Bản án 379/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứ u các tài liê ̣u, chứ ng cứ có trong hồ sơ, đã đươ ̣c kiểm tra ta ̣i phiên tò a, căn cứ và o kết quả tranh tụng ta ̣i phiên tò a, lờ i phát biểu củ a vị đại diện Viện kiểm sát, Hô ̣i đồ ng xét xử nhâ ̣n đi ̣nh như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Nguyễn Thị S, ông Nguyễn Văn T, ông Nguyễn Văn T, bà Nguyễn Thị M (đã chết) có người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng, ông Nguyễn Văn T, ông Nguyễn Thành P, ông Nguyễn V 5 H, ông Nguyễn Văn S, là các nguyên đơn trong hạn luật định, hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo của các nguyên đơn: Nhận thấy: Nguồn gốc thửa đất có tranh chấp (thửa 252 và thửa 253) là do bà P sang nhượng của bà Bùi Thị T vào ngày 30/4/1997. Sau khi nhận chuyển nhượng của bà Bùi Thị T bà P kê khai đăng ký cấp quyền sử dụng đất. Đến ngày 20/3/1998 Ủy ban nhân dân huyện C cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Trần Thị P số: 00047/QSDĐ/168/QĐ-UB, diện tích 700m2 tại thửa 252 và diện tích 3.389m2 tại thửa số 253; tờ bản đồ số 757 (loại đất gò và đất lúa). Phía nam giáp với đất ông Lâm Văn S nay là bà Trần Thị M. Quá trình khai thác, sử dụng các thửa đất nói trên thì ngày 15/5/2014, Ủy ban nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang ban hành quyết định số: 3097/QĐ- UBND thu hồi 412,7m² đất trong thửa 252 và thửa 253 của bà P. Bà P không đồng ý về việc thu hồi, nên làm đơn khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang vào ngày 07/10/2015 để xin hủy Quyết định hành chính số: 3097/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang. Bản án hành chính sơ thẩm số: 02/2017/HC-ST ngày 25/9/2017 của Tòa án nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang xử: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà P. Nên ngày 04/10/2017 bà P làm đơn kháng cáo toàn bộ bản án hành chính sơ thẩm nêu trên. Bản án hành chính phúc thẩm số: 02/2018/HC-PT ngày 29/3/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang xử: Hủy bản án sơ thẩm số: 02/HC-ST ngày 25/9/2017 của Tòa án nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang. Giao hồ sơ về cho Tòa án nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang xét xử lại theo trình tự sơ thẩm. Quá trình Tòa án nhân dân thành phố M tiến hành xét xử lại vụ án thì vào ngày 20/7/2018, người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang ban hành quyết định số: 4601/QĐ-UBND Quyết định về việc thu hồi, hủy bỏ quyết định số 3097/QĐ-UBND ngày 15/5/2014 của Ủy ban nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang về việc thu hồi đất.

Do đó, bà P có đơn xin rút lại đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân thành phố M nên Quyết định về việc thu hồi đất số: 3097/QĐ-UBND ngày 15/5/2014 không có giá trị pháp lý. Đồng thời, kể từ thời điểm Ủy ban nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang thu hồi Quyết định 3097/QĐ- UBND ngày 15/5/2014 đến nay không ban hành quyết định nào thể hiện thu hồi phần đất của bà Trần Thị P đang quản lý có tranh chấp. Các nguyên đơn cho rằng Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính số 01/2018/QĐST-HC ngày 14/8/2018 của Tòa án nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang tính đến nay thời hiệu khởi kiện đã hết, xem như bà P đã chấp nhận Quyết định về việc thu hồi đất số: 3097/QĐ-UBND ngày 15/5/2014, nhưng bà P vẫn không cho 08 hộ dân sử dụng lối đi và đường nước đang tranh chấp nêu trên. Để chứng minh cho yêu cầu của mình các nguyên đơn trình bày nguồn gốc đường nước và đường đi đã hình thành từ khoảng thời gian từ năm 1967. Đồng thời các nguyên đơn cung cấp giấy mua đất ngày 18/6/1997, ông Nguyễn Văn T và ông Nguyễn Thành P đại diên các hộ dân đứng ra mua đường nước và đường 6 đi của bà Bùi Thị T có chiều ngang 05 mét, chiều dài 81 mét với giá 3.500.000 đồng (Ba triệu năm trăm nghìn đồng).

Tuy nhiên, nội dung tại Giấy chứng nhận mua đất ngày 18/6/1997 chỉ thể hiện mua đường nước ngang 05 mét, dài 81 mét; không thể hiện có mua đường đi và việc thỏa thuận mua bán này sau khi bà T chuyển nhượng cho bà P (Bà T chuyển nhượng đất cho bà P vào ngày 30/4/1997). Đồng thời thể hiện tại hồ sơ có Tờ xác nhận của ông Nguyễn Văn H có nội dung: “Vào năm 1950, một số hộ dân ở cuối nguồn nước có đến gia đình ông H xin đào 01 đường nước dẫn để tưới tiêu....sau một thời gian dài một số hộ dân bơm nước không đắp lại nên ruộng lúa ông H bị khô hạn…Năm 1971, ông H lắp lại. Đến năm 1980, một số hộ dân đến hỏi đất của bà Bùi Thị T để xin đào đường dẫn nước giáp ranh với ruộng gia đình ông H. Năm 1997, bà T sang nhượng hết phần đất ruộng gồm cả đường nước cho bà Trần Thị P có ông H cùng ông Nguyễn Văn H cán bộ xã L cầm dây đo và ký giáp ranh. Theo các hộ dân cho rằng đường nước này đã đào vào 1957 là đường nước công cộng là không đúng sự thật”. Bên cạnh đó, tại Văn bản số 522/UBND-PTNMT ngày 15/2/2024 của Ủy ban nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang cho rằng “Phần đất của bà P về hướng nam (phần đất đang tranh chấp) thuộc mương thoát nước ngoài ranh đất bà P đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” và tại Công văn số 598/UBND –ĐC ngày 08/5/2025 của Ủy ban nhân dân xã Đ, thành phố M, tỉnh Tiền Giang cung cấp thông tin tài liệu cho Tòa án thể hiện:“Từ năm 2019 đến nay Ủy ban nhân dân xã Đ có quản lý và có nhận được Quyết định 4927/QĐ- XPVPHC. Đồng thời Ủy ban nhân dân xã Đ đang quản lý phần đất tranh chấp và lối cấp thoát nước; Lối cấp thoát nước này là lối cấp thoát nước công cộng vì nguồn tiêu thoát nước này phục vụ cho các hộ dân tổ 12 ấp L; Khi bà Trần Thị P làm hàng rào phần đất tranh chấp và lối cấp thoát nước thì Ủy ban nhân dân xã Đ đã lập biên bản vi phạm hành chính chuyển Ủy ban nhân nhân thành phố M ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 4927/QĐ-XPVPHC”. Xác nhận của Ủy ban nhân dân thành phố M và Ủy ban nhân dân xã Đ, thành phố M, tỉnh Tiền Giang như trên là chưa chính xác vì theo Quyết định về việc thu hồi đất số: 3097/QĐ-UBND ngày 15/5/2014 của Ủy ban nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang đã bị Quyết định số: 4601/QĐ-UBND ngày 20/7/2018 thu hồi, hủy bỏ Quyết định số: 3097/QĐ-UBND ngày 15/5/2014 và Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 4927/QĐ-XPVPHC ngày 08/8/2019 của Ủy ban nhân dân thành phố M, tỉnh Tiền Giang đã bị Bản án hành chính sơ thẩm số 16/2020/HC-ST ngày 23/9/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang tuyên hủy. Qua xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 12/4/2023 thì trên phần đất có tranh chấp, hộ bà P đang quản lý. Các nguyên đơn trình bày mua của bà T chỉ có lối cấp thoát nước diện tích 98,0m2, không có lối đi. Việc hộ bà P rào chắn phần trên bề mặt lối cấp thoát nước và phần đất mua của bà T mà các nguyên đơn cho rằng đã mua của bà T là để quản lý tài sản. Việc rào chắn không gây ảnh hưởng lối cấp thoát nước. Đồng thời, ngoài diện tích đất có tranh chấp thì bên phần đất của hộ bà P thì bà P có làm cửa rào tiếp giáp đường công cộng và lối đi từ cửa rào cặp lối cấp thoát nước đến kênh bà N. Nếu các hộ dân muốn bơm nước tưới tiêu thì 7 có thể liên hệ hộ bà P, bà P đồng ý mở cửa rào để các hộ dân phía trong sử dụng, không riêng gì các nguyên đơn để đi đến Kênh Bà N bơm nước; Sau khi bơm nước xong phải có trách nhiệm khóa lại. Các nguyên đơn cho rằng: Bà P chiếm đất công cộng và ngăn cản việc cấp thoát nước, lối đi của 08 hộ dân nhưng các nguyên đơn không có tài liệu, chứng cứ chứng minh. Nếu các nguyên đơn có căn cứ lối đi đang tranh chấp là lối đi công cộng bị bà Trần Thị P rào lại thì có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét và giải quyết theo quy định của pháp luật. Bà P cũng như hộ gia đình bà P không thừa nhận với trình bày của các nguyên đơn; Đồng thời, bà P cũng không thừa nhận đã ngăn cản trong việc cấp thoát nước và lối đi đối với các nguyên đơn. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà P và ông R cũng cam kết không ngăn cản việc sử dụng lối đi và cấp thoát nước của các nguyên đơn. Với những phân tích nêu trên xét thấy: Các nguyên đơn kháng cáo nhưng chỉ trình bày, không xuất trình được chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của các ông, bà nên không thể chấp nhận kháng cáo của các nguyên đơn.

[3] Xét ý kiến và đề nghị của Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận đề nghị.

[4] Xét ý kiến đề nghị của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận đề nghị. Giữ nguyên bản án sơ thẩm. Từ những nhận xét trên, Hội đồng xét xử xét thấy kháng cáo của các nguyên đơn gồm: bà Nguyễn Thị S, ông Nguyễn Văn T, ông Nguyễn Văn T, bà Nguyễn Thị M (đã chết) có người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng, ông Nguyễn Văn T, ông Nguyễn Thành P, ông Nguyễn Văn H, ông Nguyễn Văn S là không có căn cứ, không phù hợp nên không chấp nhận kháng cáo của các nguyên đơn.

[5] Các phần khác củ a bản án sơ thẩ m không có kháng cáo, kháng nghi ̣ có hiê ̣u lực pháp luâ ̣t kể từ ngày hết thờ i ha ̣n kháng cáo, kháng nghi ̣.

[6] Do giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm nên bà Nguyễn Thị S, ông Nguyễn Văn T, ông Nguyễn Văn T, bà Nguyễn Thị M (đã chết) có người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng, ông Nguyễn Văn T, ông Nguyễn Thành P, ông Nguyễn Văn H, ông Nguyễn Văn S phải chi ̣u án phí dân sự phú c thẩm theo quy đi ̣nh ta ̣i Khoản 1 Điều 148 của Bô ̣ luâ ̣t Tố tu ̣ng dân sự.

Tuy nhiên, các nguyên đơn gồm bà S, ông T, ông T, ông T, ông P và ông S là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm. Bà M, sinh năm 1938 (đã chết) vào thời điểm kháng cáo là đối tượng được miễn án phí dân sự phúc thẩm.