Bản án 313/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng: Ông Đ1 yêu cầu xét xử vắng mặt, bà N1, ông P, đã được triệu tập hợp lệ để tham gia phiên tòa lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do, Hội 4 đồng xét xử căn cứ khoản 1, 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt đối với đương sự là đúng quy định. Về tư cách người tham gia tố tụng: Hội đồng xét xử xác định lại tưc cách tham gia tố tụng của ông Nguyễn Giải P, ông Nguyễn Quốc H1 là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, không đưa ông Nguyễn Văn T4 vào tham gia tố tụng (do đã chết trước khi Tòa án thụ lý vụ án), do đó không xác định người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông T4 theo đề nghị của đại diện Viện kiểm sát.

[2] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Tranh chấp giữa các đương sự được xác định là tranh chấp quyền sử dụng đất thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 3 – Cà Mau theo quy định tại khoản 9 Điều 26, Điều 35, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về nội dung: Các đương sự thống nhất kết quả đo đạc phần đất tranh chấp có diện tích là 1.960,6m2 (thửa số 161), kết quả thẩm định giá: đất 1.019.512.000 đồng, công trình kiến trúc trên đất 101.207.680 đồng, cây trồng trên đất 41.926.000 đồng. Tổng 1.162.645.680 đồng. [3.1] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Bà T được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1998, diện tích 14.050m2, theo đo đạc thực tế 17.170,2m2, theo 02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Đ1, bà T2 năm 2010 thể hiện diện tích 4.637m2 và 16.097m2, tổng: 20.734m2, diện tích đo đạc thực tế là 21.292,5m2. Các đương sự xác định việc cấp giấy chứng nhận cho nguyên đơn và bị đơn theo hình thức kê khai, không có đo đạc. Bà T yêu cầu gia đình bà T2 trả phần đất diện tích 1.960,6m2 với lý do phần đất này do bà T đứng tên; Bà T2, ông Đ1 yêu cầu công nhận phần đất này là của ông bà do ông bà chuyển nhượng của bà V và đã quản lý, sử dụng từ năm 1993 đến nay. Qua lời trình bày của các đương sự và các tài liệu chứng cứ trong hồ sơ, Hội đồng xét xử xét thấy: Bà T, bà T2 và ông Đ1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đều không có đo đạc thực tế, phần đất tranh chấp các đương sự cũng thừa nhận gia đình bà T2 đã quản lý, sử dụng từ năm 1993, quá trình sử dụng bị đơn đã cất nhà, trồng cây và các công trình kiến trúc khác trên đất phục vụ cho cuộc sống, thực hiện các nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước liên quan đến phần đất như đóng thuế, làm lộ giao thông… quá trình sử dụng đất nêu trên của bị đơn cũng phù hợp với các xác nhận của ông Nguyễn Tấn T5, bà Lâm Thị P1, ông Lâm Văn T6. Như vậy nguyên đơn mặc nhiên thừa nhận phần đất này là của bị đơn, bị đơn sử dụng trong thời gian dài (trên 30 năm) nhưng phía nguyên đơn không có yêu cầu hay tranh chấp gì, năm 2025 khi nguyên đơn biết đứng tên giấy chứng nhận đối với phần đất tranh chấp nên mới yêu cầu khởi kiện, mặt khác dù đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng từ trước đến nay nguyên đơn không quản lý, sử 5 dụng đất, hiện nay phần đất của nguyên đơn diện tích theo đo đạc thực tế là 17.170,2m2 (chưa tính phần tranh chấp) vẫn thừa so với diện tích được cấp giấy, đồng thời phần đất tranh chấp gắn liền với phần đất của bị đơn, có thể hiện ranh giới với phần đất còn lại của nguyên đơn. Đại diện nguyên đơn cho rằng phần đất tranh chấp nguyên đơn cho bị đơn mượn nhưng không đưa ra được tài liệu, chứng cứ chứng minh và không được bị đơn thừa nhận, mặt khác nguyên đơn cho rằng cho bị đơn mượn đất nhưng quá trình sử dụng bị đơn đã đầu tư, cải tạo đất, nguyên đơn không phản đối, trong thời gian dài cũng không yêu cầu đòi lại đất là không phù hợp với thực tế, đồng thời trong suốt quá trình khởi kiện nguyên đơn cũng không đặt ra vấn đề cho bị đơn mượn đất mà xác định năm 2025 khi biết đứng tên phần đất tranh chấp mới yêu cầu. Từ những nhận định và phân tích nêu trên, xét thấy yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là không có cơ sở chấp nhận. [3.2] Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được chấp nhận nên chấp nhận yêu cầu phản tố của bà T2 và yêu cầu độc lập của ông Đ1, công nhận phần đất nêu trên thuộc quyền quản lý, sử dụng của bà T2 và ông Đ1 như nhận định và phân tích tại phần [3.1].

[4] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa là có căn cứ, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận. Không chấp nhận đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, chấp nhận đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn như những nhận định và phân tích trên.

[5] Chi phí tố tụng: Chi phí đo đạc: 30.448.000 đồng, xem xét, thẩm định tại chỗ: 400.000 đồng, định giá: 15.768.000 đồng, tổng 46.616.000 đồng, do yêu cầu không được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu số tiền này theo khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165 Bộ luật Tố tụng dân sự, nguyên đơn đã dự nộp và đối chiếu xong.

[6] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà T6, bà T2, ông Đ1 được miễn do thuộc trường hợp là người cao tuổi.

[7] Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại khoản 1 Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự.