Bản án 239/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng công khai tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về sự vắng mặt lần thứ hai của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đã được Tòa án tống đạt văn bản tố tụng hợp lệ nhưng có yêu cầu xét xử vắng mặt.

Căn cứ vào Điều 296 của Bộ luật Tố tụng Dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt họ. - Xét kháng cáo của anh Trần Văn T1 và chị Vũ Thị Đ:

[2] Về nguồn gốc đất đang tranh chấp: Theo Sổ mục kê lập năm 1985 và Bản đồ 299 đo vẽ năm 1985: 02 thửa đất nêu trên có vị trí tại thửa số 139, tờ bản đồ số 11, tên chủ sử dụng: Bà H, diện tích 550m2, loại đất: Đất ở. Theo Sổ mục kê lập năm 1993 và Bản đồ tọa độ đo năm 1993, thửa đất 139 được tách làm 2 thửa: Thửa số 77, diện tích 454m2, loại đất: Đất ở; và Thửa số 78, diện tích 165m2, loại đất: Đất Ao; cùng tờ bản đồ số 03; đều đứng tên chủ sử dụng: Trần Thị H. (tổng diện tích 02 thửa là 619m2). Theo bản đồ đo vẽ năm 2008, thửa đất số 139 là thửa đất số 48, tờ bản đồ số 22, diện tích 603m2, loại đất ONT (đất ở nông thôn); tên chủ sử dụng: Bà Trần Thị H.

[3] Ngày 13/12/2006, bà Trần Thị H được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu (thửa đất số 77, tờ bản đồ số 03, diện tích 563m2, là đất ở nông thôn). Tháng 01/2022, bà H khai báo mất Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. UBND huyện K cấp lại GCNQSD đất vào 24/01/2022 cho bà H, số GCNQSD đất DA 900980, thửa 48, tờ bản đồ số 22, diện tích: 571m2. Ngày 07/6/2024, bà H làm thủ tục chuyển nhượng một phần quyền sử dụng thửa đất số 48, tờ bản đồ số 22 cho anh Bùi Anh T và chị Trịnh Như Q. Đến 26/6/2024, VPĐK đất đai tỉnh Hải Dương cấp GCNQSD đất: Thửa đất số 259, tờ bản đồ số 22, diện tích 310,7m2; địa chỉ: Thôn Q, xã A, thành phố Hải Phòng, tên chủ sử dụng đất: Trần Thị H. Ngày 28/6/2024, bà H bàn giao mốc giới dưới sự chứng kiến của Trưởng thôn, an ninh thôn nhưng bà Đ, ông T1 phản đối nên việc bàn giao mốc giới không thực hiện được.

[4] Thửa đất số 260, tờ bản đồ số 22, diện tích 260,3m2; địa chỉ: Thôn Q, xã A, thành phố Hải Phòng, tên chủ sử dụng đất: ông Bùi Anh T và bà Trịnh Như Q. Diện tích đất tăng, giảm qua các thời kỳ là do kết quả đo, đạc tính toán có sai số. Riêng đối với diện tích 33,6m2 được giới hạn bởi các điểm A13, A14, A15, A16, A17, A18 đến A13 là diện tích tăng lên do bà H lấn đất rãnh thoát nước do UBND xã A quản lý.

[5] Xác minh về tình trạng hôn nhân của bà H tại Ủy ban nhân dân xã A 7 không còn lưu giữ thông tin về tình trạng hôn nhân hay thông tin kết hôn của bà Trần Thị H trong sổ đăng ký hộ tịch, phần mềm đăng ký hộ tịch điện tử được lưu giữ tại địa phương từ năm 1990 đến nay.

