cho bị cáo H vào ngày 07/7/2010.

Do đó, sau khi ông B1 phát hiện tỷ lệ vốn góp của mình bị thay đổi, ngày 30/8/2010 ông B1 tố cáo hành vi của H tại Cơ quan cảnh sát điều tra. Còn bị cáo H cho rằng ông B1 đã nhận số tiền 32 tỷ đồng vào ngày 18/6/2010 và ký hợp đồng chuyển nhượng 3.500.0000 cổ phần cho H ngày 07/7/2010. Nên ngày 08/7/2010, bị cáo H thông báo thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh và ngày 12/7/2010 Công ty cổ phần L5 được Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố H cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thay đổi lần 2 xác nhận H có 6.500.000 cổ phần tương đương 65 tỷ đồng; ông B1 có 5.500.000 cổ phần tương đương 55 tỷ đồng và bà Đ có 100.000 cổ phần tương đương 01 tỷ đồng. Xét thấy: Tại bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã căn cứ vào việc chuyển nhượng cổ phần giữa ông Đào Ngọc B1 và bị cáo Thái Khắc H ngày 07/7/2010 để xác định giá trị đối với 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267 bị cáo H chiếm đoạt trị giá thành tiền là 32.580.900.000 đồng để truy tố bị cáo H phạm tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” và Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào biên bản cam kết ngày 18/6/2010 có nội dung ông B1 có nhận đủ số tiền 35 tỷ đồng để xác định bị cáo H có hành vi lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267 của ông B1 đều chưa đủ căn cứ. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông B1 xác định ông có tự nguyện ký hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất ngày 07/7/2010 cho Công ty cổ phần L5 đối với 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267, để góp vốn vào Công ty cổ phần L5. Bị hại ông 16 B1 xác định ông bị chiếm đoạt tài sản là giá trị vốn góp tại Công ty cổ phần L5.

Do đó, cần làm rõ tài sản của bị hại ông B1 bị chiếm đoạt là cổ phần của ông B1 tại Công ty cổ phần L5 hay là quyền sử dụng đất đối với 04 Thửa đất 263, 264, 265, 267 có diện tích 9.216m2 (đất trồng lúa) thuộc Tờ bản đồ số 2, phường P, Quận I (cũ), Thành phố Hồ Chí Minh. [2.2] Đối với việc xác định giá trị tài sản thiệt hại: Mặc dù, Tòa án cấp sơ thẩm, đã quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung, Cơ quan cảnh sát điều tra đã xác định đã tiến hành trưng cầu định giá tài sản tại Hội đồng định giá thường xuyên trong tố tụng hình sự, nhưng hội đồng định giá chưa có kết quả trả lời.

Xét thấy, cần thiết phải tiến hành định giá tài sản bị chiếm đoạt để làm căn cứ giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. Mặt khác, đối với quyền sử dụng đất đối với 04 thửa đất nêu trên thuộc đồng sở hữu và sử dụng của các đương sự ông Đào Ngọc B1, ông Trịnh Văn T2, ông Trần Công P1, bà Vương Quỳnh N1 và bà Võ Thị H2. Quá trình điều tra xác định, ngày 06/7/2006, ông Đào Ngọc B1 cùng ông Trịnh Văn T2, ông Trần Công P1, bà Vương Quỳnh N1 và bà Võ Thị H2 cùng nhau góp tiền để mua 04 thửa đất trúng đấu giá nêu trên với giá 11.070.000.000 đồng; ông Đào Ngọc B1 được nhóm người mua đất cử ra làm đại diện đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, Bản án sơ thẩm không xác định ông Trịnh Văn T2, ông Trần Công P1, bà Vương Quỳnh N1 và bà Võ Thị H2 là những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các đương sự.

