Bản án 19/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
- Căn cứ khoản 2 điều 26; Điều 34; 37, 39; 147; 157; 165; khoản 2 Điều 244 BLTTDS 2015. Các Điều 189, 190, 191, 193 BLDS 1995; Điều 100 Luật đất đai; Điều 193 Luật tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của UBTVQH quy định về mức thu, nộp, án phí và lệ phí tòa án. Tuyên xử:
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, sau khi nghe ý kiến phát biểu của Đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu xác nhận quyền sử dụng đất và huỷ GCNQSDĐ. Căn cứ quy định tại Điều 26, Điều 37, Điều 39 BLTTDS, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ thụ lý và giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền. Quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn thay đổi yêu cầu khởi kiện từ yêu cầu buộc bị đơn trả lại diện tích đã lấn chiếm sang yêu cầu xác nhận quyền sử dụng đất cho nguyên đơn, xét thấy yêu cầu thay đổi này không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện nên HĐXX chấp nhận. Tại phiên tòa, nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu hủy GCNQSD tại thửa số 100, tờ bản đồ 146B2, có địa chỉ: Xóm Đ, thị trấn L, huyện L, tỉnh Hòa Bình do UBND huyện L, tỉnh Hòa Bình cấp GCNQSDĐ mang tên hộ ông Nguyễn Văn T3 cấp ngày 29/10/2002; số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 1315QSDĐ/1272QĐ/UB - H. Căn cứ khoản 2 Điều 244 BLTTDS, HĐXX đình chỉ xét xử đối với yêu cầu này.
2. Về nội dung 2.1.Về nguồn gốc đất, quá trình sử dụng và yêu cầu xác nhận QSD thửa đất Thửa đất tranh chấp là thửa 100, TBĐ F-48-116 (146-b-II) diện tích 375,2m2, mục đích sử dụng: đất trồng câu lâu năm; địa chỉ thửa đất: Tiểu khu Đ, thị trấn L, huyện L, tỉnh Hòa Bình (nay là Tiểu khu Đ, xã L, tỉnh Phú Thọ). Bà B cho rằng thửa đất trên do ông bà, bố mẹ để lại cho anh em bà từ năm 1991, đến năm 1999 thì bà B được anh trai là Đinh Công S chuyển nhượng thửa đất trên bằng giấy viết tay. Năm 2002 thì bị cụ T3 kê khai đăng ký để cấp GCNQSDĐ đối với diện tích đất trên, thực tế diện tích đất gia đình bà vẫn đang sử dụng liên tục ổn định từ năm 1999 đến nay. Theo biên bản thỏa thuận ngày 09/2/1991 thì thửa đất tranh chấp được tách ra từ thửa đất số 109b, TBĐ 299, trên hồ sơ thể hiện thửa đất này quy chủ cho ông Nguyễn Văn T3. Tại biên bản giải quyết tranh chấp đất vườn ngày 09/2/1991 giữa ông Nguyễn Văn T3 và ông Đinh Công S hai bên đã đổi nhau đất, cụ thể: “Anh T3 sẽ cắt vườn cho anh S theo chiều rộng 4,5 m và 10 m chiều dài 28 m diện tích đất vườn này nằm ở bản đồ số hai thửa 109b các mốc được xác định như sau lấy đường nhà ngang làm chuẩn cách 3,5 m, mốc phía bắc lấy cây khế làm chuẩn anh S sẽ cắt đổi cho anh T3 diện tích đất ở thửa 109A chiều rộng là 7 m dài 7,2 m diện tích là 49 m² các mốc được xác định như sau từ cây khế kéo dài đến cây bụt”. 