Bản án 543/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
- Căn cứ các Điều 280, 357, 463, 468 và Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015; - Căn cứ khoản 2 Điều 26, khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Chấp nhận một phần kháng cáo của bà Lê Thị Huyền T1; sửa một phần Bản án Dân sự sơ thẩm số 57/2026/DS-ST ngày 05/6/2026 của Tòa án nhân dân…
Nhận định của Tòa án
[1] Quan hệ tranh chấp giữa các bên đã được Tòa án cấp sơ thẩm xác định theo đúng quy định của pháp luật; đơn kháng cáo của bà Lê Thị Huyền T1; thủ tục kháng cáo được thực hiện đúng theo quy định tại các Điều 271, 272, 273 Bộ luật Tố tụng Dân sự nên đủ điều kiện để Hội đồng xét xử xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.
[2] Qua xem xét thì thấy rằng: [2.1] Ngày 20/9/2018 giữa bà Lê Thị Kim T3 và bà Lê Thị Huyền T1 có ký hợp đồng đặt cọc về việc thỏa thuận mua bán nhà, chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại thửa 131, tờ bản đồ số 56 (D1), Phường D, thành phố Đ (nay là Phường X - Đ), tỉnh Lâm Đồng, hợp đồng đặt cọc được Văn phòng C2 chứng nhận số 3472, quyển số 03/TP/CC-SCC/HĐGD ngày 20/9/2018. Quá trình giải quyết vụ án, các đương sự đều thừa nhận căn nhà nói trên là của gia đình bà T.
Tuy nhiên, bà T3 là người đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngày 22/5/2019 bà T3 và ông H ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, được Văn phòng C2 chứng nhận số 5261, quyển số 04/TP/CC-SCC/HĐGD ngày 22/5/2019. Cùng ngày 22/5/2019 bà T3 và ông H lập hợp đồng hủy bỏ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất (có tài sản gắn liền với đất) được Văn phòng C2 chứng nhận số 5270, quyển số 04/TP/CC- SCC/HĐGD ngày 22/5/2019, sau đó bà T3 và ông H lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất và được Văn phòng C2 chứng nhận 4 số công chứng 5271, quyển số 04/TP/CC-SCC/HĐGD ngày 22/5/2019, giá trị chuyển nhượng tại hợp đồng chuyển nhượng là 1.000.000.000đ, tuy nhiên hai bên thừa nhận giá trị thực tế chuyển nhượng là 4.020.000.000đ. Đồng thời, hiện nay vợ chồng ông H, bà T1 chỉ còn nợ lại số tiền 500.000.000đ. Ngày 19/6/2019 vợ chồng ông H, bà T1 đã được đăng ký biến động trên trang 4 của Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Đồng thời, nguyên đơn đã bàn giao nhà và quyền sử dụng đất cho bị đơn quản lý, sử dụng từ khi nhận chuyển nhượng cho đến nay. Như vậy việc thoả thuận chuyển nhượng đã được các bên thừa nhận và thực hiện đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, các bên không tranh chấp về các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nói trên; chỉ tranh chấp số tiền 500.000.000đ còn thiếu và sau đó chuyển thành khoản tiền vay nên cần căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để làm căn cứ giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. [2.2] Theo nội dung của “Giấy mượn tiền” ngày 03/7/2019 (BL 131) thì: “Hôm nay ngày 03 tháng 7 năm 2019...Bên bán nhà bà Lê Thị T...và bà Lê Thị Huyền T1....chúng tôi thoả thuận khoản vay như sau: số tiền 500.000đ (năm trăm triệu đồng), lãi suất 0%, thời gian thanh toán 03 tháng kể từ ngày ký giấy nợ, chúng tôi cam kết sẽ thanh toán đúng thời hạn, phía dưới có chữ ký và ghi họ tên của bà Lê Thị Huyền T1, bà Lê Thị T”. Quá trình giải quyết vụ án, bà T cho rằng sau khi hoàn tất thủ tục chuyển nhượng do vợ chồng ông H, bà T1 gặp khó khăn nên hai bên thống nhất chuyển số tiền 500.000.000đ còn thiếu thành tiền vay; do bị đơn vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên nguyên đơn đã yêu cầu vợ chồng ông H, bà T1 trả lại số tiền nói trên và tiền lãi theo quy định. Vợ chồng ông H, bà T1 cho rằng do không có việc giao nhận tiền trong thực tế, đây là hợp đồng giả cách liên quan đến việc mua bán nhà nói trên nên không đồng ý trả vì để trừ vào tiền hoàn công.
