Bản án 105/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Hoàng Thị T; giữ nguyên bản án sơ thẩm số 05/2026/DS-ST ngày 31/3/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Thái Nguyên.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa và quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên tham gia phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định: Về thủ tục tố tụng:
[1] Đơn kháng cáo của bị đơn bà Hoàng Thị T làm trong hạn luật định, đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm, được xem xét theo trình tự phúc thẩm. Về nội dung:
[2] Ngày 23/12/2002, giữa ông Trần Văn C và ông Trần Văn H3 thỏa thuận chuyển nhượng 5 mét đất mặt đường, dài 23m, với giá tiền 9.500.000đ. Sau khi thỏa thuận chuyển nhượng ông H3 đã nhận đất và làm nhà ở, đến năm 2006 ông H3 chuyển nhượng lại cho ông H (bút lục số 26).
[3] Ngày 12/9/2012, ông C và ông H viết “Giấy chuyển nhượng quyền sử dụng đất”. Nội dung: Ông Trần Văn C chuyển nhượng cho ông Hoàng Văn H mảnh đất ở, tờ bản đồ số 49, thửa số 225, chiều dài 5m, chiều sâu 23m, diện tích là 115m2;
[4] Ngày 23/11/2021, ông C, bà T và ông H lập “Hợp đồng chuyển nhượng đất thổ cư” trong đó thỏa thuận: “Nay hai vợ chồng tôi thống nhất chuyển nhượng cho ông Hoàng Văn H ... diện tích đất 115m2 chiều rộng 5m, chiều dài 23m. Mảnh đất có chỉ giới như sau: Phía Đông: Giáp đất nhà anh Trần Văn N2; Phía Tây; Giáp đường quốc lộ liên xóm; Phía Bắc: Giáp đất nhà ông Trần Văn C; Phía Nam: Giáp đất nhà ông Trần Văn K1. Hai gia đình chúng tôi đã thống nhất cao về mọi thủ tục mua bán và cam kết đến tháng 4/2022 (dương) vợ chồng tôi có trách nhiệm cấp toàn bộ thủ tục giấy tờ như luật pháp quy định để ông Hoàng Văn H thuận lợi làm hồ sơ để các cấp có thẩm quyền cấp quyền sử dụng đất hợp pháp mà tôi đã chuyển nhượng ở trên cho ông Hoàng Văn H để ông có quyền sử dụng lâu dài” (bút lục số 27).
[5] Ngày 10/01/2026, Tòa án cấp sơ thẩm đã Quyết định trưng cầu giám định Phòng K2 Công an tỉnh T giám định: Chữ ký “C” Trần Văn C trong giấy chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 12/9/2012 phần bên bán ký nhận, của anh H giao nộp có phải là chữ ký, chữ viết của ông Trần Văn C hay không? ( Ký hiệu A). ( Bút lục 37); - Chữ ký “ Chung” Trần Văn C, chữ ký “Thập” Hoàng Thị T trong Hợp đồng chuyển nhượng đất thổ cư, ngày 23/11/2021 phần bên người chuyển nhượng, của anh H giao nộp có phải là chữ ký, chữ viết của ông Trần Văn C và bà Hoàng Thị T hay không? ( ký hiệu A1).( Bút lục 27). Ngoài ra còn yêu cầu giám định chữ ký “C” Trần Văn C trong giấy vay tiền ngày 23/11/2021. 6 Tại kết luận giám định số 310/KL-KTHS ngày 27/01/2026 của Phòng K2 Công an tỉnh T kết luận: - Chữ ký “C” và chữ viết “Trần Văn C” trên các tài liệu gửi giám định ( ký hiệu A; A1; A2) với chữ ký chữ viết của ông Trần Văn C trên các tài liệu mẫu so sánh ( ký hiệu M1; M4) là do cùng một người ký, viết ra. - Chữ ký “Thập” và chữ viết “Hoàng Thị T” trên các tài liệu gửi giám định ( ký hiệu A) với chữ ký chữ viết của bà Hoàng Thị T trên các tài liệu mẫu so sánh ( ký hiệu M2; M3;M5: M6) là do cùng một người ký, viết ra.
[6] Có đủ căn cứ xác định năm 2002, ông C bà T thoả thuận chuyển nhượng cho ông H3 05 mét đất chiều rộng, sâu là 23m, có ranh giới tứ cận được xác định cụ thể. Ông H3 đã nhận đất, làm nhà ở từ năm 2003 đến năm 2006 chuyển nhượng lại cho vợ chồng ông Hoàng Văn H. Năm 2012 và năm 2021, giữa ông C, bà T và ông H tiếp tục viết giấy và hợp đồng chuyển nhượng, nội dung xác định thửa đất 225, tờ bản đồ số 49 chuyển nhượng cho ông H. Năm 2006, gia đình ông H phá dỡ nhà cũ, làm nhà kiên cố và sử dụng từ năm 2006 cho đến nay, vợ chồng ông C, bà T không phản đối.
[7] Thoả thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa vợ chồng ông C, bà T với ông H3 và với ông H không làm theo mẫu và không được công chứng, chứng thực là vi phạm quy định về hình thức của hợp đồng theo Điều 689 Bộ luật dân sự năm 2005 và Điều 502 Bộ luật dân sự năm 2015.
Tuy nhiên, quy định: “Giao dịch dân sự đã được xác lập theo quy định phải bằng văn bản nhưng văn bản không đúng quy định của luật mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó; Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Trong trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực”.
[9] Toà án cấp sơ thẩm căn cứ vào thoả thuận chuyển nhượng đất, quá trình sử dụng đất của bên nhận chuyển nhượng, áp dụng Điều 129 Bộ luật Dân sự năm 2015 để công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa vợ chồng ông C, bà T với ông H theo diện tích đất thực tế bên nhận chuyển nhượng quản lý, sử dụng là phù hợp với quy định tại Điều 688 Bộ luật dân sự năm 2015 và Án lệ số 55/2022/AL của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao.
[10]
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy Toà án cấp sơ thẩm đã đánh giá đầy đủ, khách quan các tài liệu, chứng cứ, áp dụng đúng quy định của pháp luật. Tại giai đoạn phúc thẩm, bị đơn kháng cáo nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới làm thay đổi nội dung vụ án.
Vì vậy, kháng cáo của bị đơn không có căn cứ, cần bác kháng cáo, giữ nguyên bản án 7 dân sự sơ thẩm số 05/2026/DS-ST ngày 31/3/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Thái Nguyên.
[11]Về án phí: Kháng cáo của bị đơn không được chấp nhận, bị đơn phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào tạm ứng án phí.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội;
1. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Hoàng Thị T; giữ nguyên bản án sơ thẩm số 05/2026/DS-ST ngày 31/3/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Thái Nguyên.
2. Về án phí: Bị đơn bà H thị T phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào 300.000 đồng tạm ứng án phí theo biên lai thu số 0001850 ngày 04/5/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.