7 Tại biên bản giải quyết về việc xác định mốc giới theo biên bản 09/2/1991 ngày 04/8/1999 thể hiện: “Cán bộ địa chính và đại diện ủy ban thị trấn cùng trưởng xóm Đ và đại diện hai gia đình là ông Nguyễn Văn T3, Đinh Công S đề nghị đo đạc xác định lại diện tích của gia đình ông S theo đơn đề nghị của cụ T3. Các bên nhất trí xác định theo bản đồ đo đạc tháng 10 năm 1993 đã được kiểm tra tháng 12 năm 1993” - Có xác nhận của chính quyền địa phương. Tại biên bản kiểm tra về việc xác định diện tích và mốc giới ngày 05/8/1999 thể hiện: “Sau khi xác định vườn của ông Đinh Công S dựa trên mốc và vật chuẩn của biên bản tháng 9-91 các bên đã cam kết thực hiện so sánh với diện tích mảnh vườn của ông S ký nhận cùng với cụ T3 không có gì thay đổi với bản đồ tháng 10-
93. Hai bên gia đình nhất trí thống nhất thực hiện theo bản đồ tháng 10 - 93 về diện tích và mốc giới. Hai gia đình đã sử dụng hết đất của mình theo tâm không bên nào chiếm bên nào”. Như vậy có đủ cơ sở xác định, sau khi anh S và ông T3 thống nhất đổi đất theo biên bản ngày 09/2/1991, gia đình ông S sau đó là gia đình bà B ông T sử dụng liên tục diện tích đất tại thửa đất số 100 tờ bản đồ F-48-116 (146-b-II) từ năm 1991 đến trước thời điểm tháng 01 năm 2021, các bên sử dụng đất đúng thỏa thuận, không có tranh chấp, đã xây nhà kiên cố, các công trình và tường bao ngăn cách trên thửa đất. Tại biên bản xác minh ngày 10/8/2026, UBND xã L, tỉnh Phú Thọ trình bày: Thửa đất các bên ông S và cụ T3 sau khi thoả thuận đổi theo biên bản ngày 09/2/1991, áp bản đồ đo đạc tháng 10/1993 là ông S sử dụng thửa 100, cụ T3 sử dụng thửa
99. Tuy nhiên sau khi hai bên thảo thuận đổi đất thì chưa thực hiện việc kê khai với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để điều chỉnh biến động và cấp giấy CNQSD đất, do đó tại sổ mục kê, bản đồ địa chính năm 1993 vẫn thể hiện cụ T3 được sử dụng thửa 99 và 100 (hai thửa này được tách ra từ thửa 109b, TBĐ 02, bản đồ 299 đo đạc năm 1987). Bên cạnh đó từ 1999 đến nay bà B, ông T đã ở trên đất, xây nhà kiên cố, xây tường bao, khi đó phía nhà cụ T3 và anh T1 không có ý kiến gì. Phía ông T1 trình bày năm 1995-1996 có tranh chấp và gửi đơn lên chính quyền địa phương nhưng lại rút đơn về để 2 gia đình giải quyết tranh chấp, do đó không có cơ sở xác định năm 1996 có tranh giữa hai gia đình. Điều này phù hợp với trình bày của bà B cũng như xác minh tại địa phương. Như vậy, có đủ cơ sở xác định ông Đinh Công S và ông Nguyễn Văn T3 có việc đổi đất trên cơ sở tự nguyện, xuất phát từ nhu cầu sử dụng, canh tác của các bên. Sau khi đổi hai bên sử dụng đất ổn định, có ranh giới là tường bao. Tuy bên ông S chưa làm thủ tục đăng ký biến động chủ sử dụng đất nhưng không thể phủ nhận quyền sử dụng đất của ông S đối với diện tích đất đã đổi. Kết quả xác minh tại địa phương là hàng xóm của hai gia đình đều xác nhận thửa đất tranh chấp có nguồn đất là đất vườn của ông P (bố đẻ bà B) đã cho con trai là ông S. Từ năm 1999 khi bà B lấy chồng, bà đã nhận chuyển nhượng từ ông S nên oông Thạch bà B đã sinh sống trên đất này cho đến nay. 8 Năm 2021 khi gia đình bà B làm thủ tục cấp giấy CNQSD đất mới phát hiện đất gia đình bà đang sử dụng đã cấp GCNQSD đất cho ông T3. Sau khi ông T3 chết thì ông T1 là người thửa kế thửa đất này. Khi giải quyết tranh