Bản án 267/2025/HC-PTBản án 267/2025/HC-PT

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được thẩm tra và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: 8 [1.1] Phiên tòa phúc thẩm xét xử vắng mặt của đương sự theo quy định tại Điều 225 Luật tố tụng hành chính. [1.2]. Về thủ tục tố tụng và việc thu thập chứng cứ của Tòa án Quá trình giải quyết ở cấp phúc thẩm, Tòa án đã ban hành các văn bản thu thập chứng cứ và đôn đốc gửi UBND phường Q cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đ. Ngày 07/08/2026, UBND phường Q có Công văn số 3183/UBND-KT,HT&ĐT trả lời Tòa án, làm rõ địa phương đã hoàn thành việc rà soát thực tế và đã có văn bản đề xuất UBND thành phố cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường cho phép áp dụng tinh thần hướng dẫn tại Công văn số 344/QLĐĐ-ĐĐKĐĐ ngày 09/02/2026 của Cục Q1 để giải quyết quyền lợi cho người dân. Dù Tòa án đã đôn đốc, Sở Nông nghiệp và Môi trường đến nay vẫn chưa có văn bản trả lời. Xét thấy các tài liệu do UBND phường cung cấp cùng hồ sơ vụ án đã đầy đủ, rõ ràng để làm sáng tỏ bản chất sự việc; căn cứ Luật Tố tụng hành chính, HĐXX quyết định đưa vụ án ra xét xử mà không chờ đợi văn bản phản hồi của cơ quan chuyên môn, bảo đảm thời hạn giải quyết vụ án và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự.

[2] Về nội dung kháng cáo: [2.1]. Về quá trình biến động quyền sử dụng đất và việc tiếp nhận hồ sơ hành chính: [2.1.1]. Về quá trình biến động quyền sử dụng đất: Thửa đất số 343, tờ bản đồ số 5, diện tích 1.672,8m2 tại xã T, thành phố T (nay thuộc phường Q, thành phố Đà Nẵng) có nguồn gốc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) lần đầu cho ông Trần Xuân H4 và bà Đoàn Thị T2. Qua các lần dịch chuyển quyền sử dụng đất hợp pháp theo quy định pháp luật qua nhiều chủ thể nhận chuyển nhượng, bà Phạm Thị T1 là nhận chuyển nhượng từ chủ sử dụng trước đó và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận quyền sử dụng đất hợp pháp đối với mục đích Đất trồng cây lâu năm. Ngày 01/02/2019, bà Phạm Thị T1 tiếp tục chuyển nhượng toàn bộ thửa đất này cho bà Lê Kim H theo Hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ số 0430, quyển số 01TP/CC-SCC/HĐGD được công chứng hợp pháp. Bà H là chủ thể nhận chuyển nhượng kế tiếp, đã hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính và nộp thuế, lệ phí theo quy định. [2.1.2]. Về tình trạng tiếp nhận hồ sơ hành chính: 9 Cùng ngày 01/02/2019, bà Lê Kim H đã nộp hồ sơ đăng ký biến động QSDĐ tại cơ quan đăng ký đất đai có thẩm quyền. Hồ sơ đã được tiếp nhận hợp lệ và được cấp Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả số 2019/2/1-3083/TNGQ (mã hồ sơ: 1902011484895). Việc cơ quan đăng ký đất đai tiếp nhận hồ sơ và ban hành Phiếu hẹn trả kết quả xác lập thời điểm hồ sơ đủ điều kiện thụ lý. [2.2]. Đánh giá các lý do từ chối giải quyết của cơ quan đăng ký đất đai: Xét các căn cứ mà cơ quan đăng ký đất đai đưa ra để từ chối thực hiện thủ tục đăng ký biến động và trả hồ sơ cho công dân, HĐXX nhận thấy không có căn cứ pháp lý, cụ thể:

Thứ nhất, về giá trị của Giấy chứng nhận đã cấp và trách nhiệm quản lý: Thửa đất số 343 đã được cấp GCNQSDĐ hợp pháp và đã trải qua nhiều lần dịch chuyển quyền sử dụng qua nhiều chủ thể. Yêu cầu của bà H chỉ là thủ tục đăng ký biến động (chỉnh lý trang 4 GCNQSDĐ) đối với một tài sản đã được Nhà nước công nhận quyền sử dụng hợp pháp – chứng thư pháp lý có giá trị cao nhất. Sự mâu thuẫn giữa thông tin trên GCNQSDĐ đang có hiệu lực pháp luật với ghi chú tại hồ sơ 64/CP hoàn toàn là lỗi chuyên môn của cơ quan quản lý nhà nước trong việc chậm trễ, không kịp thời chỉnh lý cơ sở dữ liệu địa chính qua các thời kỳ. Cơ quan đăng ký đất đai không được phép lấy chính sai sót, bất cập trong khâu quản lý nội bộ của bộ máy nhà nước để từ chối giải quyết thủ tục, đẩy rủi ro và hạn chế quyền giao dịch hợp pháp của người nhận chuyển nhượng ngay tình.

Thứ hai, về quy định xử lý đất Nhà nước từng quản lý: Theo Điều 36 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà trước đây cơ quan nhà nước đã có quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách nhưng thực tế chưa thực hiện thì người đang sử dụng đất được tiếp tục sử dụng và được xem xét cấp GCNQSDĐ, thực hiện các quyền theo quy định pháp luật. Trong trường hợp thửa đất 343 này đã được cấp GCNQSDĐ.