[6] Theo lời khai của bà Trần Thị H, anh Trần Văn T1, chị Hoàng Thị H1, Hoàng Thị P xác định bà H chung sống với ông Hoàng Văn T3. Từ năm 1966, ông T3 đã bỏ bà H lấy vợ khác và đã chết cách đây 10 năm. Sổ mục kê lập năm 1985 và Bản đồ 299 đo vẽ năm 1985 bà H đứng tên chủ sử dụng thửa đất 139 tờ bản đồ số 11 sau đổi là thửa 48 tờ bản đồ 22 nên xác định thửa đất 48 tờ bản đồ 22 thuộc quyền sử dụng, quản lý của bà H, do đó bà H có quyền tự định đoạt tài sản của mình nên việc bà H thực hiện việc chuyển nhượng một phần thửa 48 tờ bản đồ 22 có diện tích 260,3m2 cho anh T và chị Q là hợp pháp. Và anh T, chị Q đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là thửa 260 tờ bản đồ 22 (tách ra từ thửa 48 tờ bản đồ 22).

[7]

Căn cứ vào kết quả thẩm định tại chỗ, hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của thửa 259 và 260 được bà H đề nghị tách từ thửa 48, tờ bản đồ 22, xác định ranh giới giữa hai thửa đất là điểm A1 đến A12 có chiều dài 24,46m.

[8] Anh T4 và chị Đ thừa nhận thửa đất số 48 tờ bản đồ 22 là thuộc quyền quản lý, sử dụng của bà H. Tại biên bản ghi lời khai ngày 17/12/2025, anh T4 khai: “Vợ chồng tôi xây nhà ống 01 tầng trên đất của mẹ tôi từ năm 1996 đến năm 2024, chúng tôi phá đi xây mới nhà mái nhật 01 tầng… Sau khi xây nhà mái nhật xong thì tôi xây bờ be sân và trụ cổng, lúc này anh T và chị Q cho rằng tôi xây lấn đất và dẫn đến tranh chấp. Tôi xác định vẫn là đất của mẹ tôi, mẹ tôi chưa nói cho tôi đến đâu, nên tôi cứ làm trong diện tích đất của mẹ tôi”. Như vậy, tại thời điểm anh T4, chị Đ xây dựng bờ be sân và trụ cổng của ngôi nhà mái nhật, đã xảy ra tranh chấp quyền sử dụng đất với anh T và chị Q. Khi bà H nhờ đoàn đo đạc đến tiến hành bàn giao mốc giới trên thực địa thì anh T4 và bà Đ phản đối nên xác định tại thời điểm này, anh T4 và chị Đ đã biết bà H chuyển nhượng một phần diện tích của thửa 48 tờ bản đồ 22 cho anh T và chị Q nhưng vẫn tiếp tục hoàn thiện làm sân, xây trụ cổng làm mái tôn sang diện tích đất mà bà H đã chuyển nhượng cho anh T và chị Q. Trong khi anh T4 và chị Đ chưa được bà H tặng cho, chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ bà H nên anh T4 và chị Đ phải tự tháo dỡ, di dời tài sản đã xây dựng trên phạm vi phần đất của anh T, chị Q đã nhận chuyển nhượng hợp pháp từ bà H để trả lại diện tích đất này cho anh T, chị Q.

[9] Kết quả xem xét thẩm định tại chỗ thể hiện diện tích của thửa 259 và 260 là 609m2, chênh tăng so với diện tích trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 517m2 là 38m2. Về sự biến động diện tích đất tăng thêm là do kết quả đo đạc tính toán có sai số và có 33,6m2 bà H lấn đất rãnh thoát nước do Ủy ban nhân dân xã A quản lý; không thuộc quyền quản lý, sử dụng của các đương sự.

[10] Tại biên bản xác minh ngày 14/8/2026, tại Phòng Kinh tế xã A xác nhận: “Sau khi đối chiếu so sánh diện tích đo hiện trạng tại buổi xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 08/01/2026 với diện tích theo bản đồ do UBND xã quản lý, diện tích chênh lên là 37,2m2 được giới hạn bởi các điểm A13, A14, A15, A16, A17, A18 đến A13 là diện tích tăng lên do trước đây bà H lấn đất rãnh thoát nước thuộc 8 UBND xã A quản lý. Quan điểm của chúng tôi là diện tích đất này không phải của các đương sự mà thuộc quyền quản lý của UBND xã A. Khi nào UBND xã yêu cầu thì người đang trực tiếp sử dụng phải di dời, dỡ bỏ tài sản trên đất để trả lại diện tích đất này cho UBND xã quản lý và không được yêu cầu bồi thường”.