chấp tại địa phương, giữa ông T1 bà B thỏa thuận để ông T1 làm thủ tục tách thành 2 giấy CNQSD đất rồi sau đó làm thủ tục chuyển sang tên cho bà B ông T thửa đất số 100. Phía ông T1 cho rằng khi ký giấy này bị ép buộc, tuy nhiên khi thỏa thuận có đại diện chính quyền và người chứng kiến đều xác nhận 2 bên tự nguyện thỏa thuận và ký biên bản. Do vậy việc ông T1 cho rằng bị ép ký vào biên bản là không có căn cứ. Trong trường hợp này, phải công nhận việc đổi đất là thực tế để công nhận các đương sự có quyền sử dụng diện tích đất đã đổi và phù hợp với hiện trạng sử dụng đất. Từ những nhận định trên có đủ căn cứ xác nhận quyền sử dụng đất tại thửa 100, TBĐ F-48-116 (146-b-II) diện tích 375,2m2 cho bà Đinh Thị Kim B và ông Nguyễn Ngọc T. Tại phiên tòa phía bị đơn ông Nguyễn Văn T1 xác nhận thửa đất số 100, TBĐ F-48-116 (146-b-II) là của gia đình bà Nguyễn Thị Kim B1 và ông Nguyễn Ngọc T, ông T1 đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà B1 ông T về việc xác nhận diện tích đất tại thửa 100, TBĐ F-48-116 (146-b - II) diện tích 375,2m2 thuộc quyền sử dụng của bà B1 ông T. Việc thỏa thuận này tự nguyện, phù hợp với thực tế và quy định của pháp luật nên HĐXX công nhận sự thỏa thuận này, xác nhận quyền sử dụng đất tại thửa 100, TBĐ F-48-116 (146-b-II) diện tích 375,2m2 thuộc quyền sử dụng của bà B1 ông T 2.2 Xét yêu cầu khởi kiện huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa đất số số 100, tờ bản đồ 146 B2, có địa chỉ: tiểu khu Đ, thị trấn L, huyện L, tỉnh Hòa Bình được Sở T5 cấp GCNQSDĐ cho ông Nguyễn Văn T1, số vào sổ cấp GCN CS 03527 ngày 17/02/2022. Do diện tích đất tại thửa 100, TBĐ F-48-116 (146-b-II) diện tích 375,2m2 đã được xác định thuộc quyền sử dụng của bà đinh Thị Kim B và ông Nguyễn Ngọc T nên có căn cứ chấp nhận yêu cầu hủy giấy chứng nhận QSD đất thửa 100, tờ bản đồ 146 B2, có địa chỉ: tiểu khu Đ, thị trấn L, huyện L, tỉnh Hòa Bình (nay là Tổ dân phố Đ, xã L, tỉnh Phú Thọ) được Sở T5 cấp GCNQSDĐ cho ông Nguyễn Văn T1, số vào sổ cấp GCN CS 03527 ngày 17/02/2022 để cấp lại cho đúng chủ sử dụng đất là bà B, ông T theo quy định pháp luật. 2.3. Đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thửa số 100 tờ bản đồ 146 B2 giữa ông T1 với ông N1 đã được công chứng, chứng thực, khi thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận QSD đất thì bị dừng lại do đang tranh chấp. Quá trình giải quyết vụ án, ông N1 tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan nhưng không có yêu cầu độc lập, tại phiên họp công khai chứng cứ và hòa giải anh N1 không đề nghị Tòa án xem xét nội dung việc chuyển nhượng QSD đất giữa anh và anh T1, nếu có yêu cầu sẽ có đơn đề nghị sau. Tại đơn đề nghị xét xử vắng mặt, anh N1 trình bày quan điểm đối với việc chuyển nhượng thửa đất số 100 giữa anh với anh T1 anh sẽ giải quyết bằng một 9 vụ án khác. Tại phiên tòa sơ thẩm bà B và ông T1 cũng đồng ý với quan điểm của anh N1 và không đề nghị Tòa án xem xét. Do đó HĐXX không xem xét đối với nội dung này. Nếu các đương sự có yêu cầu sẽ giải quyết bằng một vụ kiện khác.
3. Chi phí tố tụng: Chi phí tố tụng, xem xét thẩm định, đo đạc và định giá tài sản hết 8.600.000đ do bà Đinh Thị Kim B nộp, tại phiên tòa bà B tự nguyện chịu toàn bộ chi phí này và không đề nghị hội đồng xem xét. Đây là sự tự nguyện nên HĐXX không xét.
4. Về án phí dân sự: Ông T1 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Vì các lẽ trên:
Quyết định
- Căn cứ khoản 2 điều 26; Điều 34; 37, 39; 147; 157; 165; khoản 2 Điều 244 BLTTDS 2015. Các Điều 189, 190, 191, 193 BLDS 1995; Điều 100 Luật đất đai; Điều 193 Luật tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của UBTVQH quy định về mức thu, nộp, án phí và lệ phí tòa án. Tuyên xử:
1. Đình chỉ xét xử phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Đinh Thị Kim B và ông Nguyễn Ngọc T đối với nội dung hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa số 100, tờ bản đồ 146B2, có địa chỉ: Xóm Đ, thị trấn L, huyện L, tỉnh Hòa Bình do UBND huyện L, tỉnh Hòa Bình cấp ngày 29/10/2002; số vào sổ cấp GCNQSD đất 1315QSDĐ/1272QĐ/UB – H mang tên hộ ông Nguyễn Văn T3.
2. Ghi nhận sự thỏa thuận của nguyên đơn bà Đinh Thị Kim B, ông Nguyễn Ngọc T với bị đơn ông Nguyễn Văn T1, cụ thể: Xác nhận thửa đất số 100, TBĐ F-48-116 (146-b-II) diện tích 375,2m2 tại Tiểu khu Đ, xã L, tỉnh Phú Thọ thuộc quyền sử dụng của bà Đinh Thị Kim B và ông Nguyễn Ngọc T.
3. Huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa đất số 100, tờ bản đồ TBĐ F-48-116 (146-b-II), có địa chỉ: tiểu khu Đ, thị trấn L, huyện L, tỉnh Hòa Bình được Sở T5 cấp GCNQSDĐ cho ông Nguyễn Văn T1, số vào sổ cấp GCN CS 03527 ngày 17/02/2022. Bà Đinh Thị Kim B và ông Nguyễn Ngọc T có quyền liên hệ với cơ quan chuyên môn được để cấp GCNQSD đất đối với thửa đất số 100, TBĐ F-48-116 (146-b-II) diện tích 375,2m2 tại Tiểu khu Đ, xã L, tỉnh Phú Thọ. Các cơ quan có thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ, công vụ xem xét việc cấp giấy CNQSD đất cho bà Đinh Thị Kim B và ông Nguyễn Ngọc T theo quy định của pháp luật và phù hợp với phần nhận định của bản án liên quan đến yêu cầu của người khởi kiện.
4. Về án phí. Ông Nguyễn Văn T1 phải chịu 300.000đ tiền án phí dân sự sơ thẩm. Bà Đinh Thị Kim B và ông Nguyễn Ngọc T không phải chịu 300.000đ tiền án phí dân sự sơ thẩm, được hoàn lại 300.000đ tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tiền số 0005358 ngày 23/11/2022 tại Chi cục thi hành án dân sự 10 huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 13 - Phú Thọ.
5. Về quyền kháng cáo: Các đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Các đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.