Bản án 754/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên; Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Dương Tất T làm trong hạn luật định và hợp lệ nên chấp nhận xét xử theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Tại phiên toà, các đương sự là chị Lê Thị M1, anh Dương Ngọc L, bà Khưu Thị Mỹ H1, đã được toà án triệu tập hợp lệ lần thứ 2 nhưng vẫn vắng mặt nên 8 căn cứ vào khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025, tiến hành đưa vụ án ra xét xử là đúng quy định.

[3] Xét nội dung vụ án và đơn kháng cáo của ông Dương Tất T, Hội đồng xét xử phúc thẩm, xét thấy: [3.1] Về nguồn gốc đất tranh chấp: Qua nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, có cơ sở xác định các thửa đất 963, 964, 965 có tổng diện tích 7.130m2, tờ bản đồ số 14, toạ lạc tại ấp X, xã N, huyện T, tỉnh Trà Vinh (nay là ấp X, xã T, tỉnh Vĩnh Long) có nguồn gốc của ông Kim T1 và bà Giang Thị N (đều đã chết). Ngày 10/5/1991 ông Dương Tất T nhận chuyển nhượng của ông T1 và bà N thửa 964 và 965 nhưng không ghi rõ diện tích cụ thể mà ghi là 133 tầm loại tầm 2,7m; hướng Đông giáp lộ 9,5 tầm (tương ứng 25,65m), hướng Tây giáp lộ 9,5 tầm (tương ứng 25,65m), hướng Nam 14 tầm (tương ứng 37,8m), hướng Bắc 14 tầm (tương ứng 37,8m) (BL 125); Theo "Tờ sang nhượng đất" ngày 10/5/1991 này thì ông Dương Tất T chỉ nhận chuyển nhượng phần đất có chiều ngang giáp lộ 25,65m từ ông Kim T1.

Tuy nhiên, kết quả đo đạc hiện trạng năm 2024 (BL 104) thể hiện phần đất ông T đang quản lý có chiều ngang giáp lộ 32,34m, tăng 6,69m so với giấy tờ nhận chuyển nhượng. Đối với thửa đất 963 được bà Kim Thị L1 (con ông Kim T1) chuyển nhượng cho ông Lâm Văn C1, sau đó ông Lâm Văn C1 chuyển nhượng lại cho ông Nguyễn Văn M2 (khi ông C1 chuyển nhượng cho ông M2 có ông T ký xác nhận vào sơ đồ), đến ngày 10/11/1992 ông Nguyễn Văn M2 chuyển nhượng lại cho ông Dương Văn R (theo tờ sang nhượng đất ruộng đề ngày 10/11/1992) diện tích 3.560m2 (BL 68), thể hiện: hướng Bắc giáp kênh rạch Ngọc Biên 11,5 tầm, loại tầm 2,8m (tương ứng 32,2m), phía Nam 13 tầm (tương ứng 36,4m), phía Đông 42 tầm (tương ứng 117,6m), phía Tây giáp lộ 36 là 40 tầm (tương ứng 112m). Nhưng thực tế hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì thể hiện ông R nhận chuyển nhượng hợp thức hoá từ bà Kim Thị L1 không phải từ ông M2. Tại phiên toà sơ thẩm các đương sự khai, khi ông T nhận chuyển nhượng thửa 964 và ông R nhận chuyển nhượng thửa đất 963 có bờ ruộng làm ranh, quá trình sử dụng ông T và ông R có xảy ra tranh chấp phía ông R đồng ý giao cho ông T 3,7m chiều ngang dài 13 tầm loại tầm 2,8m, sau đó các bên đã thoả thuận được nên ông R kê khai để cấp quyền sử dụng đất. Ngày 16/7/2008 thực hiện Chỉ thị 364-CT, ngày 06/11/1991 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng về việc giải quyết tranh chấp đất đai liên quan đến địa giới hành chính thửa 963, 964, tờ bản đồ số 12 toạ lạc tại ấp C, xã T, huyện T, tỉnh Trà Vinh (cũ) được điều chỉnh thành thửa 963, 964, tờ bản đồ số 14, toạ lạc tại ấp X, xã N, huyện T, tỉnh Trà Vinh (cũ) [3.2] Quá trình biến động thửa 963 của ông R và thửa 964 của ông T như sau: 9 - Đối với thửa 963: Ngày 15/5/2009, tách thành thửa 1211 và thửa 963; ngày 13/7/2009 ông R chuyển nhượng cho bà Trần Thị Mỹ C thửa 1211 diện tích 608m2 nên thửa 963 còn lại diện tích 2.612m2; ngày 10/5/2010 bị Nhà nước thu hồi diện tích 563,6m2 (chiết ra thành thửa 1214, theo Quyết định số 304/2009/QĐ-UBND, ngày 08/12/2009 của Ủy ban nhân dân huyện T (cũ) lý do thu hồi xây dựng công trình cải tạo, nâng cấp Quốc lộ E) nên thửa 963 còn lại diện tích 2.048,1m2; ngày 10/10/2013 thửa 963 tách thành thửa 1222 và thửa 1223, ngày 23/10/2023 ông R chuyển nhượng cho bà Trần Thị Mỹ C thửa 1222 diện tích 304m2; ngày 14/01/2016 tách thửa 1223 tách thành thửa 1232 và thửa 1233, ngày 18/02/2016 ông R chuyển nhượng cho bà Trần Thị Mỹ C thửa 1232 diện tích 150m2, ngày 11/02/2019 thửa 1233 tách thành thửa 1238 và thửa 1239, ngày 06/3/2019 ông R chuyển nhượng cho bà Trần Thị Mỹ C thửa 1238 diện tích 150m2; thửa 1239 còn lại diện tích 1444,1m2 do hộ ông Dương Văn R đứng tên và đang sử dụng. Như vậy cho thấy việc tách thửa qua các lần là đúng quy định. - Đối với thửa 964: thu hồi 32,3m2 (chiết ra thửa 1216) theo Quyết định số 306/2009/QĐ-UBND, ngày 08/12/2009 của Ủy ban nhân dân huyện T (cũ) lý do thu hồi xây dựng công trình cải tạo, nâng cấp Quốc lộ E nên thửa 964 còn lại diện tích bằng 426,6m2. [3.3] Xét quá trình quản lý, sử dụng đất: - Về ranh giới sử dụng đất và quá trình quản lý, sử dụng thực tế: Qua xem xét toàn bộ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện, ngày 21/02/2013 các bên đã hòa giải tranh chấp ranh giới tại UBND xã N và thống nhất ranh giới theo hệ thống trụ đá cắm thực địa; nội dung hòa giải được UBND huyện T công nhận tại Quyết định số 1177/QĐ-UBND ngày 24/6/2013 (BL 76-78, 117). Đồng thời, ông T đã nhận 500.000 đồng tiền hỗ trợ di dời cây me trên đường ranh. Mặt khác, tại Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 19/12/2023 (BL 54-63), bà Khưu Thị Mỹ H1 là vợ ông T cũng xác nhận hàng rào bê tông hiện hữu là ranh giới giữa hai thửa đất. Ngoài ra, hồ sơ còn thể hiện năm 2002 ông T có lập giấy tay chuyển nhượng phần mương ranh có chiều ngang 3,4m cho bà C (ký hiệu b7, BL 118). Những tài liệu này cho thấy ranh giới sử dụng đất giữa các bên đã được xác lập và duy trì ổn định trong thời gian dài.

Do đó, việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định diện tích 247,7m² không thuộc quyền quản lý, sử dụng của ông T là có cơ sở, phù hợp với quy định tại Điều 175 Bộ luật Dân sự năm 2015. - Về quá trình quản lý, sử dụng diện tích đất tranh chấp: Tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ thể hiện bà C nhận chuyển nhượng đất từ cuối năm 1997, đầu năm 1998, sau đó được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2009 và liên tục quản lý, sử dụng, xây dựng nhà ở, hàng rào kiên cố trên đất. Quá trình sử dụng đất diễn ra công khai, ổn định trong thời gian dài. Ngược lại, ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền xác định có sai sót trong việc cấp (Tại 10 Công Văn số 646/UBND-TNMT, ngày 02/5/2024 của Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Trà Vinh (Cũ)), ông T không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh đã trực tiếp quản lý, sử dụng liên tục đối với diện tích 247,7m² đang tranh chấp.

Vì vậy, yêu cầu buộc bị đơn thanh toán giá trị quyền sử dụng diện tích đất này không có căn cứ chấp nhận. Xét thấy ông Dương Tất T yêu cầu bà C và ông Đ trả cho ông T giá trị quyền sử dụng đất diện tích 247,7m2 thuộc thửa 964 (ngang mặt trước 9,01m, mặt sau 9,02m, chiều dài phía nam 27,64m, chiều dài phía bắc 27,45m) trong diện tích 458,4m2 toạ ấp X, xã N, huyện T, tỉnh Trà Vinh (nay là ấp X, xã T, tỉnh Vĩnh Long) với số tiền bằng 910.000.000 đồng (100.000.000 đồng/m ngang, tại phiên toà người đại diện theo uỷ quyền của ông T thay đổi yêu cầu bằng 901.000.000 đồng) là chưa có đủ cơ sở để chấp nhận. Từ đó, xét thấy kháng cáo của ông Dương Tất T là không có căn cứ để chấp nhận.

[4] Từ những cơ sở trên xét yêu cầu của bị đơn yêu cầu huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất số 964 trong diện tích 458,4m2, loại đất trồng lúa, toạ ấp X, xã N, huyện T, tỉnh Trà Vinh (nay là ấp X, xã T, tỉnh Vĩnh Long) do ông Dương Tất T đứng tên quyền sử dụng đất và công nhận quyền sử dụng đất 247,7m2 trong diện tích 458,4m2 thửa 964 toạ ấp X, xã N, huyện T, tỉnh Trà Vinh (nay là ấp X, xã T, tỉnh Vĩnh Long) được cấp sơ thẩm chấp nhận là có căn cứ.

[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Theo quy định tại Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự và Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, kháng cáo của ông Dương Tất T không được chấp nhận phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Tuy nhiên, ông T thuộc trường hợp người cao tuổi, được miễn án phí nên xét miễn án phí dân sự phúc thẩm cho ông T. Do ông Dương Tất T được Toà án cấp sơ thẩm xét miễn nộp tạm ứng án phí phúc thẩm nên cấp phúc thẩm không xem xét hoàn trả.

[6] Xét ý kiến của người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa án sơ thẩm theo hướng chấp nhận khởi kiện, kháng cáo của nguyên đơn là không có căn cứ chấp nhận.

[7] Xét ý kiến của Kiểm sát viên phát biểu tại phiên tòa đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên Bản án sơ thẩm là có căn cứ chấp nhận.

[8] Các quyết định của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị.