Bản án 74/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lê Đức T và bà Nguyễn Thị L về việc buộc bà Hoàng Thị H phải tháo quán bán hàng, các công trình xây dựng và cây trồng trên đất để trả lại thửa đất số 204, tờ bản đồ số 40, diện tích 108,6m2 có địa chỉ tại Tổ dân phố F N, phường Đ, tỉnh Quảng Trịcho ông Lê Đức T và bà Nguyễn Thị L.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: [1.1] Quan hệ pháp luật tranh chấp: Ông Lê Đức T,bà Nguyễn Thị L kiện yêu cầu bà Hoàng Thị H tháo dỡ tài sản để trả lại diện tích đất lấn chiếm. Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ khoản 9 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự, xác định “Tranh chấp quyền sử dụng đất” là đúng quy định pháp luật. [1.2] Thẩm quyền giải quyết: Đối tượng tranh chấp là bất động sản tại phường Đ, tỉnh Quảng Trị,căn cứ Điều 35 và điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Trị thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền. [1.3] Sự vắng mặt của đương sự: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt tại phiên tòa không có lý do, căn cứ Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt họ.
[2] Xét kháng cáo của của bà Nguyễn Thị L: [2.1] Quyết định giám đốc thẩm số 21/2024/DS-GĐT ngày 21/3/2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã hủy toàn bộ bản án dân sự phúc thẩm số 21/2023/DS-PT ngày 10/5/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình (cũ) và hủy toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm số 39/2022/DS-ST ngày 14/9/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (cũ); giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình giải quyết sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật. Sau khi có Quyết định giám đốc thẩm, Tòa án nhân dân thành phố Đồng Hới thụ lý, giải quyết lại vụ án. Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Lê Đức T,bà Nguyễn Thị L yêu cầu khởi kiện, Tòa án cấp sơ thẩm đã đình chỉ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nhưng do bị đơn ông Phạm Thanh C,bà Hoàng Thị H có yêu cầu phản tố nên Tòa án cấp sơ thẩm đã thay đổi địa vị tố tụng và vụ án đã được xét xử theo Bản án số 45/2024/DSST ngày 25/9/2024. Ngày 31/3/2025, ông T bà L tục làm Đơn khởi kiện bà H tranh chấp quyền sử dụng đất. Như vậy, yêu cầu của ông T bà Ltại B án số 45/2024/DSST ngày 25/9/2024 chưa được giải quyết nên Tòa án nhân dân khu vực 1- Quảng Trị thụ lý, giải quyết theo Bản án số 39/2026/DS- ST ngày 25/5/2026. Kháng cáo của bà L cho rằng Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Trị giải quyết tại Bản án số 39/2026/DS-ST ngày 25/5/2026 là giải quyết lần 2 của Bản án số 45/2024/DSST ngày 25/9/2024 là không đúng, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà L yêu cầu hủy vụ án do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. [2.2] Ông Lê Đức Tcông tác tại Trạm công tác Công ty Đ, tháng 10/2004 ông T ông Lê Ngọc H3(con trai ông T)được Xí nghiệp T5bố trí 01 phòng ở có diện tích 18m2 trên diện tích đất ở 71m2 khu tập thể 218, tiểu khu F, phường N, thành phố Đ, tỉnh Quảng Bình. Thực hiện chủ trương của Tổng công ty Đ1về bàn giao nhà ở của cán bộ, công nhân viên ngành đường sắt cho địa phương quản lý nên ngày 17/3/2005, Ga Đcó Tờ trình gửi UBND phường Nchuyển giao 30 gian nhà thuộc khu tập thể đường sắt 218 cho địa phương quản lý. Ngày 29/3/2005, UBND phường NTờ trình xin lập quy hoạch chi tiết và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tất cả các hộ dân Khu tập thể đường sắt 218 (kinh phí các hộ gia đình tự chi trả). Tháng 8/2005, Công ty TNHH T6 Bản đồ quy hoạch chi tiết tổng mặt bằng sử dụng đất Khu tập thể đường sắt 218, tỷ lệ 1/500, được Ủy ban nhân dân thành phố Đ phê duyệt tại Quyết định số 3631/QĐ-CT ngày 10/10/2005. Ngày 29/01/2008, Ủy ban nhân dân tỉnh Qban hành Quyết định số 201/QĐ-UBND thu hồi thửa đất Khu tập thể đường sắt 218, giao Ủy ban nhân dân phường Nquản lý. Ngày 17/3/2016, UBND thành phố Đban hành Quyết định số 754/QĐ- UBND phê duyệt giá đất để giao đất làm nhà ở không thông qua hình thức đấu giá cho 19 hộ gia đình, cá nhân tại Khu tập thể đường sắt 218; trong đó có ông Lê Đức T,bà Nguyễn Thị L thứ tự 14 được phê quyệt sử dụng thửa đất số 204, tờ bản đồ 40, diện tích 112,2m² và phải nộp 352.251.900 đồng tiền sử dụng đất. Ông T,bà L nộp tiền sử dụng đất, nhưng do đất có tranh chấp với ông Phạm Thanh C,bà Hoàng Thị H nên đã được Chi cục