Bản án 292/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu của hộ bà Bùi Thị P gồm: Bà Bùi Thị P, bà Trần Thị D, bà Trân Thị Thùy L, bà Trân Thị Thùy D2, bà Trân Thị D1, bà Trân Thị T đối với bà Trân Thị M, ông Trần Minh T3 và ông Trần Minh T2 về việc yêu cầu di dời nhà và tài sản để trả lại đất.
Nhận định của Tòa án
[1] Về tố tụng: Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt mà không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan và cũng không có ảnh hưởng đên việc xét xử.
Căn cứ vào khoản 3 Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt các đương sự. Đơn kháng cáo của ông Trần Minh T3 nộp trong thời hạn và hợp lệ, đúng với quy định tại Điều 271, 272, 273 của Bộ luật Tô tụng Dân sự nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.
[2] Về quan hệ pháp luật tranh chấp:
Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Tòa án cấp sơ thấm xác định quan hệ tranh chấp: "quyền sử dụng đất" là phù hợp quy định tại khoản 9 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[3] Về nội dung: Yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án DSST theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Công nhận cho bà Trần Thị M được quyền sử dụng 90m2 thuộc một phần thửa đất số 3, tờ bản đồ số 101 theo Giấy 4 chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 24/12/2015, do hộ bà Bùi Thị P đứng tên, xét thấy: Xét hai bên đương sự đều thừa nhận, toàn bộ diện tích đất tranh chấp 103,8m' trong phạm vi các môc M1, M2, M3, M4 vê môc MI (kèm sơ đô đo đạc), thuộc một phân thửa đất số 3, tờ bản đồ số 101, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất câp ngày 24/12/2015, do hộ bà Bùi Thị P đưng tên; hiện nay trên đât có căn nhà chính và các công trình phụ do bà Trân Thị M, ông Trân Minh T3 và ông Trần Minh T2 đang sử dụng. Căn cứ Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử xác định các tình tiết trên là đúng sự thật. Xét các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa, lời khai, lời thừa nhận của đương sự và các bên đều thừa nhận rằng phần đất tranh chấp có nguồn gốc của cụ S và cụ T4 (cha, mẹ chồng bà P và là cha, mẹ của ông MI (ông MI là cha bà M)).
Xét thấy, phần đất này lúc còn sống cụ S đã giao cho vợ chồng bà P quản lý và sử dụng. Sau khi được cho đất, vợ chồng bà P cât nhà ở từ năm 1990, đên năm 1998 thì đăng ký và được câp Giây chứng nhận quyên sử dụng đât theo quy định, thời điêm này cụ S vân còn sông vân thống nhất, không có ý kiến hay tranh chấp gì về việc vợ chồng bà P sử dụng đất và đăng ký Giây chứng nhận quyên sử dụng đât, cho đên khi cụ S chêt vào năm 2014. Như vậy, có căn cứ xác định phân đât tranh châp thuộc quyên quản lý và sử dụng hợp pháp của vợ chồng bà P. Xét kết quả xác minh, Công an xã B cung cấp thông tin ông MI và bà L1 có đăng ký hộ khẩu thường trú tại ấp B, xã B từ năm 1990 và sinh sống tại Chợ Cũ xã B (thuộc ấp B, xã B) từ năm 1990 đến năm 2000. Sau năm 2000, thì ông M1 và bà L1 mới cất nhà và chuyển hộ khẩu về sinh sống tại số B, ấp B, xã B (phần đất đang tranh chấp) cho đến khi chết.
Xét thấy, vợ chồng ông MI về cất nhà ở trên phần đất tranh chấp từ năm 2000 (sau khi vợ chồng bà P được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) nên có căn cứ xác định bà P cho vợ chồng ông MI và bà L1 (cha, mẹ bà M) cất nhà ở nhờ chứ không phải được cụ S tặng cho đất. Đối với bà M, từ năm 1990 đến năm 2022, bà M đăng ký hộ khẩu sinh sông cùng chông tại sô D, âp B đên ngày 08/7/2022, bà M chuyên hộ khâu vê sinh sông tại địa chỉ số B, ấp B (phần đất tranh chấp). Xét quá trình kê khai, đăng ký cấp quyền sử dụng đất: hộ bà Bùi Thị P thực hiện thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, được Ủy ban nhân dân huyện T cấp giấy chứng nhận năm 1999. Năm 2015, hộ bà P được cấp đổi giây chứng nhận quyền sử dụng đât. Xét thây, hô sơ cấp giây chứng nhận quyên sử dụng đât cho bà Bùi Thị P năm 1999, Đơn xin đăng ký quyền sử dụng đât; Tò khai nguồn gốc đất, ghi nguồn gốc đất do cha mẹ cho đúng thực tế nguồn gốc sử dụng đất; thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do hộ bà P, trực tiếp quản lý, sử dụng đất. Gia đình bà M không có quản lý, sử dụng đất. Xét ý kiến trình bày của bà Trần Thị M cho rằng phần đất này vợ chồng ông MI (cha, mẹ bà) được cụ S và cụ T4 (cha, mẹ ông MI) cho ông M1.
