Bản án 539/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận kháng cáo của bà Bùi Thị H, anh Nguyễn Thanh Đ, chị Nguyễn Thị Thanh L, chị Nguyễn Thị Thanh V.
Nhận định của Tòa án
5 Sau khi nghiên cứ u các tà i liê ̣u, chứ ng cứ có trong hồ sơ, đã đươ ̣c kiểm tra ta ̣i phiên tò a, căn cứ vào kết quả tranh tụng ta ̣i phiên tò a, lờ i phát biểu củ a vị đại diện Viện kiể m sát, Hô ̣i đồ ng xét xử nhâ ̣n đi ̣nh như sau:
[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Bùi Thị H là bị đơn; anh Nguyễn Thanh Đ, chị Nguyễn Thị Thanh L, chị Nguyễn Thị Thanh V là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong hạn luật định, hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.
[2] Xét nội dung kháng cáo: Bà H, anh Đ, chị L và chị V thống nhất yêu cầu Tòa cấp phúc thẩm xem xét: - Thửa đất số 1417, tờ bản đồ số 01 nay là thửa 688, tờ bản đồ 22, diện tích 443,4m2, tọa lạc tại ấp Ninh Q, xã Long B, tỉnh Đồng Tháp không phải là di sản thừa kế của ông Nguyễn Hữu Q (cha); không chia cho anh Nguyễn Thanh H sử dụng. - Không đưa thửa đất số 1417 này vào giải quyết tranh chấp thừa kế giữa anh H và bà H. - Công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25/3/2022 giữa ông Nguyễn Hữu Q và bà Bùi Thị H được Ủy ban nhân dân xã Bình T chứng thực. - Công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 12/7/2007 giữa bà Bùi Thị H và chị Nguyễn Thị Thanh L được Ủy ban nhân dân xã Bình T chứng thực. - Chị Nguyễn Thị Thanh L không đồng ý trả cho anh Nguyễn Thanh H số tiền 49.461.858 đồng (Bốn mươi chín triệu bốn trăm sáu mươi một nghìn tám trăm năm mươi tám đồng). Qua chứ ng cứ thể hiê ̣n ta ̣i hồ sơ, lờ i trình bày củ a các bên đương sự ta ̣i phiên tò a cho thấ y: Bà H, anh Đ, chị L, chị V trình bày: + Thửa đất số 1417 tờ bản đồ số 1 (nay là thửa 688 tờ bản đồ số 22) có diện tích 443,4m2 là do cha ông Q để lại cho ông Q thừa hưởng nhưng từ năm 1994, bà Bùi Thị H đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đất này là đất hương hỏa do ông, bà để lại nên bà H, anh Đ, chị V, chị L không đồng ý là di sản của ông Q để chia theo yêu cầu của anh H. + Thửa đất số 1739 tờ bản đồ số 1 diện tích 420m2 (nay là thửa 1203 tờ bản đồ số 12) đo đạc thực tế là 452,3m2 tọa lạc tại ấp Hòa T, xã Long B, tỉnh Đồng Tháp là tài sản do chị Nguyễn Thị Thanh L mua và nhờ ông Q đứng tên. Đây là tài sản của cá nhân chị L; bà H, anh Đ, chị V, chị L xác định không phải là di sản do ông Q để lại nên không đồng ý chia thừa kế theo yêu cầu của anh H. Chứng cứ thể hiện tại hồ sơ: 6 [2.1] Theo Văn bản số 2066/VPĐKĐĐ-TTLT ngày 05/12/2024 của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tiền Giang (nay là tỉnh Đồng Tháp) V/v cung cấp hồ sơ, tài liệu thể hiện nội dung “….theo sổ mục kê của xã Long B được lưu tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Gò C thì thửa đất số 1417, diện tích 340m2 và thửa đất số 1418, diện tích 440m2 do ông Nguyễn Hữu Q kê khai chưa được cấp Giấy chứng nhận (đính kèm trang sổ mục kê)”. Tuy diện tích đất nêu trên chưa được cấp giấy chứng nhận nhưng theo xác nhận nêu trên thì thửa đất số 1417, diện tích 340m2 do ông Q kê khai và được ghi nhận tại Sổ mục kê quyển số 01 ngày 14 tháng 4 năm 1983. Tại phiên tòa, bà H có xuất trình 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện Gò C, tỉnh Tiền Giang cấp cho bà Bùi Thị H vào ngày 22/7/1994, diện tích 1.500m2 loại đất lúa, tại Xứ đồng Ninh Q không có số thửa đất.
