Bản án 252/2026/HC-PTBản án 252/2026/HC-PT

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được thẩm tra và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Phiên tòa phúc thẩm xét xử vắng mặt đương sự theo đúng quy định tại Điều 225 Luật Tố tụng hành chính.

[2] Về nội dung: [2.1] Về việc xác định nguồn gốc đất và sự thiếu thống nhất trong hồ sơ quản lý hành chính: Hồ sơ vụ án và các tài liệu do cơ quan quản lý nhà nước lập thể hiện, toàn bộ các thửa đất bị thu hồi đều nằm chung trong cùng một khu đất thực địa. Trong quá trình đo đạc, lập hồ sơ giải phóng mặt bằng, cơ quan hành chính đã tiến hành xác minh nguồn gốc đất đối với từng thửa đất trong khu đất này với các kết quả khác nhau: Đối với các thửa đất (số A, 05, 06, 18 tại tờ bản đồ số 01) đã được phê duyệt bồi thường về đất trong cùng khu đất: Kết quả xác minh nguồn gốc xác định là đất hoang do UBND phường quản lý, nguồn gốc đất không có giấy tờ do hộ gia đình ông Vũ T khai hoang, trực tiếp quản lý, sử dụng sản xuất nông nghiệp ổn định từ trước ngày 01/07/2004 đến nay. Trên cơ sở đó, UBND thị xã Đ đã chấp nhận và phê duyệt bồi thường, hỗ trợ về đất cho ông V. Đối với thửa đất số 04 và thửa đất số 10 (Tờ bản đồ số 01): Hồ sơ lại ghi nhận loại đất là đất hoang, nguồn gốc do UBND phường quản lý, bỏ hoang không sử dụng từ trước đến nay, đến tháng 02/2020 hộ mới bắt đầu kê khai trong hồ sơ đo đạc dự án. Đối với thửa đất số 22 và thửa đất số 31 (Tờ bản đồ số 01): Hồ sơ ghi nhận loại đất là đất nghĩa địa, nguồn gốc do UBND phường quản lý, bỏ hoang không sử dụng từ trước đến nay, đến tháng 02/2020 hộ mới bắt đầu kê khai trong hồ sơ đo đạc dự án. 9 Qua đối chiếu cho thấy, các thửa đất nêu trên đều thuộc cùng một khu đất thực địa, có cùng quá trình quản lý, canh tác thực tế của hộ gia đình ông V. Việc cơ quan hành chính cùng một khu đất nhưng lại tách bạch kết quả xác minh nguồn gốc đối với thửa số 04, 10 (cho là đất hoang bỏ hoang) và thửa số 22, 31 (cho là đất nghĩa địa bỏ hoang) để phủ nhận quá trình canh tác, từ chối bồi thường về đất cho ông V là đánh giá thiếu tính toàn diện, không phản ánh đúng hiện trạng sử dụng đất tổng thể trên thực địa. [2.2] Về chứng cứ vật chất tại các Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng và Biên bản kiểm đếm: Về mục đích sử dụng đất tại Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất: Trong hồ sơ kỹ thuật đo đạc giải phóng mặt bằng, tại các Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất được lập trực tiếp tại thực địa có đầy đủ chữ ký xác nhận của Cán bộ đo đạc và Người sử dụng đất (ông Nguyễn Tuấn V) đã ghi nhận mục đích sử dụng đất thực tế của cả 04 thửa đất đều là đất nông nghiệp. Cụ thể: 03 thửa đất số 04, 10, 22 đều được ghi nhận mục đích sử dụng là Đất trồng cây lâu năm (CLN); riêng thửa đất số 31 được ghi nhận mục đích sử dụng là Đất trồng cây hàng năm khác (BHK). Việc Hội đồng xét duyệt nguồn gốc đất và UBND thị xã Đ dựa vào báo cáo hành chính để quy kết 04 thửa đất này thành đất hoang, đất nghĩa địa do phường quản lý là mâu thuẫn trực tiếp với chứng cứ kỹ thuật nghiệp vụ do cán bộ đo đạc chuyên môn và người dân cùng ký xác nhận tại hiện trạng. Về hiện trạng thực tế không có mồ mả: Biên bản kiểm đếm thực địa ngày 09/6/2020 ghi nhận trên toàn bộ diện tích của 08 thửa đất trong đó có 04 thửa đất nêu trên nêu trên tồn tại một quần thể tài sản, công trình và cây trồng nông nghiệp phân bổ liên tục do công sức lao động của con người tạo ra, gồm: 01 giếng đào, 45 trụ xi măng, 809 cây keo, dương liễu và 55 cây điều (trong đó có 24 cây gốc lớn). Đồng thời, hồ sơ kiểm đếm thực địa hoàn toàn không ghi nhận bất kỳ mồ mả nào trên