Thứ ba, về thực tế rà soát đất công ích và tiến độ thực hiện quy trình 5 bước: Trên cơ sở các văn bản của UBND phường Q gửi Tòa án (Công văn số 241/UBND, Công văn số 3183/UBND-KT,HT&ĐT ngày 07/08/2026) và gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đ (Công văn số 1123/UBND ngày 13/04/2026, Công văn số 1559/UBND-KT,HT&ĐT ngày 08/05/2026), và các tài liệu khác thể hiện hiện trạng khu vực thửa đất số 343 đã được định hướng 10 quy hoạch là Đất du lịch không thuộc quỹ đất công ích sử dụng cho mục đích nông nghiệp của địa phương. Về danh mục rà soát đất công ích, địa phương đã hoàn thành việc rà soát thực tế. Trên cơ sở đó, UBND phường Q đã có văn bản chính thức đề xuất cấp có thẩm quyền cho phép áp dụng khoản 1 Công văn số 344/QLĐĐ-ĐĐKĐĐ ngày 09/02/2026 của Cục Q1 để thực hiện đăng ký, cấp Giấy chứng nhận cho công dân đối với các thửa đất đã rà soát. Như vậy, quy trình rà soát 5 bước theo Công văn số 2280/UBND-KT đối với địa bàn này về bản chất đã hoàn thành công tác rà soát thực địa, chỉ còn bước kỹ thuật hành chính cuối cùng là chờ HĐND thành phố thông qua, phê duyệt chính thức.

Do đó, thửa đất số 343 vừa có căn cứ chứng thư pháp lý cao nhất (GCNQSDĐ đã cấp), vừa đã được địa phương xác định xong kết quả rà soát thực tế. Việc phê duyệt bước cuối cùng thuộc trách nhiệm, quy trình phối hợp nội bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước. Căn cứ khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024 và tinh thần hướng dẫn tại Công văn số 344/QLĐĐ-ĐĐKĐĐ của Cục Q1, cơ quan đăng ký đất đai không được lấy lý do “chờ hoàn tất bước phê duyệt nội bộ cuối cùng” để tạm dừng, kéo dài hoặc từ chối giải quyết quyền đăng ký biến động hợp pháp của công dân.

Thứ tư, về mối quan hệ với vụ án hình sự và việc thi hành án: Bà Phạm Thị T1 bị khởi tố vào tháng 05/2020, sau thời điểm giao dịch chuyển nhượng với bà Lê Kim H đã hoàn tất và hồ sơ đã được tiếp nhận từ năm 2019. Tại Bản án hình sự phúc thẩm năm 2022, người bị hại đã rút nội dung kháng cáo; bản án hình sự sơ thẩm đã có hiệu lực pháp luật và không tuyên kê biên hay xử lý tài sản này. Quyết định ngăn chặn số 19/QĐ-CTHADS ngày 27/12/2023 của Cục THADS thành phố Đ phát sinh do thông tin biến động chậm được cập nhật trên sổ địa chính. Căn cứ Điều 75 Luật Thi hành án dân sự, giao dịch của bà H đã xác lập hợp pháp trước thời điểm thi hành án, tài sản không thuộc diện xử lý thi hành án nên đây không phải là căn cứ pháp lý để từ chối quyền đăng ký biến động của công dân. [2.3]. Xét Quyết định giải quyết khiếu nại 329:

Từ những phân tích tại các tiểu mục [2.1], [2.2], HĐXX kết luận: Hành vi kéo dài thời hạn giải quyết từ năm 2019 đến năm 2024 và việc ban hành Công văn số 330/CNVPĐK ngày 19/7/2024 của Chi nhánh Văn phòng Đ3 về việc trả lại hồ sơ cho bà Lê Kim H là hành vi, văn bản hành chính trái pháp luật, vi phạm quy định về thời hạn về điều kiện và thủ tục đăng ký 11 biến động theo Điều 95, Điều 188 Luật Đất đai 2013 và Điều 61 Nghị định 43/2014/NĐ-CP. Theo đó, việc Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đ2 ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại số 329/QĐ-VPĐK ngày 06/12/2024 bác đơn khiếu nại, giữ nguyên nội dung Công văn số 330/CNVPĐK nêu trên là không đúng quy định pháp luật, làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện, do đó cần phải bị hủy bỏ.

[3]. Từ những nhận định trên, Quyết định giải quyết khiếu nại số 329/QĐ-VPĐK là không hợp pháp, cần phải bị hủy bỏ. Đồng thời, do hồ sơ đã bị trả về cho người khởi kiện và bộ máy quản lý đã có sự chuyển giao kế thừa chuyên môn (Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố Đ), HĐXX xét thấy cần sửa một phần Bản án sơ thẩm: hủy Quyết định giải quyết khiếu nại số 329/QĐ- VPĐK; xác định quyền nộp lại hồ sơ của người khởi kiện và trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết của cơ quan có thẩm quyền theo đúng quy định tại khoản 1 Điều 45, Điều 133 Luật Đất đai năm 2024. Đồng thời, để bảo đảm Bản án được thi hành trên thực tế, khi người khởi kiện thực hiện lại thủ tục đăng ký biến động, Cơ quan Đăng ký đất đai có trách nhiệm chủ động trao đổi, phối hợp với Cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng thực hiện thủ tục giải tỏa biện pháp ngăn chặn đối với thửa đất số 343 theo thẩm quyền theo thẩm quyền quy định tại Điều 75 Luật Thi hành án dân sự, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người nhận chuyển nhượng ngay tình.

[4] Các quyết định khác của bản án hành chính sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[5] Về án phí phúc thẩm: người kháng cáo được chấp nhận một phần nên không phải chịu án phí theo quy định.