[3] Xét kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Duy L, thấy rằng: Bị hại ông Đào Ngọc B1 đã có đơn tố cáo từ năm 2010 và vụ việc chưa được giải quyết, thời gian kéo dài đến ngày 25/11/2016 bị cáo Hoàng lấy tư cách là người đại diện theo pháp luật của Công ty cổ phần L5 đã ký bản thỏa thuận và cam kết bán toàn bộ cổ phần của Công ty cổ phần L5 cho Công ty Cổ phần K2 do Nguyễn Duy L làm đại diện với giá 100 tỷ đồng. Ngày 08/12/2016, H tiếp tục ký hợp đồng ủy quyền cho ông L được quyền quản lý, khai thác đối với quyền sử dụng đất 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267 diện tích 9.216m2 (đất trồng lúa) tờ bản đồ số 2, phường P, Quận I (cũ), Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 29/4/2017, Thái Khắc H ký “Hợp đồng chuyển nhượng” bán toàn bộ 53,72% cổ phần của Thái Khắc H cho Nguyễn Duy L với giá 44,5 tỷ đồng; ký xác nhận chuyển nhượng 0,83% cổ phần đứng tên Nguyễn Thị Đ cho Công ty Cổ phần K2 do Nguyễn Duy L làm Tổng Giám đốc với giá 0,5 tỷ đồng. ông L khai đã chuyển tiền trả cho H là 65.778.897.270 đồng. Bị cáo H chỉ thừa nhận đã nhận của ông L số tiền 45 tỷ đồng. Ông L khai sau khi được Thái Khắc H ủy quyền, ông L đã tiến hành san lấp mặt bằng, xây dựng cơ sở hạ tầng, đường nhựa, hệ thống điện, nước trên 04 thửa đất, lập bản vẽ thiết kế thành 130 lô/nền nhà liền kề, đặt tên Thương mại dự án là “Happy Home”, hay còn gọi là “Dự án Liên Phường” và đã xây dựng được khoảng 70, 80 cái móng nhà trên đất giao dịch bán cho 160 khách hàng theo hình thức 17 hợp đồng đặt cọc, hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng hợp tác kinh doanh. Do ông L là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trực tiếp đến 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267 của bị hại Đào Ngọc B1. Bản án sơ thẩm xác định việc chuyển nhượng cổ phần và hợp đồng ủy quyền của bị cáo Thái Khắc H với ông Nguyễn Duy L là giao dịch dân sự nên tách ra giải quyết bằng một vụ án khác là chưa phù hợp mà cần thiết phải được xem xét giải quyết trong cùng vụ án theo quy định của pháp luật. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông L khai ông B1 biết rõ việc ông H chuyển nhượng cổ phần của Công ty cổ phần L5 nên ông B1 có giúp ông L cung cấp hồ sơ đất đai và sơ đồ đất cho ông L, ông L có chuyển trả chi phí cho ông B1 800 triệu đồng.

Do đó, cũng cần được điều tra làm rõ về nội dung này.

[4] Về phần trách nhiệm dân sự: Bản án sơ thẩm xác định bị cáo H lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267 của bị hại Đào Ngọc B1 nhưng không buộc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty Cổ phần K2 do Nguyễn Duy L làm đại diện đang quản lý sử dụng đất có trách nhiệm trả lại cho các ông, bà Đào Ngọc B1, Trịnh Văn T2, Trần Công P1, Vương Quỳnh N1 và Võ Thị H2 (do ông B1 làm đại diện) đối với diện tích 9.216m2 (đất trồng lúa) thuộc 04 Thửa đất số 263, 264, 265, 267 tờ bản đồ số 2, phường P, Quận I (cũ), Thành phố Hồ Chí Minh là chưa đúng quy định của pháp luật. Ngoài ra, chưa xem xét giải quyết đối với số tiền mà bị cáo H đã nhận của ông L là chưa đảm bảo quyền lợi của ông Nguyễn Duy L. Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thống nhất hủy Bản án sơ thẩm để chuyển hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh để điều tra lại vụ án theo quy định của pháp luật. Quan điểm của đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị hủy bản án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại vụ án là có căn cứ.

[5] Về án phí phúc thẩm: Bị cáo Thái Khắc H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Duy L không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.