Xét thấy, việc các bên thoả thuận mua bán nhà, chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được hoàn tất, bên nhận chuyển nhượng cho rằng không có nợ vay và số tiền này dùng để hoàn công căn nhà trên đất, tuy nhiên sau khi các bên có lập giấy thỏa thuận vấn đề này vào ngày 20/9/2018 thì đến ngày 03/7/2019 vợ chồng ông H, bà T1 lại viết lại giấy vay số tiền mua bán nhà còn thiếu với bà T và thỏa thuận thời gian đối với số tiền này là 03 tháng kể từ ngày ký giấy nợ; sau đó bị đơn có trả cho nguyên đơn hai lần tiền lãi, điều này thể hiện việc thỏa thuận bên mua giữ lại số tiền 500.000.000đ để làm thủ tục hoàn công đã chấm dứt từ ngày hai bên viết “Giấy mượn tiền”; bị đơn cho rằng việc ký vào “Giấy mượn tiền” này là do nguyên đơn năn nỉ viết để chứng minh cho chủ nợ của bà T nhưng không xuất trình được chứng cứ chứng minh, trong khi đó bà T cũng không thừa nhận. Do đó Toà án cấp sơ thẩm buộc vợ chồng ông H, bà T1 phải có trách nhiệm trả lại cho bà T số tiền 500.000.000đ là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. 5 [2.3] Về yêu cầu tính tiền lãi: Tại “Giấy mượn tiền” ngày 03/7/2019 (BL 131) các bên không thoả thuận lãi suất, nguyên đơn yêu cầu tính lãi suất với mức 10%/năm; cấp sơ thẩm căn cứ vào khoản 4 Điều 466, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 và khoản 1 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao để buộc bị đơn trả tiền lãi cho nguyên đơn là có căn cứ.
Tuy nhiên, việc tính toán của cấp sơ thẩm có sự nhầm lẫn nên cần tính lại tiền lãi như sau: từ ngày 04/10/2019 -> ngày 05/6/2026 (ngày xét xử sơ thẩm): 500.000.000đ x 10%/năm x 06 năm 08 tháng 01 ngày = 333.472.200đ (làm tròn).
[3]
Từ những phân tích trên, cần chấp nhận một phần kháng cáo của bà Lê Thị Huyền T1; sửa Bản án sơ thẩm theo hướng đã nhận định.
[4] Về chi phí tố tụng: chi phí sao lục hồ sơ, xem xét, thẩm định tại chỗ là 896.600đ; nguyên đơn đã tạm nộp và được Tòa án cấp sơ thẩm quyết toán xong. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên cần buộc bị đơn phải trả lại số tiền này cho bà T là phù hợp.
[5] Về án phí: Do sửa án nên bà Lê Thị Huyền T1 không phải chịu án phí Dân sự phúc thẩm; tuy nhiên vợ chồng H, bà T1 phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm tương ứng với số tiền phải trả cho bà T theo quy định của pháp luật. Do yêu cầu khởi kiện được chấp nhận nên bà T không phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm. Vì các lẽ trên, - Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự;
Quyết định
- Căn cứ các Điều 280, 357, 463, 468 và Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015; - Căn cứ khoản 2 Điều 26, khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Chấp nhận một phần kháng cáo của bà Lê Thị Huyền T1; sửa một phần Bản án Dân sự sơ thẩm số 57/2026/DS-ST ngày 05/6/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Lâm Đồng. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị T về việc: “Tranh chấp hợp đồng Dân sự vay tài sản, tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất 6 và tài sản gắn liền với đất” đối với vợ chồng ông Phan Xuân H, bà Lê Thị Huyền T1.
2. Buộc vợ chồng ông Phan Xuân H, bà Lê Thị Huyền T1 có trách nhiệm trả cho bà Lê Thị T số tiền 833.472.200đ (tám trăm ba mươi ba triệu bốn trăm bảy mươi hai nghìn hai trăm đồng), trong đó tiền gốc là 500.000.000đ (năm trăm triệu đồng), tiền lãi là 333.472.200đ (ba trăm ba mươi ba triệu bốn trăm bảy mươi hai nghìn hai trăm đồng).
3. Không chấp nhận yêu cầu phản tố của bà Lê Thị Huyền T1 về việc yêu cầu hủy “Giấy mượn tiền” ngày 03/7/2019.
4. Về chi phí tố tụng: vợ chồng ông Phan Xuân H, bà Lê Thị Huyền T1 phải chịu 896.600đ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ; vợ chồng ông H, bà T1 có trách nhiệm trả lại cho bà Lê Thị T số tiền 896.600đ (tám trăm chín mươi sáu nghìn sáu trăm đồng).
5. Về án phí: - Án phí sơ thẩm: Vợ chồng ông Phan Xuân H, bà Lê Thị Huyền T1 phải chịu 37.338.900đ án phí Dân sự sơ thẩm; được trừ vào số tiền 300.000đ tạm ứng án phí Dân sự sơ thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0001005 ngày 23/7/2024 của Chi cục Thi hành án Dân sự thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng (nay là Phòng Thi hành án Dân sự khu vực 1 – Lâm Đồng) và 300.000đ tạm ứng án phí Dân sự phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0011682 ngày 22/6/2026 của Thi hành án Dân sự tỉnh Lâm Đồng. Vợ chồng ông Phan Xuân H, bà Lê Thị Huyền T1 còn phải nộp 36.738.900đ án phí còn thiếu. Bà Lê Thị T không phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm; bà T được nhận lại số tiền 18.712.440đ tạm ứng án phí Dân sự sơ thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000084 ngày 22/11/2023 của Chi cục Thi hành án Dân sự thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng (nay là Phòng Thi hành án Dân sự khu vực 1 – Lâm Đồng). - Án phí phúc thẩm: Bà Lê Thị Huyền T1 không phải chịu án phí Dân sự phúc thẩm.
6. Về nghĩa vụ thi hành án: Kể từ ngày Bản án có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015. 7 Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự năm 2025 thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu