Bản án 03/2026/HC-STBản án 03/2026/HC-ST

Sau khi nghiên cứu toàn bộ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về việc xét xử vắng mặt đương sự: Người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V, thành phố Cần Thơ và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là các ông (bà) Dương L1, Sơn Thị P1, Dương Thị P3, Dương T, Dương T1, Dương Thị O, L, Sơn Thị T2, Lý Lợi T3, Lý Thúy P4 đã được triệu tập hợp lệ tham gia phiên toà xét xử đến lần thứ hai nhưng vắng mặt, đại diện Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V, thành phố Cần Thơ có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt, các đương sự còn lại vắng mặt không có lý do, Hội đồng xét xử căn cứ Điều 158 của Luật Tố tụng hành chính tiến hành xét xử vắng mặt họ.

[2] Về đối tượng khởi kiện và thẩm quyền giải quyết: Bà Trần Thị H khởi kiện yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L122973 cấp cho hộ ông Dương L1 đối với thửa đất số 485, tờ bản đồ số 08 và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L122975 cấp cho hộ bà Sơn Thị P1 đối với thửa đất số 557, tờ bản đồ số 08, cùng tọa lạc tại khu vực C, phường V, thành phố Cần Thơ. [2.1]

Xét thấy, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là quyết định hành chính cá biệt do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đất đai. Người khởi kiện cho rằng việc cấp hai Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên không đúng đối tượng người sử dụng đất, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình nên yêu cầu Tòa án hủy các Giấy chứng nhận này.

Do đó, đây là khiếu kiện đối với quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai thuộc đối tượng khởi kiện vụ án hành chính theo quy định tại Điều 30 Luật Tố tụng hành chính. [2.2] Đối với người bị kiện, mặc dù hai Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên được cấp trước thời điểm thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính, nhưng tại thời điểm Tòa án thụ lý và giải quyết vụ án, cơ quan hành chính đã ban hành các Giấy chứng nhận không còn tổ chức theo mô hình cũ. Theo quy định của pháp luật về sắp xếp đơn vị hành chính và chuyển giao quyền, nghĩa vụ của cơ quan nhà nước, 5 Ủy ban nhân dân phường V là cơ quan kế thừa quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn, đồng thời kế thừa việc quản lý hồ sơ, giải quyết các quyền, nghĩa vụ phát sinh liên quan đến các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp trước đây.

Vì vậy, việc xác định Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V là người bị kiện trong vụ án này là có căn cứ. Căn cứ Điều 30 và khoản 1 Điều 31 Luật Tố tụng hành chính, đây là vụ án khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước về đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực 8 – Cần Thơ.

[3] Về thời hiệu khởi kiện: Căn cứ Thông báo số 814 ngày 28/11/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực XX, bà Trần Thị H xác định phần đất do mình quản lý, sử dụng đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người khác. Từ thời điểm biết được quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm đến thời điểm nộp đơn khởi kiện vẫn còn trong thời hiệu 01 năm theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

Vì vậy, yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị H còn thời hiệu khởi kiện.

[4] Xét yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị H, Hội đồng xét xử nhận thấy: [4.1] Theo lời trình bày của bà Trần Thị H về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất là phù hợp với Giấy mua bán đất lập ngày 03/5/1998. Vào năm 1998 bà H nhận chuyển nhượng của ông Thạch T4 quyền sử dụng hai thửa đất số 485 và 557, tờ bản đồ số 08, tọa lạc tại khu vực C, phường V, thành phố Cần Thơ. Sau khi nhận chuyển nhượng, bà H trực tiếp quản lý, sử dụng ổn định, liên tục phần đất này cho đến nay. Theo Sơ đồ đo đạc hiện trạng thửa đất ngày 15/5/2026 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực XX, phần đất bà H đang sử dụng theo hiện trạng được xác định thuộc thửa đất số 405 (thửa 485 cũ và một phần thửa 557 cũ) và thửa đất số 869 (một phần thửa 557 cũ), cùng tờ bản đồ số 105.