Thuế thành phố Đthoái thu, trả lại tiền. [2.3] Năm 1991, vợ chồng ông C,bà H quang bụi rậm cạnh khu đất Tập thể đường sắt 218 dựng quán bán hàng đến ngày 15/8/1994, ông C đơn xin đất làm quán, được UBND phường Nchứng nhận ngày 15/9/1994. Theo Đơn xin đất làm quán của ông Cvà B đồ địa chính năm 1996 thì vị trí đất làm quán của ông C đất của Khu tập thể đường sắt 218; theo Bản đồ hiện trạng và Bản đồ quy hoạch chi tiết tổng mặt bằng sử dụng đất Khu tập thể đường sắt 218, tỷ lệ 1/500 do Công ty TNHH T6năm 2005 (được UBND thành phố Đphê duyệt tại Quyết định số 3631/QĐ-CT ngày 10/10/2005) thể hiện vị trí quán của ông C nằm trong khuôn viên đất Khu tập thể đường sắt 218 (thuộc một phần thửa đất số 204, tờ bản đồ số 40). Tại Quyết định số 482/QĐ-UBND ngày 24/02/2020, Ủy ban nhân dân tỉnh Qđiều chỉnh quy hoạch chi tiết tại Phường N,tỷ lệ 1/500 thì đất ông C quán có một phần nằm trong quy hoạch đường giao thông. [2.4]
Xét thấy, từ năm 1991 vợ chồng ông C phát quang bụi rậm sát cạnh Khu tập thể đường sắt 218 và dựng quán bán tạp hóa, đến ngày 15/9/1994 UBND phường Nđã xác nhận đồng ý vào Đơn xin đất làm quán của ông C,hàng năm ông C hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nước. Kết quả xem xét tại chỗ của Tòa án cấp sơ thẩm tiến hành cho thấy quán của vợ chồng ông C xây dựng cố định từ khoảng năm 1993 - 1994 với tường xây, mái lợp proximăng; ngoài diện tích xây quán còn diện tích đất trống, ông C,bà H mít và một số cây ngắn ngày, quá trình ông C,bà H dụng đất làm quán và trồng cây hàng năm đều nộp thuế đất cho Nhà nước, không bị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính; khi quy hoạch Khu tập thể đường sắt Nhà nước không thu hồi đất vợ chồng ông C,bà H dụng. Trong khi đó, năm 2004, ông T được bố trí ở cùng người khác trong 01 gian nhà thuộc Khu tập thể đường sắt, không phải trên thửa đất số 204; Quyết định số 754/QĐ-UBND ngày 17/3/2016 của UBND thành phố Đ là quyết định phê duyệt giá đất để giao đất, chứ không phải là quyết định giao đất làm nhà ở cho 19 hộ gia đình tại Khu tập thể đường sắt, trong đó có vợ chồng ông T.Thực hiện theo Quyết định số 754/QĐ-UBND ngày 17/3/2016, ông Tbà L nộp tiền sử dụng đất 352.251.900 đồng cho thửa đất số 204, tờ bản đồ 40, diện tích 112,2m² thì có tranh chấp với ông C,bà H đã được Chi cục Thuế thành phố Đthoái thu, trả lại tiền. Với các tài liệu, chứng cứ trên, xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của vợ chồng ông T, bà L là có cơ sở.
[3]
Từ những phân tích, đánh giá nêu trên, Hội đồng xét xử chấp thuận ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Trị, không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị L; giữ nguyên bản án sơ thẩm.
[4] Về chi phí tố tụng: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được chấp nhận nên nguyên đơn ông Lê Đức T và bà Nguyễn Thị L phải chịu chi phí tố tụng là đúng quy định của pháp luật.
[5] Về án phí phúc thẩm: Kháng cáo của bà Nguyễn Thị L không được chấp nhận nên phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị L; giữ nguyên bản án sơ thẩm; Áp dụng khoản 9 Điều 26 và khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 53, 66, 68, 100, 101, 166, 168, 170 và Điều 203 Luật đất đai năm 2013; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, tuyên xử:
1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lê Đức T và bà Nguyễn Thị L về việc buộc bà Hoàng Thị H phải tháo quán bán hàng, các công trình xây dựng và cây trồng trên đất để trả lại thửa đất số 204, tờ bản đồ số 40, diện tích 108,6m2 có địa chỉ tại Tổ dân phố F N, phường Đ, tỉnh Quảng Trịcho ông Lê Đức T và bà Nguyễn Thị L.
2. Về chi phí tố tụng: Buộc ông Lê Đức T,bà Nguyễn Thị L phải chịu số tiền là 10.600.000 đồng (Mười triệu sáu trăm nghìn đồng) và đã nộp đủ.
3. Về án phí: + Án phí dân sự sơ thẩm: Buộc ông Lê Đức T và bà Nguyễn Thị L phải chịu 300.000 đồng, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng bà L nộp theo Biên lai số 0001710 ngày 29/4/2025 tại Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình cũ (nay là Thi hành án Dân sự khu vực 1- Quảng Trị). Ông T bà L nộp đủ. + Án phí dân sự phúc thẩm: Buộc bà Nguyễn Thị L phải chịu 300.000 đồng, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng bà L nộp theo Biên lai số 0002746 ngày 10/6/2026 tại Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Trị. Bà L đã nộp đủ.
4. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.