Bản án 140/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về hôn nhân: Cho chị Phan Thị L được ly hôn anh Nguyễn Đức S.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thấm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về áp dụng pháp luật tố tụng: Nguyên đơn chị Phan Thị L yêu cầu ly hôn và giải quyết việc nuôi con chung với anh Nguyễn Đức S hiện đang cư trú ở nước ngoài; trước khi xuất cảnh, anh S có địa chỉ cư trú tại xóm X, xã Đ, tỉnh Nghệ An.
Vì vậy, Tòa án nhân dân khu vực 5 - Nghệ An thụ lý giải quyết vụ án theo thủ tục chung là có căn cứ quy định khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp ngươi chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án. Về sự vắng mặt của đương sự: Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn anh Nguyễn Đức S vắng mặt, Tòa án đã gửi công văn yêu cầu ông Nguyễn Đức H và bà Nguyễn Thị N (là bố, mẹ đẻ của anh S) cung cấp địa chỉ của bị đơn và thông báo cho anh S biết để gửi lời khai về cho Tòa án.
Tuy nhiên, ông H và bà N không cung cấp được địa chỉ ở nước ngoài của anh Nguyễn Đức S; đến nay Tòa án vẫn chưa nhận được văn bản trình bày ý kiến của anh Nguyễn Đức S, nên được coi 4 như trường hợp bị đơn cố tình giấu địa chỉ, từ chối khai báo, từ chối cung cấp những tài liệu cần thiết. Tòa án đã tiến hành tống đạt các văn bản tố tụng cho anh S theo quy định pháp luật. Nguyên đơn chị Phan Thị L vắng mặt tại phiên tòa, có đơn xin vắng mặt. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Đức H và bà Nguyễn Thị N vắng mặt, tuy nhiên Tòa án đã triệu tập hợp lệ lần thứ hai.
Do đó, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định tại Điều 227, Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Công văn số 253/TANTDC-PC ngày 26 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân tối cao về việc giải quyết vụ án ly hôn có bị đơn là người Việt Nam ở nước ngoài nhưng không rõ địa chỉ.
[2] Về áp dụng pháp luật nội dung: [2.1] Về quan hệ hôn nhân: Chị Phan Thị L và anh Nguyễn Đức S có đủ điều kiện kết hôn theo quy định tại Điều 8 của Luật Hôn nhân và gia đình, có đăng ký kết hôn theo Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn ngày 11/11/2015, đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã N, huyện N, tỉnh Nghệ An nay là xã Đ, tỉnh Nghệ An nên đây là hôn nhân hợp pháp.
Căn cứ vào lời khai của nguyên đơn, kết quả xác minh tại chính quyền địa phương, lời khai của ông Nguyễn Đức H và bà Nguyễn Thị N thì có cơ sở xác định: Sau khi kết hôn, vợ chồng chị L và anh S chung sống được một thời gian thì phát sinh mâu thuẫn. Nguyên nhân mâu thuẫn là do vợ chồng bất đồng quan điểm, lối sống, không có sự chia sẻ và quan tâm, chăm sóc nhau, vợ chồng sống xa nhau trong thời gian dài, bỏ mặc nhau. Chị Phan Thị L xác định vợ chồng không còn tình cảm và có nguyện vọng ly hôn. Anh Nguyễn Đức S không có văn bản trình bày ý kiến gửi đến Tòa án, thân nhân của anh S khẳng định anh S không còn tình cảm với chị L và chị L yêu cầu ly hôn thì anh không níu kéo. Việc vợ chồng không sống chung với nhau, không còn quan tâm, yêu thương, chăm sóc nhau là vi phạm nghiêm trọng quyền và nghĩa vụ của vợ, chồng theo quy định tại Điều 19 của Luật Hôn nhân và gia đình, làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thế kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.
Căn cứ vào Điều 56 của Luật Hôn nhân và gia đình cần chấp nhận yêu cầu của chị Phan Thị L được ly hôn anh Nguyễn Đức S. [2.2] Về con chung: Chị Phan Thị L và anh Nguyễn Đức S có 02 con chung: Nguyễn Đức N1, sinh ngày 14/9/2016 và Nguyễn Đức B, sinh ngày 01/01/2019. Chị L có nguyện vọng được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung Nguyễn Đức N1 đến khi con trưởng thành, nhường quyền chăm sóc, nuôi dưỡng con chung Nguyễn Đức B cho anh Nguyễn Đức S đến khi con trưởng thành. Hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung cho nhau. Anh S thông qua bố, mẹ trình bày ý kiến có nguyện vọng được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cả hai con chung đến tuổi trưởng thành, không yêu cầu chị L cấp dưỡng nuôi con và có nguyện vọng nhờ bố, mẹ anh là ông Nguyễn Đức H và bà Nguyễn Thị N tiếp tục chăm 5 sóc, nuôi dưỡng cháu đến khi anh về Việt Nam. Hiện nay cả chị Phan Thị L và anh Nguyễn Đức S đều đang lao động tại nước ngoài nên không trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung. Từ khi chị L và anh S đi xuất khẩu lao động thì cháu Nguyễn Đức N1 và Nguyễn Đức B được ông, bà nội, ngoại quan tâm chăm sóc. Chị L và anh S mặc dù không trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con nhưng đều có trách nhiệm trong việc chu cấp, nuôi dưỡng cho các cháu, các cháu được học hành đầy đủ và phát triển bình thường.