Tuy nhiên, bà H cho rằng, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do bà xuất trình là quyền sử dụng cấp cho diện tích 340m2 thuộc thửa đất số 1417 hiện nay đang có tranh chấp. Đất này không phải cấp cho ông Nguyễn Hữu Q và là đất hương hỏa nên không phải là di sản thừa kế. Xét thấy: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà Bùi Thị H vào ngày 22/7/1994 không thể hiện số thửa nên việc bà H xác định diện tích đất 1.500m2 tại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này nay là thửa đất số 1417 đang có tranh chấp là không có căn cứ để xem xét và chấp nhận.
Do đó, theo xác nhận của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tiền Giang (nay là tỉnh Đồng Tháp) thì thửa đất 1417 do ông Nguyễn Hữu Q kê khai theo sổ mục kê là phù hợp.
Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận ½ diện tích 340m2 (đo đạc thực tế là 443,4m2) thuộc thửa đất số 1417 là di sản của ông Nguyễn Hữu Q là phù hợp và có căn cứ. Bà H, anh Đ, chị L, chị V kháng cáo và không đồng ý chia thừa kế theo yêu cầu của anh H đối với thửa đất 1417 nhưng không có tài liệu, chứng cứ nào khác để chứng minh nên không có căn cứ chấp nhận. [2.2] Diện tích thuộc thửa đất số 1739 tờ bản đồ số 1 diện tích 420m2 (nay là thửa 1203 tờ bản đồ số 12) đo đạc thực tế là 452,3m2 tọa lạc tại ấp Hòa T, xã Long B, tỉnh Đồng Tháp theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H00565 do Ủy ban nhân dân huyện Gò C cấp ngày 09/11/1997 cho ông Nguyễn Hữu Q. Đất có nguồn gốc, ông Q nhận chuyển nhượng của bà Nguyễn Thị P theo hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 12/9/2000. Bà H, anh Đ, chị L, chị V cho rằng diện tích đất thuộc thửa đất số 1739 và căn nhà gắn liền với diện tích đất do chị L gửi tiền từ nước ngoài về cho chị V mua, nhờ ông Q đứng tên dùm nên thửa đất số 1739 và căn nhà là tài sản riêng của chị L. Bà H, anh Đ, chị V, chị L kháng cáo không đồng ý với yêu cầu khởi kiện chia thừa kế của anh H đối với căn nhà, diện tích đất nêu trên nhưng không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh việc ông Q đứng tên nhà, đất dùm chị L; không có giấy tờ, tài liệu chứng minh chị L gửi tiền về để mua nhà và chuyển nhượng đất của bà Nguyễn Thị P nên không có căn cứ chấp nhận. 7 Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận ½ diện tích thuộc thửa đất số 1739 và ½ giá trị căn nhà gắn liền với đất là di sản của ông Nguyễn Hữu Q là phù hợp và có căn cứ. Với những phân tích nêu trên xét thấy: Ngoài trình bày thể hiện tại đơn kháng cáo thì bà Bùi Thị H, anh Nguyễn Thanh Đ, chị Nguyễn Thị Thanh L, chị Nguyễn Thị Thanh V không có tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của bà H và các anh, chị là có căn cứ nên không có căn cứ để chấp nhận.
[3] Xét ý kiến và đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự: - Xét ý kiến và đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn anh Nguyễn Văn H là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận đề nghị. - Xét ý kiến và đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn là bà Bùi Thị H là không có căn cứ, không phù hợp với quy định của pháp luật nên không chấp nhận đề nghị.
[4] Xét ý kiến đề nghị của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận đề nghị. Giữ nguyên bản án sơ thẩm. Từ những nhận xét trên, Hội đồng xét xử xét thấy kháng cáo của bà Bùi Thị H, anh Nguyễn Thanh Đ, chị Nguyễn Thị Thanh L, chị Nguyễn Thị Thanh V là không có căn cứ, không phù hợp nên không chấp nhận kháng cáo của bà H, anh Đ, chị L và chị V.
[5] Đối với văn bản ý kiến ngày 03/6/2026 của anh Nguyễn Văn H về lối đi từ thửa đất số 1417 vào khu thổ mộ: Do Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét và giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét và giải quyết đối với ý kiến này của anh H.
[6] Các nội dung liên quan đến vụ án: Thể hiện tại hồ sơ là Biên bản định giá tài sản đối với căn nhà đang có tranh chấp (di sản thừa kế) trên thửa đất 1739 được xây dựng vào năm 2000 nhưng việc định giá tài sản nêu trên còn lại là 80% là không phù hợp với quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm bà H, anh Đ, chị V, chị L có chị V đại diện theo ủy quyền không ai yêu cầu định giá lại nên Hội đồng xét xử không xem xét và giải quyết.
[7] Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Bùi Thị H có yêu cầu Hội đồng xét xử hỏi người làm chứng là bà Nguyễn Thị P, là người chuyển nhượng thửa đất 1739.
