Bản án 111/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; sau khi nghe đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Bị đơn ông T kháng cáo hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. Về sự vắng mặt của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Cụ Trần Thị T và anh Đỗ Văn C có đơn xin vắng mặt và trình bày ý kiến nhất trí với mọi quyết định của bà Nguyễn Thị D và chị Đỗ Thị H, chị Đỗ Thị H. Căn cứ Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt cụ T và anh C. 5

[2]. Về nội dung: Nguyên đơn ông Dương Văn T khởi kiện yêu cầu bị đơn bà Nguyễn Thị D trả lại diện tích đất 632,5m2 đất thuộc thửa 151, TBĐ 63 xã Phúc Lạc, tỉnh Thái Nguyên với lý do: Nguồn gốc đất do ông T và vợ chồng bà D (nay chồng bà D đã chết) mua chung của ông Trần Duy S bà Đào Thị N từ năm 1995. Tổng diện tích đất hai gia đình mua chung gồm 6 thửa của gia đình ông bà Sơn N với tổng số tiền 22.000.000đ, trong đó gia đình bà Dịu mua riêng 3 sào đất thổ cư (tương đương 1080m2) với giá 6 triệu đồng, còn lại 16 triệu đồng chia đôi tiền, mỗi gia đình thanh toán 8 triệu đồng và chia đôi diện tích đất còn lại. Gia đình ông nhận 2 thửa, gia đình bà Dịu nhận 4 thửa và chỉ ước chừng diện tích do đo đạc thủ công. Quá trình sử dụng, ông phát hiện phần diện tích gia đình bà Dịu sử dụng và được cấp GCNQSD đất có diện tích nhiều hơn đất của gia đình ông 1200m2 nên ông yêu cầu bà Dịu trả lại phần chênh lệch 632,5m2 tại thửa 151, TBĐ 63 nhưng bà D không đồng ý nên ông khởi kiện yêu cầu Toà án giải quyết buộc bà D phải trả số đất chênh lệch này. Bị đơn bà D không nhất trí yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn với lý do: Sau khi mua chung đất, hai gia đình đã nhận đất và sử dụng ổn định cho đến nay.

[3]. Xét kháng cáo của nguyên đơn về việc đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử thấy: Về nguồn gốc đất tranh chấp: Phần diện tích đất mà nguyên đơn khởi kiện là một phần của thửa 151, TBĐ 63 xã Phú Lạc, đây là một trong 6 thửa có nguồn gốc của gia đình ông Trần Duy S và bà Đào Thị N chuyển nhượng cho gia đình ông Thứ và gia đình bà Dịu năm 1995. Gia đình bà Miền vợ ông T và gia đình bà Dịu là chị em ruột nên đã cùng nhau mua chung đất. Các đương sự cùng xác nhận sự việc mua chung đất, số tiền mua chung là 22 triệu đồng, trong đó, đất thổ cư được bà D mua riêng với giá 6 triệu đồng, còn lại 16 triệu chia đôi mỗi gia đình chịu 8 triệu và thống nhất chia đôi diện tích còn lại. Sau khi nhận chuyển nhượng, gia đình ông Thứ bà M quản lý, sử dụng 02 thửa, gồm thửa 152 và thửa 164, tổng diện tích theo BĐĐC là 4922m2, nhưng hiện trạng chỉ có 4714,7m2. Gia đình bà Dịu ông V (nay ông V đã chết) quản lý, sử dụng 04 thửa: gồm thửa 151, thửa 244, thửa 253 và thửa 12, tổng diện tích theo BĐĐC là 7.267m2 nhưng hiện trạng chỉ có 6881m2. Quá trình quản lý, sử dụng, gia đình bà Dịu đã làm thủ tục và được cấp GCNQSD đất năm 2000 nhưng năm 2018 đã bị mất GCNQSD đất và chưa được cấp lại do có tranh chấp với gia đình ông Thứ. Ông T cho rằng trừ diện tích 3 sào thổ cư bà D mua riêng, phần diện tích còn lại hiện gia đình ông đang sử dụng ít hơn diện tích của gia đình bà Dịu nên ông yêu cầu bà Dịu trả cho ông phần diện tích chênh lệch để đảm bảo sự công bằng theo đúng thoả thuận khi mua chung. Bà D không đồng ý vì cho rằng sau khi mua chung, gia đình ông Thứ là người tự phân chia đất cho gia đình bà. 6 Tại phiên toà phúc thẩm, các đương sự đã thống nhất được với nhau về việc giải quyết vụ án, cụ thể như sau: Gia đình ông Thứ và gia đình bà Dịu mỗi bên được sử dụng ½ diện tích đất tranh chấp tại thửa 151 theo kết quả đo hiện trạng tại cấp sơ thẩm. Cụ thể: Ông T và bà M được quyền sử dụng 203,4m2 đất CLN, bà D, cụ T, chị H, chị H, anh C được QSD 203,3m2 đất CLN trong tổng diện tích tranh chấp 406,7m2 tại thửa 151, TBĐ 63 xã Phú Lạc, tỉnh Thái Nguyên (có sơ đồ kèm theo). Các bên được quyền sở hữu toàn bộ tài sản là cây cối trên phần đất thuộc QSD của mình. Ngoài ra, ông T được quyền sở hữu bức tường xây tại vị trí giáp ranh giữa thửa 151 và thửa 143 (là thửa của gia đình ông); ông T thanh toán cho gia đình bà Dịu số tiền 15 triệu đồng là giá trị cây trên đất và có trách nhiệm xây bức tường ngăn giữa hai phần đất phân chia nêu trên giữa hai gia đình (nội dung này đã thực hiện xong trước khi tuyên án).

Xét thấy, sự thoả thuận của các đương sự không trái pháp luật và đạo đức xã hội, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cụ T và anh C (mẹ chồng và con của bà D) mặc dù vắng mặt nhưng có ý kiến tại đơn xin xét xử vắng mặt thể hiện quan điểm nhất trí với mọi quyết định của bà D, chị H, và chị H nên Hội đồng xét xử công nhận sự thoả thuận của các đương sự tại phiên toà. Các đương sự được quyền làm thủ tục cấp GCNQSD đất tại cơ quan có thẩm quyền theo quyết định của bản án này.

[4]. Về án phí: 4.1. Án phí dân sự sơ thẩm: Ông T, bà M chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật tương ứng với giá trị tài sản mà mình được QSD, tính trên đơn giá của hội đồng định giá cấp sơ thẩm là 54.000đ/m2 đất.

Tuy nhiên, do ông T và bà M là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên HĐXX miễn án phí dân sự sơ thẩm cho ông T và bà M. Đối với bà D, cụ T, anh C, chị H và chị H, diện tích đất theo thoả thuận nêu trên vẫn nằm trong thửa 151 mà gia đình bà Dịu đã được cấp GCNQSD đất trước đây nên không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. 4.2. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông T được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

[5]. Chi phí tố tụng: Ông T tự nguyện chịu toàn bộ chi phí, xem xét thẩm định tại chỗ tại cấp sơ thẩm với số tiền 27. 100.000đ (đã thực hiện xong)

[6]. Xét đề nghị của đại diện VKS về việc sửa bản án sơ thẩm theo hướng công nhận sự thoả thuận của các đương sự là có cơ sở.