Xét thấy, nguyện vọng được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung của chị L và anh S là hoàn toàn chính đáng. Mặt khác hiện nay ông H và bà N tuổi đã cao nên việc trực tiếp chăm sóc hai cháu không đảm bảo.
Vì vậy, để các cháu được phát triển toàn diện và đảm bảo quyền và nghĩa vụ của anh S, chị L, Hội đồng xét xử nhận thấy cần thiết giao cháu Nguyễn Đức N1 cho chị Phan Thị L và giao cháu Nguyễn Đức B cho anh Nguyễn Đức S trực tiếp chăm sóc, chăm sóc nuôi dưỡng đến khi con trưởng thành. Do anh S và chị L đang sinh sống tại nước ngoài nên tạm giao cháu Nguyễn Đức B cho bố, mẹ của anh S là ông Nguyễn Đức H và bà Nguyễn Thị N giúp anh S trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cho đến khi anh S về Việt Nam và giao cháu Nguyễn Đức N1 cho mẹ chị L là bà Trần Thị M trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cho đến khi chị L về Việt Nam. [2.3] Về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung: Do anh S và chị L mỗi người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng một con chung nên hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung cho nhau. Khi có yêu cầu về cấp dưỡng nuôi con, các bên có quyền tự thỏa thuận hoặc khởi kiện vụ án về yêu cầu cấp dưỡng theo quy định của pháp luật. [2.4] Về chi phí chăm sóc nuôi dưỡng: ông Nguyễn Đức H và bà Nguyễn Thị N không yêu cầu chị chị L, anh S thanh toán chi phí chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Nguyễn Đức N1 và Nguyễn Đức B trong thời gian anh S và chị L vắng mặt nên Hội đồng xét xử không xem xét. Khi có yêu cầu thanh toán chi phí chăm sóc, nuôi dưỡng, các bên có quyền tự thỏa thuận hoặc khởi kiện vụ án theo quy định của pháp luật. [2.5] Về tài sản chung, nợ chung: Các đương sự không yêu câu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét. Nếu sau có phát sinh tranh chấp thì các đương sự có quyền khởi kiện đến Tòa án bằng vụ án khác theo quy định của pháp luật.
[3] Về án phí: Nguyên đơn chị Phan Thị L phải chịu án phí dân sự sơ thẩm về ly hôn theo quy định • tại điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 6
[4] Các đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ vào các Điều 19, 51, 56, 81, 82, 83, 84 của Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 28, Điều 39, Điều 147, Điều 273, Điều 479 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp ngươi chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án; điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Về hôn nhân: Cho chị Phan Thị L được ly hôn anh Nguyễn Đức S.
2. Về nuôi con chung: Giao con chung Nguyễn Đức N1, sinh ngày 14/9/2016 cho chị Phan Thị L trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng đến khi con trưởng thành, đủ 18 tuổi. Giao con chung Nguyễn Đức B, sinh ngày 01/01/2019 cho anh Nguyễn Đức S trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng đến khi con trưởng thành, đủ 18 tuổi. Ghi nhận sự tự nguyện của ông Nguyễn Đức H và bà Nguyễn Thị N về việc ông, bà sẽ thay anh Nguyễn Đức S trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cháu Nguyễn Đức B cho đến khi anh Nguyễn Đức S trở về Việt Nam với cháu B. Ghi nhận sự tự nguyện của bà Trân Thị M về việc bà sẽ thay chị Phan Thị L trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cháu Nguyễn Đức N1 cho đến khi chị Phan Thị Lưu T về Việt Nam với cháu N1. Chị Phan Thị L và anh Nguyễn Đức S có quyên, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Trên cơ sở lợi ích của con, trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức theo quy định tại Điều 84 của Luật Hôn nhân và gia đình, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.
3. Về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung: Chị Phan Thị L và anh Nguyễn Đức S không phải cấp dưỡng nuôi con chung cho nhau. Khi có yêu cầu về cấp dưỡng nuôi con, các bên có quyền tự thỏa thuận hoặc khởi kiện vụ án về yêu cầu cấp dưỡng theo quy định của pháp luật.
4. Về tài sản chung, nợ chung: Hội đồng xét xử không xem xét do các đương sự không yêu cầu. Khi có phát sinh tranh schấp thì các đương sự có quyền khởi kiện đến Tòa án bằng vụ án khác theo quy định của pháp luật.
5. Về án phí: Chị Phan Thị L phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm về ly hôn, được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng (ba trăm 7 nghìn đồng) đã nộp tạm ứng án phí theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0003202, ngày 29/4/2026 tại Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An. Chị Phan Thị L đã nộp đủ tiền án phí dân sự sơ thấm.
6. Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn như sau: Chị Phan Thị L và anh Nguyễn Đức S đang cư trú ở nước ngoài vắng mặt có quyền kháng cáo trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày bản án được tống đạt hợp lệ hoặc bản án được niêm yết theo quy định pháp luật. Bà Trần Thị M có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Ông Nguyễn Đức H, bà Nguyễn Thị N vắng mặt có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án sơ thấm hoặc bản án được niêm yết theo quy định pháp luật.