[11] Theo kết quả thẩm định tại chỗ của cấp sơ thẩm xác định vị trí S2 (là diện tích đất do bà H đã chuyển nhượng cho anh T và chị Q) có mốc giới A12, A13, A14, A15, A16, A17, A19, A12 có diện tích 217,5m2, trong đó có diện tích bà H lấn chiếm đất rãnh thoát nước thuộc UBND xã A quản lý là 33,6m2 nhưng đã được Kinh tế xã A xác nhận lại diện tích bà H lấn chiếm của Ủy ban nhân dân xã là 37,2m2 nên diện tích đất mà anh T, chị Q được sử dụng hợp pháp tại S2 còn lại là 180,3m2.

[12] Theo hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà H cho anh T và chị Q là 260,3m2. Theo kết quả thẩm định tại chỗ, phần tài sản của gia đình anh T4, chị Đ đang xây dựng sang phần đất của anh T, chị Q là 80m2 nên anh T4 và chị Đ phải tự tháo dỡ, di dời tài sản đã xây dựng trên diện tích 80m2 có mốc giới từ A11, A12, A19, A1, A11 để trả lại diện tích đất này cho anh T, chị Q cho phù hợp với diện tích đất 260,3m2 được anh T, chị Q nhận chuyển nhượng hợp pháp từ bà H và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

[13] Đối với các tài sản do anh T4, chị Đ xây dựng trên diện tích đất tranh chấp 80m2; và các tài sản do anh T4, chị Đ xây dựng, tạo lập thuộc diện tích đất bà H chuyển nhượng cho anh T, chị Q (ngoài 80m2 nêu trên); đối với các cây trồng trên diện tích đất từ bà H chuyển nhượng cho anh T, chị Q và các tài sản khác như nhận định của cấp sơ thẩm là có căn cứ nên cần giữ nguyên nội dung này.

[14] Về sự tự nguyện hỗ trợ của anh T, chị Q số tiền 41.643.000 đồng để ông T4, bà Đ tự tháo dỡ, di dời tài sản trên diện tích tranh chấp 80m2: Tại phần quyết định của bản án sơ thẩm tuyên chấp nhận sự tự nguyện của anh T và chị Q hỗ trợ cho ông T4, bà Đ 41.643.000 đồng nhưng lại buộc anh T và chị Q hỗ trợ số tiền 41.643.000 đồng cho ông T4 và bà Đ là không đúng ý chí tự nguyện hỗ trợ của anh T và chị Q. Tuy nhiên tại phiên tòa phúc thẩm, anh T và chị Q rút yêu cầu trên và ông T4 và bà Đ cũng đồng ý không nhận hỗ trợ từ anh T, chị Q. Xét thấy ông T4 và bà Đ không nhận hỗ trợ nên phải tự tháo dỡ toàn bộ tài sản trên diện tích đất tranh chấp, không được hỗ trợ, bồi thường. Chấp nhận việc rút yêu cầu tự nguyện hỗ trợ 41.643.000 đồng của anh T và chị Q đối với anh T4 và chị Đ nên cần sửa lại bản án sơ thẩm về nội dung này.

[15] Từ các nhận định trên, không chấp nhận kháng cáo của ông Trần Văn T1 và bà Vũ Thị Đ.

[16] Về án phí dân sự sơ thẩm: Đối với số tiền 41.643.000 đồng do anh T và chị Q tự nguyện hỗ trợ cho ông T1 và bà Đ nên anh T và chị Q không phải chịu án phí đối với nghĩa vụ này. Tại phiên tòa phúc thẩm, anh T, chị Q không đồng ý hỗ trợ nữa và ông T1, bà Đ không nhận hỗ trợ.

Do đó, cần sửa phần án phí sơ thẩm đối với nghĩa vụ của anh T và chị Q. 9

[17] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bản án dân sự sơ thẩm bị sửa nên ông Trần Văn T1 và bà Vũ Thị Đ không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Trả lại tiền tạm ứng án phí phúc thẩm cho bà Vũ Thị Đ.