Bản án 623/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Xét kháng cáo của ông Lâm Văn K1, Hội đồng xét xử xét thấy: 5

[1] Theo đo đạc thực tế phần đất tranh chấp bà Lê Thị H khởi kiện yêu cầu ông Lâm Văn K1 giao trả lại có diện tích 1.692,2m2, đất tọa lạc tại ấp C, xã L, tỉnh Cà Mau, gồm các phần diện tích cụ thể: 34,5m2 thuộc một phần thửa đất số 6, tờ 70; 619,5m2 thuộc một phần thửa đất số 1, tờ 70; 49,4m2 thuộc một phần thửa đất số 1, tờ 70 (theo bản đồ chính quy năm 2006: thuộc một phần thửa đất số 286, tờ 11 được cấp giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất đứng tên bà Lê Thị H); 264,0m2 thuộc một phần thửa đất số 3, tờ 70; 50,4m2 thuộc một phần thửa đất số 3, tờ 70 (theo bản đồ chính quy năm 2006: thuộc một phần thửa đất số 286, tờ 11 được cấp giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất đứng tên bà Lê Thị H); 47,7m2 thuộc một phần thửa đất số 2, tờ 70 (theo bản đồ chính quy năm 2006: thuộc một phần thửa đất số 286, tờ 11 được cấp giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất đứng tên bà Lê Thị H); 441,6m2 thuộc một phần thửa đất số 216, tờ 7; 185,1m2 thuộc một phần thửa đất số 286, tờ 11 được cấp giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất đứng tên bà Lê Thị H.

[2] Xét nguồn gốc đất của bà H, ông K1 sử dụng: Đối với phần đất của bà H sử dụng có nguồn gốc là của ông Lê Văn T2 nhận chuyển nhượng của ông Bùi Văn A vào năm 1992; ông T quản L sử dụng đất đến năm 1997 chuyển nhượng toàn bộ phần đất lại cho bà H, bà H được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 10/02/2004, thửa đất số 146, tờ bản đồ số 14; cấp đổi lại ngày 05/6/2014, thửa đất số 286, tờ bản đồ 11, diện tích 21.019,5m2. Đối với phần đất của ông K1 sử dụng có nguồn gốc do nhận chuyển nhượng của ông Bùi Văn A vào năm 1991, ông K1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 06/10/1995, thửa đất số 135, tờ bản đồ số 14, diện tích 31.790m2. Đối với phần đất tranh chấp, cả bà H và ông K1 đều cho rằng toàn bộ phần đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng đất của mình đã được Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, theo Công văn số 66/CV- CNVPĐK ngày 04/2/2026 của Chi nhánh Văn phòng Đ1 xác định phần diện tích đất tranh chấp có tổng diện tích 1.692,2m2, trong đó: Phần 619, 5m2 thuộc một phần thửa đất số 01, tờ bản đồ 70; 264,0m2 thuộc một phần thửa đất số 3, tờ bản đồ số 70 và 441,6m2 thuộc một phần thửa đất số 216 tờ bản đồ số 07 được ông Lâm Văn K1 kê khai trên sổ mục kê năm 2024; Phần 34,5m2 thuộc một phần thửa đất số 06, tờ bản đồ số 70 được ông Hồ Văn T1 kê khai trên sổ mục kê năm 2024; Phần 49,4 m2 thuộc một phần thửa đất số 1, tờ bản đồ số 70; 50,4m2 thuộc một phần thửa đất số 3, tờ bản đồ số 70; 47,7m2 thuộc một phần thửa đất số 2, tờ bản đồ số 70 và 185,1m2 thuộc một phần thửa đất số 286, tờ bản đồ số 11 (theo bản đồ chính quy năm 2006 là thuộc một phần thửa đất 286, tờ bản đồ số 11 được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bà Lê Thị H). Đối với diện tích 34,5m2 theo Sổ mục kê năm 2024 đứng tên ông Hồ Văn T1, ông T1 xác định không phải là đất của ông, nhưng ông không rõ là của ai, việc cơ quan chức năng xác định ông kê khai trên sổ mục kê năm 2024 là có sai sót. 6 Đối với hiện trạng của phần đất tranh chấp, các đương sự đều thừa nhận trước đây là đường xổ nước. Bà H xác định toàn bộ diện tích đất tranh chấp 1.692,2m2 nằm trong diện tích đất bà nhận chuyển nhượng của ông T2, ông K1 xác định nằm trong diện tích đất ông K1 nhận chuyển nhượng của ông A.

Tuy nhiên, tại hồ sơ cả bà H và ông K1 đều không cung cấp được giấy tờ sang nhượng liên quan đến phần đất tranh chấp để chứng minh.

Tuy nhiên, từ khi chuyển nhượng cho đến nay các chủ đất cũ là ông A, ông T2 cũng không có tranh chấp với ông K1 hay bà H đối với phần đất này.