Tuy nhiên, người làm chứng không xuất trình được giấy tờ tùy thân nên Hội đồng xét xử không xác định được người làm chứng này có phải là bà Nguyễn Thị P hay không? Người làm chứng này chỉ trình bày nội dung vụ việc, không có tài liệu, chứng cứ nào khác chứng minh thửa đất số 1739 do ông Q đứng tên dùm chị L. Người làm chứng còn xác định: Khi nhận tiền chuyển nhượng đất, bà cũng không trực tiếp nhận vì bà bị bệnh nằm viện.
Do đó, không có căn cứ để xem xét lời trình bày của người làm chứng nêu trên. 8
[8] Các phầ n khác củ a bả n án sơ thẩ m không có khá ng cáo, khá ng nghi ̣ có hiê ̣u lực pháp luâ ̣t kể từ ngà y hết thờ i ha ̣n khá ng cáo, khá ng nghi ̣.
[9] Do giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm nên bà Bùi Thị H, anh Nguyễn Thanh Đ, chị Nguyễn Thị Thanh L, chị Nguyễn Thị Thanh V phả i chi ̣u á n phí dân sự phú c thẩ m theo quy đi ̣nh ta ̣i Khoả n 1 Điều 148 của Bô ̣ luâ ̣t Tố tu ̣ng dân sự.
Tuy nhiên, bà H là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm.
Quyết định
Căn cứ vào Điều 91, Điều 147, Khoả n 1 Điều 148; Điều 217 và Khoả n 1 Điều 308 củ a Bô ̣ luâ ̣t tố tu ̣ng dân sự; Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 679 của Bộ luật Dân sự năm 1995 và Điều 660 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Luật Hôn nhân và gia đình năm 1959 và năm 1986; Căn cứ Điều 166, 167, 170, 203 của Luật Đất đai năm 2013; Luật Phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25 tháng 11 năm 2015 và điểm đ Khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Không chấp nhận kháng cáo của bà Bùi Thị H, anh Nguyễn Thanh Đ, chị Nguyễn Thị Thanh L, chị Nguyễn Thị Thanh V.
2. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 402/2025/DS-ST ngày 30/12/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 0 – Đồng Tháp.
3. Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu của anh Nguyễn Thanh H về việc yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất thửa 1418 tờ bản đồ số 1 và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà Bùi Thị H và chị Nguyễn Thị Thanh L.
4. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của anh Nguyễn Thanh H. 4.1. Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25 tháng 3 năm 2022 giữa ông Nguyễn Hữu Q với bà Bùi Thị H được Ủy ban nhân dân xã Bình T, huyện Gò C, tỉnh Tiền Giang (trước sáp nhập) chứng thực là hợp đồng vô hiệu một phần. 4.2. Tuyên bố Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 12 tháng 7 năm 2007 giữa bà Bùi Thị H với chị Nguyễn Thị Thanh L được Ủy ban nhân dân xã Bình T, huyện Gò C, tỉnh Tiền Giang (trước sáp nhập) chứng thực là hợp đồng vô hiệu một phần. 4.3. Chia cho anh Nguyễn Thanh H được quản lý, sử dụng diện tích 443,4 m2 thuộc thửa đất số 1417 tờ bản đồ số 1 (nay là thửa 688 tờ bản đồ số 22), loại đất chuyên trồng lúa nước, đất tọa lạc ấp Ninh Q, xã Long B, tỉnh Đồng Tháp. Kèm theo Phiếu đo đạc chỉnh lý thửa đất ngày 27/02/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Gò C. 9 4.4. Chia cho chị Nguyễn Thị Thanh L được quản lý, sử dụng diện tích 452,3m2 thuộc thửa đất số 1739 tờ bản đồ số 1 (nay là thửa 1203 tờ bản đồ số 12 BĐCQ) loại đất CLN và được sở hữu căn nhà trên đất; nhà và đất tọa lạc tại ấp Hòa T, xã Long B, tỉnh Đồng Tháp. Kèm theo Phiếu đo đạc chỉnh lý thửa đất ngày 09/6/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Gò C. * Các đương sự có quyền, nghĩa vụ liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tiến hành kê khai, đăng ký quyền sử dụng đất đối với các diện tích đất theo quyết định của bản án. 4.5. Buộc chị Nguyễn Thị Thanh L có nghĩa vụ thanh toán cho anh Nguyễn Thanh H số tiền là 49.461.858 đồng (Bốn mươi chín triệu bốn trăm sáu mươi một nghìn tám trăm năm mươi tám đồng).
5. Về án phí: - Bà Bùi Thị H được miễn án phí dân sự phúc thẩm. - Anh Nguyễn Thanh Đ, chị Nguyễn Thị Thanh V và chị Nguyễn Thị Thanh L mỗi người phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự phúc thẩm. + Nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) do anh Nguyễn Thanh Đ nộp là 300.