Bản án 518/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng: Bị đơn Dương Văn Y và những Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt mà không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan và cũng không có ảnh hưởng đến việc xét xử.

Căn cứ vào khoản 3 Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt đương sự. Đơn kháng cáo của ông Dương Văn D, bà Đặng Thị P, bà Nguyễn Thị S và bà Hoàng Thu H1 nộp trong thời hạn và hợp lệ, đúng với quy định tại Điều 271, 272, 273 của Bộ luật Tố tụng Dân sự nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về quan hệ pháp luật tranh chấp:

Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, yêu cầu phản tố của bị đơn, yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp: “Hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” là phù hợp quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về nội dung: [3.1] Xét kháng cáo của bị đơn Nguyễn Thị S yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án DSST theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Y, bà S và ông D, bà P đối với thửa đất số 187, 161 tờ bản đồ số 7 do Ủy ban nhân dân huyện G cấp ngày 24/3/2008 cho ông Dương Văn D và bà Đặng Thị P, xét thấy: Xét hai bên đương sự đã thống nhất về số tiền giao dịch ông D, bà P đã nhận đủ số tiền 180.000.000 đồng; thống nhất ông D, bà P đã giao quyền sử 8 dụng đất và giao 03 bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc thửa 187, 161 cho gia đình bà S quản lý, sử dụng. Căn cứ Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử xác định các tình tiết trên là có thật. Xét lời trình bày của ông D, bà P cho rằng hai bên chỉ giao kết hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất; bà S, ông Y cho rằng hai bên giao kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nội dung thể hiện theo ‘‘Đơn xin chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp” ngày 19/01/2011.

Xét thấy, căn cứ Kết luận giám định số 5392/KL-KTHS ngày 29/11/2024 của Phân Viện KHHS tại TP . và Kết luận giám định số 145/KL-KTHS ngày 25/8/2025 của V - Bộ C đều kết luận: Chữ ký đứng tên Dương Văn D, Đặng Thị P dưới mục “Người chuyển nhượng” tại ‘‘Đơn xin chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp” ngày 19/01/2011 không phải là chữ ký của ông Dương Văn D và bà Đặng Thị P. Do vậy, không có cơ sở để xác định giữa ông Y, bà S và ông D, bà P đã xác lập giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với diện tích 2.000m2 thuộc thửa đất số 187 và 161. Xét nội dung hai bên thỏa thuận, bên ông D, bà P đã giao tài sản là quyền sử dụng đất cho ông Y, bà S để đảm bảo cho việc vay mượn số tiền 110.000.000 đồng của bà S. Căn cứ Điều 326 của Bộ luật Dân sự năm 2005, xác định giao dịch giữa ông Y, bà S và ông D, bà P là giao dịch cầm cố tài sản. Xét hình thức cầm cố tài sản hai bên thỏa thuận không được lập thành văn bản là không đúng quy định về hình thức của giao dịch cầm cố tài sản theo quy định Điều 327 của Bộ luật Dân sự năm 2005. Do vậy, giao dịch cầm cố tài sản bị vô hiệu do không tuân thủ về mặt hình thức theo quy định Điều 134 Bộ luật Dân sự 2005.

Từ những phân tích trên, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu phản tố của bà S về việc công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và chấp nhận cầu khởi kiện của ông Dương Văn D và bà Đặng Thị P. Tuyên vô hiệu hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 187, tờ bản đồ số 7, diện tích 765,6m2, đất trồng lúa và thửa đất số 161, tờ bản đồ số 7, diện tích 1.364,9m2, đất trồng lúa và xử lý hậu quả của giao dịch vô hiệu buộc các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận là có căn cứ và phù hợp quy định pháp luật. Bà S kháng cáo yêu cầu công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông D, bà P với bà S, ông Y đối với 02 thửa đất số 187, tờ bản đồ số 7, diện tích 765,6m2 và thửa đất số 161, tờ bản đồ số 7, diện tích 1.364,9m2 nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo là có căn cứ nên Hội đồng xét xử không chấp nhận. [3.2] Xét kháng cáo của nguyên đơn Dương Văn D, bà Đặng Thị P và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Hoàng Thu H1 yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án DSST, công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông D, bà P với ông H, bà H1 đối với thửa đất số 382 tờ bản đồ số 7 do Ủy ban nhân dân huyện G cấp ngày 09/12/2009 cho ông Dương Văn D và bà Đặng Thị P, xét thấy: 9 Xét “Đơn xin chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp”: Tại Kết luận giám định số 5392/KL-KTHS của Phân Viện KHHS tại thành phố Hồ Chí Minh ngày 29/11/2024 và Kết luận giám định số 145/KL-KTHS của V - Bộ C ngày 25/8/2025, kết luận là chữ ký đứng tên Dương Văn D, dưới mục “Người chuyển nhượng” tại ‘‘Đơn xin chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp” ngày 06/9/2010 đối với quyền sử dụng đất diện tích 1.632,2m2, với số tiền 72.000.000 đồng quy ra vàng là 2 cây 4 vàng SJC là chữ ký của ông D; bà Đặng Thị P cũng thừa nhận đã cùng ông D nhận và sử dụng số tiền chuyển nhượng đất chung, cùng giao đất cho bên nhận chuyển nhượng sử dụng từ năm 2010 đến nay. Do vậy, có đủ cơ sở xác định giữa anh H, chị H1 và ông D, bà P đã có xác lập giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với diện tích 1.632,2m2, thuộc thửa đất số 382. Hai bên đã thực hiện hiện xong nghĩa vụ giao tiền và giao quyền sử dụng đất. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông D, bà P và ông H, bà H1 đều thống nhất, ông D, bà P tiếp tục thực hiện việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với diện tích 1.632,2m2 , thửa 382, tờ bản đồ số 7 cho ông H, chị H1. Xét sự thỏa thuận trên của các đương sự tại phiên tòa là hoàn toàn tự nguyện, không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội nên Hội đồng xét xử công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Dương Văn D, bà Đặng Thị P với ông Dương Thanh H, bà Hoàng Thu H1 đối với diện tích 1.632,2m2 , thuộc thửa đất số 382 tờ bản đồ số 7, đất trồng lúa, địa chỉ ấp T, xã B, huyện G, tỉnh Tiền Giang theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H06410 do Ủy ban nhân dân huyện G cấp ngày 09/12/2009 cho ông Dương Văn D và bà Đặng Thị P có hiệu lực pháp luật. [3.3] Xét chi phí giám định, hai bên thống nhất số tiền chi phí giám định là 8.000.000 đồng. Xét thấy kết quả trưng cầu giám định xác định có 1 chữ ký đúng là của ông D, kết quả giám định làm căn cứ để Hội đồng xét xử chỉ chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Do vậy, nguyên đơn và bị đơn mỗi bên phải chịu ½ chi phí giám định. Ông D và bà P đã nộp tạm ứng 8.000.000 đồng nên bà S phải có nghĩa vụ trả lại cho ông D, bà P 4.000.000 đồng.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của ông Dương Văn D, bà Đặng Thị P; chấp nhận kháng cáo của bà Hoàng Thu H1, sửa một phần bản án dân sự sơ thẩm.

[4] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát phù hợp với nhận định nêu trên nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[5] Về án phí: Các bên đương sự phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị S thuộc trường hợp người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm và án phí dân sự phúc thẩm theo quy định pháp luật. Do yêu cầu kháng cáo của ông Dương Văn D, bà Đặng Thị P và bà Hoàng Thu H1 được chấp nhận nên không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. 10

[6] Các phần khác của Bản án dân sự sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.