[3] Về quá trình quản lý sử dụng đối với phần đất tranh chấp: Bà H và ông K1 đều cho rằng mình là người quản lý sử dụng phần đất tranh chấp từ khi nhận chuyển nhượng đất cho đến nay. Qua đối chiếu lời trình bày của các bên đương sự với các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ thấy rằng: Theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ đối với phần đất tranh chấp thể hiện trên phần đất tranh chấp có một phần căn nhà của ông K1 ngang 1,3m; dài 13,5m và 01 cây nước ống phi 49 của ông K1 (nhà cất và cây nước khoan vào năm 2019). Tại đơn khởi kiện của bà H và trình bày của ông K đều xác định: “Đến năm 2024 phát hiện ông K1 lấn chiếm đất”. Như vậy, lời trình bày của bà H và ông K là mâu thuẫn với việc quản lý sử dụng đất; bởi lẽ, nếu bà như bà H quản lý sử dụng đất như bà H trình bày trong khi đó ông K1 cất nhà, khoan cây nước trên đất từ năm 2019 lại không phát hiện ông K1 lấn chiếm đất mà đến năm 2024 mới phát hiện ông K1 lấn chiếm đất là không có tính thuyết phục. Tại phiên toà, ông K cho rằng khi ông K1 cất nhà, khoan cây nước ông có trình báo chính quyền địa phương, khi đó ông K1 có hỏi mượn phần đất để cất nhà, khoan cây nước, khi nào gia đình ông cần sử dụng phần đất thì ông K1 tháo dỡ, di dời tài sản để trả lại đất; nhưng phía ông K1 không thừa nhận có sự việc như ông K trình bày, ông K cũng không cung cấp được tài liệu chứng cứ để chứng minh.

Do đó, trình bày của bà H, ông K cho rằng quản lý phần đất tranh chấp từ khi nhận chuyển nhượng là chưa có căn cứ.

[4] Đồng thời, tại phiên toà ông K cũng cho rằng trước đây giữa phần con mương xổ do ông K1 sử dụng (ngang 02m) với phần đất tranh chấp có bờ ranh chiều ngang khoảng 02m đến 03m; nhưng do mương xổ của ông K1 xổ nhiều năm nên bờ ranh bị sạt lở hết, hiện nay bờ ranh không còn. Phía ông K1 xác định không có bờ ranh như ông K trình bày; ông K cũng không có tài liệu chứng cứ chứng minh cho trình bày của ông là có căn cứ.

[5] Đối với những người làm chứng như ông Bùi Văn A, ông Lê Văn T2, ông Lê Văn H5 đều cho rằng phần đất tranh chấp là của bà H, nhưng những người này không đưa ra được tài liệu chứng cứ để chứng minh. Mặt khác, ông Bùi Văn A có mối quan hệ bà con cô cậu ruột với bà H; còn đối với ông T2 và ông H5 tại biên bản ghi lời khai của Toà án cấp sơ thẩm thì ông T2 và ông H5 trình bày không có mối quan hệ bà con với bà H.

Tuy nhiên, tại phiên toà ông K xác định ông T2, ông H5 với bà H có mối quan hệ là chị em ruột với nhau. Như vậy, trình bày của ông T2, ông H5 là không trung thực, không đảm bảo tính khách quan.

Do đó, không thể sử dụng lời trình bày của ông A, ông T2 và ông H5 để làm chứng cứ xác định phần đất tranh chấp là của bà H. 7

[6] Đối với lời trình bày của ông Lê Văn H6 là Trưởng ấp C, xã L, tỉnh Cà Mau cho rằng đường nước xổ thông thường đối với diện tích đất nuôi trồng thủy sản lớn ở địa phương có chiều ngang trung bình khoảng 02m. Xét lời trình bày của ông H6 chỉ mang tính chất tham khảo, không thể căn cứ vào trình bày của ông H6 để xác định phần đường nước xổ của ông K1 chiều ngang là 02m.

[7] Với các tài liệu chứng cứ thu thập có tại hồ sơ thể hiện trong phần diện tích đất tranh chấp 1.692,2m2 chỉ có diện tích 332,6m2 (gồm 49,4m2; 50,4m2; 47,7m2; 185,1m2) thuộc quyền sử dụng đất cấp cho bà H đứng tên; phần diện tích còn lại 1.359,6m2 (gồm 619,5m2; 34,5m2; 264,0m2; 441,6m2) không thuộc quyền sử dụng đất của bà H được cấp, mà theo sổ mục kê năm 2024 đứng tên ông K1, ông T1. Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà H, buộc ông K1 trả cho bà H toàn bộ diện tích đất tranh chấp theo đo đạc 1.692,2m2 là chưa phù hợp; do đó, cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà H, buộc ông K1 trả cho bà H diện tích đất 332,6m2; không chấp nhận một phần yêu cầu của bà H đối với diện tích còn lại 1.359,6m2 là có căn cứ.

[8] Về chi phí tố tụng: Tổng số tiền là 13.200.000 đồng. Do chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà H đối với ông K1 diện tích 332,6m2 nên ông K1 phải chịu chi phí tố tụng tương ứng với số tiền là 2.595.000 đồng; bà H phải chịu là 10.605.000 đồng. Do bà H đã nộp xong toàn bộ số tiền chi phí tố tụng nên buộc ông K1 trả lại cho bà H số tiền 2.595.000 đồng.

[9] Từ nhận định trên, cấp phúc thẩm chấp nhận một phần kháng cáo của ông Lâm Văn K1, sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà H là phù hợp. Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[10] Về án phí Án phí dân sự sơ thẩm: Bà H, ông K1 là người cao tuổi nên được miễn chịu án phí. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông K1 không chịu án phí (đã được miễn dự nộp).

[11] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị nên không đặt ra xem xét.