Xét thấy, bà M không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh việc vọ chồng cụ S (ông, bà nội bà) đã cho phần đất tranh chấp cho cha, mẹ bà và không 5 phù hợp với các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án như đã phân tích trên. Xét quá trình xét xử sơ thấm, bà Trần Thị M không có yêu cầu phản tố; ông Trần Minh T3, Trần Minh T2 không có yêu cầu khởi kiện độc lập để yêu cầu công nhận diện tích 103,8m' thuộc quyền sử dụng của bà Trần Thị M. Bản án dân sự sơ thấm xét xử, buộc bà Trân Thị M, ông Trần Minh T2, Trần Minh T3 di dời tài sản trả lại diện tích đất cho hộ bà Bùi Thị P, bà M và ông T2 không có kháng cáo. Tại phiên tòa phúc thấm, mặc dù bà Trần Thị M mong muốn được tiếp tục sử dụng quyền sử dụng diện tích đất tranh chấp để bà và các con có chỗ ở, nhưng xét thấy vị trí đất tranh chấp diện tích 103,8m?, loại đất cây lâu năm không đảm bảo diện tích tối thiểu để tách thửa cho bà M theo quy định. Do vậy, việc giao quyền sử dụng đất cho bà Trân Thị M sử dụng và buộc bà M trả cho bà Bùi Thị P giá trị bằng tiên là không thê thi hành án được.
Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của hộ bà Bùi Thị P đối với bà Trần Thị M, ông Trần Minh T3 và ông Trần Minh T2 về việc yêu cầu di dời nhà và tài sản đế trả lại 103,8m' đất là có căn cứ, phù hợp quy định pháp luật.
Tuy nhiên, để tạo điều kiện cho bà Trần Thị M, ông Trần Minh T3, Trần Minh T2 có thời gian tạo lập chỗ ở mới, di dời tài sản, Hội đồng xét xử chấp nhận cho thời hạn lưu cư 06 tháng, kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật. Xét ông Trần Minh T3 kháng cáo nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo là có căn cứ.
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Trần Minh T3.
[4] Ý kiến của đại diện Viện kiếm sát phù hợp với nhận định nêu trên nên Hội đồng xét xử chấp nhận.
[5] Về án phí: Do yêu cầu kháng cáo của ông Trần Minh T3 không được chấp nhận nên ông phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định pháp luật.
[6] Các phần khác của Bản án dân sự sơ thấm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Quyết định
Căn cứ Điều 26, Điều 148, Điều 296, khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự; Xử: Không chấp nhận kháng cáo của ông Trân Minh T3. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 10/2025/DS-ST ngày 27 tháng 8 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 11 - Đồng Tháp. Căn cứ Khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 157, Điều 165, điêm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tô tụng dân sự; Điều 26 Luật Đât đai năm 2024; điêm đ, khoản 1 Điều 12, khoản 1 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ 6 ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của hộ bà Bùi Thị P gồm: Bà Bùi Thị P, bà Trần Thị D, bà Trân Thị Thùy L, bà Trân Thị Thùy D2, bà Trân Thị D1, bà Trân Thị T đối với bà Trân Thị M, ông Trần Minh T3 và ông Trần Minh T2 về việc yêu cầu di dời nhà và tài sản để trả lại đất.
2. Buộc bà Trần Thị M, ông Trần Minh T3 và ông Trần Minh T2 có trách nhiệm giao trả lại cho hộ bà Bùi Thị P diện tích 103,8m' trong phạm vi các mốc M1, M2, M3, M4 về mốc M1, thuộc một phần thưa đất số 3, tờ bản đồ số 101, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 24/12/2015, do hộ bà Bùi Thị P đứng tên.
3. Buộc bà Trân Thị M, ông Trần Minh T3 và ông Trần Minh T2 có trách nhiệm di dời căn nhà chính, nhà phụ, nhà vệ sinh, mái che trước nhà, chuồng heo, đường chạy xe lên xuống, bậc thang lên xuống, thêm nhà trong phạm vi các mốc số MI, M2, M3, M4 về mốc M1 để giao trả lại phần đất trên cho hộ bà Bùi Thị P quản lý và sử dụng. Theo Sơ đồ đo đạc ngày 20/12/2024 của Công ty TNHH D4 và biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 20/12/2022, ngày 20/12/2024 của Tòa án. Cho bà Trần Thị M, ông Trần Minh T3 và ông Trần Minh T2 thời hạn lưu cư 06 tháng, kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.
4. Ghi nhận sự tự nguyện của hộ bà Bùi Thị P về việc hỗ trợ chi phí di dời nhà và tài sản cho bà Trần Thị M với số tiền là 15.000.000đ (Mười lăm triệu đồng).
5. Về chi phí tố tụng: Hộ bà Bùi Thị P tự nguyện chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản tổng cộng là 4.700.000đ (Bốn triệu bảy trăm nghìn đồng) (đã nộp và chi xong).
6. Về án phí: Bà Trần Thị M được miễn toàn bộ tiền án phí dân sự sơ thẩm theo quy định do thuộc trường hợp người cao tuổi. H1 lại cho H2 bà Bùi Thị P toàn bộ sô tiên tạm ứng án phí đã nộp tông cộng là 900.000đ (Chín trăm nghìn đông) theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0010239 ngày 06/6/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp; biên lai thu tạm ứng án phí số 0006952 ngày 28/5/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp (nay là Phòng thi hành án Khu vực 11- Đồng Tháp) và biên lai thu tạm ứng án phí số 0001518 ngày 13/8/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Tháp. Ông Trần Minh T3 phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thấm, được trừ vào sô tiên 300.000 đông tạm ứng án phí ông T3 đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0002882 ngày 26/9/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Tháp. Bản án phúc thẩm