Tuy nhiên, theo Thông báo số 814 ngày 28/11/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực XX, phần đất nêu trên đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L122973 cho hộ ông Dương L1 đối với thửa đất số 485 và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L122975 cấp cho hộ bà Sơn Thị P1 đối với thửa đất số 557. [4.2] Quá trình giải quyết vụ án, ông Dương L1 và bà Sơn Thị P1 đều xác nhận thực tế phần đất hiện bà Trần Thị H đang quản lý, sử dụng là đúng. Đồng thời thống nhất việc hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp đứng tên hộ ông Dương L1, bà Sơn Thị P . Lời trình bày này cũng phù hợp với ý kiến của ông Lâm Đ là người đang thuê đất của bà H canh tác từ năm 2020 đến nay. Hơn nữa, người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V cũng thừa nhận việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Dương L1 và hộ bà Sơn Thị P1 là cấp nhầm, không đúng đối tượng người sử dụng đất thực tế. Việc cấp Giấy chứng nhận cho hộ ông Dương L1 và hộ bà Sơn Thị P1 là không đúng đối tượng được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai. [4.3] Từ các nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ xác định phần đất do bà Trần Thị H nhận chuyển nhượng từ năm 1998 đã quản lý, sử dụng ổn định, liên tục trên thực tế. Việc cơ quan nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L122973 cho hộ ông Dương L1 và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 6 L122975 cho hộ bà Sơn Thị P1 đối với phần đất do bà H đang quản lý, sử dụng là không đúng đối tượng người sử dụng đất, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà H.

Do đó, yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị H về việc hủy hai Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên là có căn cứ, cần được chấp nhận để các đương sự thực hiện việc kê khai, đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo đúng hiện trạng sử dụng đất.

[5] Đối với ý kiến của Ngân hàng N: Ngân hàng xác định đang giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L122975, thửa đất số 557, tờ bản đồ số 08, cấp cho hộ bà Sơn Thị P1 để bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ của bà Dương Thị O (không có hợp đồng thế chấp) và cho rằng việc hủy Giấy chứng nhận sẽ ảnh hưởng đến việc thu hồi nợ của Ngân hàng. Hội đồng xét xử xét thấy, như đã phân tích tại mục

[4], Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L122975 được cấp không đúng đối tượng sử dụng đất thực tế nên việc hủy Giấy chứng nhận là cần thiết nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người đang quản lý, sử dụng đất. Việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên không làm chấm dứt nghĩa vụ trả nợ của bà Dương Thị O đối với Ngân hàng theo hợp đồng tín dụng đã ký kết. Đối với quyền yêu cầu thanh toán khoản nợ và các quyền, nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ tín dụng giữa Ngân hàng với bà Dương Thị O, các bên tiếp tục thực hiện theo thỏa thuận và quy định của pháp luật. Trường hợp phát sinh tranh chấp thì có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết bằng vụ việc khác theo quy định.

[6] Đối với ý kiến của Kiểm sát viên về việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử và Thư ký phiên tòa, việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng tại phiên tòa và ý kiến về việc giải quyết vụ án của Kiểm sát viên tại phiên tòa là có căn cứ, Hội đồng xét xử chấp nhận.

[7] Về chi phí tố tụng: Tổng chi phí tố tụng là 8.592.320 đồng. Căn cứ Điều 358 Luật Tố tụng hành chính, trường hợp yêu cầu khởi kiện được Tòa án chấp nhận thì người bị kiện phải chịu chi phí tố tụng theo quy định của pháp luật. Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị H, do đó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V, thành phố Cần Thơ phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng đã phát sinh. Do bà Trần Thị H đã tạm ứng và thanh toán toàn bộ khoản chi phí nêu trên nên Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V, thành phố Cần Thơ có trách nhiệm hoàn trả cho bà Trần Thị H số tiền 8.592.320 đồng.

[8] Về án phí hành chính sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị H được Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ nên bà Trần Thị H không phải chịu án phí hành chính sơ thẩm. Bà Trần Thị H là người cao tuổi được miễn tạm ứng án phí nên Tòa án không xử lý tiền tạm ứng án phí. Người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường V, thành phố Cần Thơ phải chịu 300.000 đồng án phí hành chính sơ thẩm không có giá ngạch theo quy định tại khoản 1 Điều 348 Luật Tố tụng hành chính và khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. V các lẽ trên,