diện tích 04 thửa đất thu hồi của ông V (diện tích mồ mả của các dòng họ chôn cất ở rìa khu đất đã được đo đạc bóc tách, trừ ra hoàn toàn, không tính vào diện tích thu hồi). Việc quy kết loại đất nghĩa địa hoặc đất hoang không sử dụng đối với diện tích đất nông nghiệp thuần túy (CLN, BHK), có giếng nước, trụ xi măng, cây trồng quy mô lớn và đã được Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng ghi nhận là mâu thuẫn nghiêm trọng với các chứng cứ vật chất thực địa do các bên đã ký xác nhận. [2.3] Về mâu thuẫn trong việc xác định thời điểm sử dụng đất ổn định: Chính quyền địa phương cho rằng 04 thửa đất này “đến tháng 02/2020 hộ mới kê khai trong hồ sơ đo đạc dự án nên coi là đất bỏ hoang” là đánh giá chưa đầy đủ về căn cứ xác lập thời điểm sử dụng đất thực tế. 10 Theo quy luật sinh trưởng lâm sinh học, 55 cây điều (trong đó 24 cây có đường kính gốc >30 cm cùng hệ thống cây gỗ lớn tại vùng đất cát phải có thời gian canh tác, chăm sóc liên tục thực tế từ 15 đến trên 25 năm. Căn cứ Điểm e Khoản 2 Điều 21 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Biên bản kiểm đếm thực địa ngày 09/6/2020 kết hợp với P xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng là chứng cứ vật chất xác định hộ ông Nguyễn Tuấn V đã sử dụng đất nông nghiệp ổn định, liên tục từ trước ngày 01/07/2004. Việc đương sự chậm trễ trong thủ tục kê khai hành chính không làm thay đổi hiện trạng quyền sử dụng đất thực tế đã được hình thành và tồn tại lâu dài trên thực địa. [2.4] Về sự mâu thuẫn trong các Quyết định bồi thường: Toàn bộ tài sản gắn liền với đất trên 04 thửa đất nêu trên (giếng đào, trụ xi măng, cây trồng) đã được UBND thị xã Đ ban hành Quyết định bồi thường số 6402/QĐ-UBND ngày 18/6/2021 cho hộ ông V. Việc cơ quan hành chính một mặt ban hành quyết định công nhận công sức lao động, bồi thường toàn bộ tài sản trên đất cho người dân, nhưng tại quyết định thu hồi đất lại xác định đất bỏ hoang không sử dụng để từ chối bồi thường về đất là chưa bảo đảm tính nhất quán trong hồ sơ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. [2.5] Từ các đánh giá toàn diện nêu trên, có đủ căn cứ xác định UBND thị xã Đ và Tòa án cấp sơ thẩm chưa đánh giá đầy đủ, khách quan các tài liệu chứng cứ về hiện trạng và nguồn gốc đất thực tế. Hộ ông Nguyễn Tuấn V đủ điều kiện được bồi thường về đất theo Khoản 2 Điều 77 Luật Đất đai 2013 và Khoản 1 Điều 13 Nghị định 47/2014/NĐ-CP. Để bảo đảm tiến độ thực hiện Dự án C nhưng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, không cần thiết hủy toàn bộ các Quyết định thu hồi đất, mà chỉ cần hủy phần nội dung tại Điều 1 của 04 Quyết định thu hồi đất số 5953, 5956, 5957, 5958/QĐ-UBND (về phần xác định đối tượng thu hồi đất duy nhất là UBND phường quản lý và phần loại đất chưa đúng). Và buộc người kế thừa quyền và nghĩa vụ của UBND thị xã Đ điều chỉnh, bổ sung nội dung Điều 1: “Do UBND phường Đ quản lý, hộ ông Nguyễn Tuấn V đang sử dụng, đồng thời điều chỉnh Loại đất cho phù hợp và thống nhất với Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất (thửa 04, 10, 22 là đất CLN; thửa 31 là đất BHK) và Biên bản kiểm đếm ngày 09/6/2020”; để làm căn cứ lập, phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ bổ sung về đất cho hộ ông Nguyễn Tuấn V theo quy định pháp luật đất đai.

[3] Từ phân tích tại mục

[2], HĐXX phúc thẩm chấp nhận một phần kháng cáo của ông Nguyễn Tuấn V, sửa một phần bản án sơ thẩm. 11

[4] Các quyết định khác của bản án hành chính sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[5] Về án phí phúc thẩm: do kháng cáo được chấp nhận một phần nên người kháng cáo không phải chịu án phí theo quy định.