Bản án 674/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng: Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp “Quyền sử dụng đất” là có căn cứ, phù hợp với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Xét đơn kháng cáo do bị đơn ông Nguyễn Văn Bé T nộp còn trong thời hạn và hợp lệ, đúng với quy định tại Điều 271, 272, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm. Các đương sự Võ Thị Đ, Nguyễn Thị Mỹ D, Nguyễn Minh V có đơn đề nghị xét xử vắng mặt nên Hội đồng xét xử xử vắng mặt các đương sự này theo khoản 2 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung vụ án: Các đương sự tranh chấp phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế là 114,7m2, là một phần thuộc thửa đất 618, tờ bản đồ số AHC2, địa chỉ thửa đất ấp A, xã A, huyện C, tỉnh Tiền Giang, diện tích 2.132m2, UBND huyện C cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Nguyễn Văn Bé T vào ngày 14/7/2005 (Sau đây gọi tắt là thửa 618). Theo ông C thì năm 1986 cha mẹ ông có cho ông phần đất này để cất nhà ở, ông cất nhà ở từ năm 1986, đến năm 2012 thì sửa chữa lại nhà ở cho đến nay. Sau khi cha chết thì ông T tự ý kê khai để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng không sang tên lại cho ông C. Ông C có đóng thuế từ năm 2012 cho đến nay. Nay ông C yêu cầu công nhận cho ông phần đất theo đo đạc thực tế có diện tích là 114,7m2. 6 Theo ông T thì ông cho ông C ở nhờ phần đất này từ năm 2012, ông T phản tố yêu cầu ông C di dời nhà trả đất. Tòa sơ thẩm xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Bé C, không chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Nguyễn Văn Bé T. Ông Nguyễn Văn Bé T không đồng ý nên có đơn kháng cáo.

[3]. Xét yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Văn Bé T. Ông Nguyễn Văn Bé T và ông Nguyễn Văn Bé C là anh em ruột. Cha mẹ của hai ông là cụ Nguyễn Văn B chết năm 1991 và cụ Nguyễn Thị Đ1 chết 1992, không để lại di chúc. Các đương sự trình bày thống nhất, nguồn gốc này là của cha mẹ ông C và ông T, đây là tình tiết sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự. Theo trích lục Sổ mục kê 299 thì thửa 618 do ông Nguyễn Văn B (là cha của ông B1 T và ông Bé C) đứng tên đăng ký. Căn cứ Biên bản hòa giải ngày 04/7/2024, chủ trì phiên hòa giải có ý kiến xác định động viên ông T lập thủ tục tách phần đất mà ông C đã cất nhà ở ổn định từ năm 1986 đến nay nên có cơ sở xác định ông C cất nhà tại phần đất tranh chấp từ năm 1986 đến nay. Ông T cho rằng ông cho ông C ở nhờ từ năm 2012 nhưng không có chứng cứ chứng minh nên không có cơ sở để chấp nhận lời trình bày này của ông T.

Nhận thấy, nguồn gốc thửa đất 618 là của cụ B và cụ Đ1, được cụ B đăng ký trong sổ mục kê 299, sau khi cụ B và cụ Đ1 chết, không có di chúc mà ông T có đơn đăng ký để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng không có ý kiến của những người ở hàng thừa kế thứ nhất của hai cụ và ông T được cấp luôn cả phần đất ông C đã được cha, mẹ cho cất nhà ở trên thửa đất 618 là không đúng quy định pháp luật.

Do đó, việc ông C kiện yêu cầu công nhận phần đất có căn nhà và mái che gắn liền qua đo đạc thực tế có diện tích 114,7m² nằm trong thửa đất số 618, tờ bản đồ AHC2 do ông Nguyễn Văn Bé T đại diện hộ đứng tên được UBND huyện C cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 14/7/2005 thuộc quyền sử dụng, sở hữu của ông Nguyễn Văn Bé C là có căn cứ pháp luật.

Từ những phân tích trên, xét thấy Tòa sơ thẩm xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông C; Không chấp nhận yêu cầu phản tố của ông T là có căn cứ pháp luật. Ông T kháng cáo nhưng không cung cấp chứng cứ gì để chứng minh nên không có cơ sở để chấp nhận.

[5] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp với nhận định nêu 7 trên nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[6] Về án phí: Ông Nguyễn Văn Bé T là người cao tuổi nên được miễn án phí theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội.