Bản án 58/2026/HC-PTBản án 58/2026/HC-PT

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, sau khi nghe đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về hình thức: Đơn kháng cáo của bà Lê Thị L do người đại diện theo ủy quyền là bà Lương Mỹ L1 ký còn trong thời hạn luật định nên được chấp nhận xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về người tham gia tố tụng và sự có mặt của các đương sự: Bà Lê Thị L chết ngày 21/6/2026 nên Tòa án triệu tập bà Lương Mỹ L1 là con bà L (theo bản sao Giấy khai sinh số 2996/2026/GKS-BS ngày 23/7/2026 do Ủy ban nhân dân phường S cấp) tham gia tố tụng với tư cách người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của người khởi kiện. Người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện có đơn xin vắng mặt nên Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt người bị kiện theo quy định tại khoản 4 Điều 225 Luật Tố tụng hành chính.

[3] Về nội dung: Trong Đơn kháng cáo người khởi kiện yêu cầu xem xét lại toàn bộ bản án sơ thẩm. Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà L yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận kháng cáo, sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà L với lý do Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với bà L nhưng không có biên bản vi phạm hành chính do cảnh sát giao thông lập.

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và được thẩm tra tại phiên tòa, có cơ sở xác định: Ngày 03/01/2025, tại địa chỉ 14/36/9 Tâm T, khu phố A, phường L, Thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân phường L đã lập Biên bản vi phạm hành chính số 13/BB-VPHC Về lĩnh vực giao thông đường bộ đối với bà Lê Thị L do đã có hành vi vi phạm hành chính là sử dụng trái phép lòng đường đô thị, hè phố để xây đặt bục bệ gây cản trở giao thông, cụ thể: xây bục bệ và cầu lên xuống trên lòng đường, diện tích vi phạm (2,1m x 5,1m) + (1,1m x 4,1m) = 6 15,22m2; địa điểm vi phạm: trước nhà số A Tâm T, khu phố A, phường L, Thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh; thời điểm vi phạm: tháng 8/2024; hành vi này quy định tại điểm b khoản 5 Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt. Bà L có mặt và đã ký vào biên bản. Ngày 09/01/2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L ban hành Quyết định Xử phạt vi phạm hành chính số 06/QĐ-XPHC đối với bà Lê Thị L đã thực hiện hành vi vi phạm hành chính: Sử dụng trái phép lòng đường đô thị, hè phố để xây đặt bục bệ; cụ thể: xây bục bệ và cầu lên xuống trên lòng đường, diện tích vi phạm (2,1m x 5,1m) + (1,1m x 4,1m) = 15,22m2; địa điểm vi phạm: trước nhà số A Tâm T, khu phố A, phường L, Thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh; thời điểm vi phạm: tháng 8/2024; hành vi này quy định tại điểm b khoản 5 Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ. Hình thức xử phạt chính: phạt tiền 2.500.000 đồng. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc bà L thực hiện ngay biện pháp đảm bảo an toàn giao thông và khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây ra. Cụ thể: Tháo dỡ bục bệ và cầu lên xuống trên lòng đường, diện tích (2,1m x 5,1m) + (1,1m x 4,1m) = 15,22m2; căn cứ điểm d khoản 10 Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ. Thời hạn thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là 10 ngày, kể từ ngày nhận được Quyết định này. Ngày 11/01/2025, bà L nộp đơn khiếu nại, đề nghị Ủy ban nhân dân phường L rút Quyết định số 06/QĐ-XPHC ngày 09/01/2025 đối với bà L. Lý do: bà L không xây dựng mà chỉ làm bục bệ để dẫn xe vào nhà, bà L có xây dựng hàng gạch để chặn nước vì khu vực này mùa mưa hay ngập; sau khi phường xuống kiểm tra, bà L đã khắc phục đập tường gạch; nhà bà ở cuối đường, không ảnh hưởng người qua lại; xử phạt số tiền 2.500.000 đồng là không hợp lý. Ngày 14/02/2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L ban hành Quyết định số 64/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của bà Lê Thị L, địa chỉ số A đường T, khu phố A, phường L, Thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh (lần đầu) với nội dung: Giữ nguyên Quyết định số 06/QĐ-XPHC ngày 09/01/2025 xử phạt đối với bà L về hành vi hành chính sử dụng trái phép lòng đường đô thị, hè phố để xây đặt bục bệ. Ngày 28/02/2025, bà L nộp đơn khiếu nại Quyết định số 64/QĐ-UBND ngày 14/02/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L với lý do gia đình bà không gây ảnh hưởng đến giao thông đường bộ, đường sắt, việc xử phạt là sai quy định. 7 Ngày 05/6/2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố T ban hành Quyết định số 7785/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của bà Lê Thị L (lần hai) với nội dung: Công nhận và giữ nguyên Quyết định số 64/QĐ-UBND ngày 14/02/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L về việc giải quyết khiếu nại (lần đầu) là đúng. Ngày 24/6/2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L ban hành Quyết định Cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả số 278/QĐ-CCXP.

Xét thấy, bà Lê Thị L đã thực hiện hành vi vi phạm hành chính là sử dụng trái phép lòng đường đô thị, hè phố để xây, đặt bục bệ gây cản trở giao thông; cụ thể: xây bục bệ và cầu lên xuống trên lòng đường, diện tích vi phạm (2,1m x 5,1m) + (1,1m x 4,1m) = 15,22m2; địa điểm vi phạm: trước nhà số A Tâm T, khu phố A, phường L, Thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh; thời điểm vi phạm: tháng 8/2024; hành vi vi phạm này được quy định tại điểm b khoản 5 Điều 12 (“Điều

12. Xử phạt các hành vi vi phạm quy định về sử dụng, khai thác trong phạm vi đất dành cho đường bộ”) Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ. Về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính: khoản 3 Điều 52 Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2020) đã quy định: “Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước ở địa phương. Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính quy định tại các điều từ 39 đến 51 của Luật này có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực, ngành minh quản lý. Trong trường hợp vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều người thì việc xử phạt vi phạm hành chính do người thụ lý đầu tiên thực hiện”. Khoản 1 Điều 74 Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt đã quy định “Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định tại Nghị định này trong phạm vi quản lý của địa phương mình”. Về thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính: khoản 1 Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2020) đã quy định: “Khi phát hiện hành vi vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản vi phạm hành chính, trừ trường hợp xử phạt không lập biên bản quy định tại khoản 1 Điều 56 của Luật này”. Điều 12 Nghị định 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính và khoản 1 Điều 79 Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ Quy định xử phạt 8 vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt cũng quy định cụ thể về thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Như vậy, việc Ủy ban nhân dân phường L lập Biên bản vi phạm hành chính số 13/BB-VPHC ngày 03/01/2025 Về lĩnh vực giao thông đường bộ đối với bà Lê Thị L do đã có hành vi vi phạm hành chính là sử dụng trái phép lòng đường đô thị, hè phố để xây đặt bục bệ gây cản trở giao thông quy định tại điểm b khoản 5 Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ là đúng với thẩm quyền đã được pháp luật quy định. Về thẩm quyền ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính: Điểm b khoản 5 Điều 12 Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ quy định mức phạt tiền đối với hành vi của bà L là từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng.

Căn cứ vào quy định tại khoản 1 Điều 38 Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2020), thẩm quyền ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với bà L là của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L. Về thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính: Ngày 03/01/2025, Ủy ban nhân dân phường L lập Biên bản vi phạm hành chính số 13/BB-VPHC; ngày 09/01/2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L ban hành Quyết định Xử phạt vi phạm hành chính số 06/QĐ-XPHC. Như vậy, quyết định xử phạt vi phạm hành chính đã được ban hành đúng thời hạn quy định tại Điều 66 Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2020). Về nội dung, hiệu lực của Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 06/QĐ-XPHC ngày 09/01/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L: Quyết định này đã được ban hành đúng quy định tại Điều 67, 68 Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2020).

Xét thấy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L đã ban hành Quyết định Xử phạt vi phạm hành chính số 06/QĐ-XPHC ngày 09/01/2025 đối với bà Lê Thị L là đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và căn cứ pháp luật nên Quyết định số 64/QĐ-UBND ngày 14/02/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L việc giải quyết khiếu nại của bà Lê Thị L (lần đầu) và Quyết định số 7785/QĐ-UBND ngày 05/6/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố T về việc giải quyết khiếu nại (lần hai) không chấp nhận khiếu nại của bà L là có căn cứ pháp luật. Do bà L không tự nguyện chấp hành Quyết định số 06/QĐ-XPHC ngày 09/01/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L nên Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L đã ban hành Quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả số 278/QĐ-CCXP ngày 24/6/2025. Quyết định này được ban hành 9 đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và căn cứ pháp luật quy định tại Điều 86 và Điều 87 Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2020) và Điều 33 Nghị định 166/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ Quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Xét thấy, Tòa án cấp sơ thẩm đã giải quyết vụ án đúng quy định pháp luật nên Tòa án cấp phúc thẩm không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bà L về việc yêu cầu sửa bản án sơ thẩm.

[4] Về án phí hành chính sơ thẩm: Bà Lê Thị L được miễn án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[5] Về án phí hành chính phúc thẩm: Do bà Lê Thị L được miễn án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án nên người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng là bà Lương Mỹ L1 được miễn án phí.