Bản án 195/2026/HS-STBản án 195/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, không ai có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Tuy nhiên, vụ án xảy ra vào ngày 19/10/2020 nhưng quá trình giải quyết kéo dài, tạm đình chỉ việc giải quyết nguồn tin về tội phạm không có căn cứ, đến ngày 15/5/2025, vụ án mới được khởi tố, khởi tố bị can, ngày 22/4/2026 mới ban hành bản cáo trạng là không đảm bảo nguyên tắc phát hiện kịp thời, xử lý nhanh chóng, công minh theo đúng pháp luật, mục đích giáo dục mọi người ý thức tuân theo pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm của Bộ luật hình sự.

[2] Căn cứ lời khai của bị cáo, bị hại, biên bản định giá cùng với các tài liệu, chứng cứ thu thập được trong hồ sơ vụ án, có đủ cơ sở kết luận: Ngày 19/10/2020, tại khu phố C, phường U, thành phố T, tỉnh Bình Dương (nay là phường T, Thành phố Hồ Chí Minh), Nguyễn Nhật T và Nguyễn Thúy K đã dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt của ông T4 Đại M xe mô tô biển số 52K8-2520 có trị giá 2.600.000 đồng. Hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ, gây mất an ninh trật tự tại địa phương. Các bị cáo có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vì động cơ 3 tư lợi, tham lam nên đã cố ý phạm tội.

Do đó, hành vi mà các bị cáo thực hiện đã đủ yếu tố cấu thành tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 17 – Thành phố Hồ Chí Minh truy tố các bị cáo về tội danh và điều khoản như trên là có căn cứ, đúng pháp luật.

[3] Vụ án mang tính đồng phạm giản đơn cùng nhau thực hiện tội phạm, bị cáo T là người rủ rê, bàn bạc cùng bị cáo K chiếm đoạt tài sản của bị hại. Sau khi được rủ, bị cáo K đã tích cực cùng bị cáo T chiếm đoạt tài sản của bị hại và cùng tiêu thụ tài sản chiếm đoạt được.

Do đó, bị cáo T có vai trò cao hơn bị cáo K.

[4] Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Các bị cáo có thái độ thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, bị hại có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo, bị cáo K đã đến cơ quan công an đầu thú là tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Bị cáo T có sự tác động để mẹ là bà Bùi Thị T2 bồi thường thiệt hại cho bị hại là tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Bị cáo T và bị cáo K cùng nhau bàn bạc, thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của bị hại và cùng sử dụng tiền bán tài sản chiếm đoạt được để phục vụ sinh hoạt cho các bị cáo. Theo quy định tại khoản 3 Điều 17 Bộ luật Hình sự: “…Người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm…”. Như vậy, hành vi của bị cáo T và K chỉ mang tính đồng phạm cùng nhau thực hiện tội phạm, chưa đủ yếu tố mang tính xúi giục bị cáo K phạm tội.

Do đó, việc đại diện Viện kiểm sát đề nghị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự xúi giục người dưới 18 tuổi phạm tội quy định tại điểm o khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự đối với bị cáo T là chưa phù hợp. Các bị cáo không có tình tiết tăng nặng.

[5] Căn cứ tính chất, mức độ hành vi phạm tội, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cũng như nhân thân của các bị cáo, nhận thấy chỉ vì sự tư lợi, tham lam, để có phương tiện, tiền sử dụng, các bị cáo đã đưa thông tin gian đối để chiếm đoạt tài sản của bị hại. Bị cáo T đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản vào ngày 30/6/2020 nhưng lại tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội thể hiện sự coi thường, bất chấp pháp luật. Quá trình giải quyết vụ án, các bị cáo bỏ trốn dẫn đến cơ quan điều tra phải truy nã gây khó khăn cho việc điều tra.

Tuy nhiên, xét giá trị tài sản bị chiếm đoạt không lớn (2.600.000đồng), vụ án đã xảy ra từ năm 2020 đến nay gần 06 năm, bị hại cũng đã có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo, thời gian tạm giam cũng đã đủ tác dụng răn đe, giáo dục đối với các bị cáo. Đối với bị cáo K phạm tội khi chưa đủ 18 tuổi nên Hội đồng xét xử sẽ áp dụng các quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên đối với bị cáo. Xét mức hình phạt đại diện Viện kiểm sát đề nghị áp dụng đối với các bị cáo là chưa phù hợp nên Hội đồng xét xử quyết định mức hình phạt thấp hơn.

[6] Về trách nhiệm dân sự: bà Bùi Thị T2 (mẹ ruột của Nguyễn Nhật T) đã bồi thường cho bị hại số tiền 6.000.000 đồng. Bị hại không có yêu cầu gì khác nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[7] Về án phí sơ thẩm: Bị cáo phải chịu án phí sơ thẩm theo quy định pháp luật. 4