Bản án 592/2026/HS-PTBản án 592/2026/HS-PT

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Phạm Thị T1 thừa nhận hành vi phạm tội như nội dung bản án sơ thẩm đã nêu. [1.1] Đối với số tiền chiếm đoạt của vợ chồng bà N và ông V: Tại hợp đồng góp vốn do bị cáo lập với bà N thể hiện bị cáo chuyển nhượng cổ phần của bị cáo tại Công ty T4, trong khi theo kết quả xác minh bị cáo không có cổ phần tại đây. Bị cáo cho rằng việc nghe người tên Lâm Mỹ T3 cần bán cổ phần tại Công ty T4 cần bán 25% cổ phần với giá trị 4 tỷ nên bị cáo mới làm hợp đồng với bà N, đồng thời bị cáo đã bỏ vào để đủ số tiền 4 tỷ giao cho bà T3 nhưng không có giấy tờ. Bị cáo đã đưa ra thông tin gian dối nhằm chiếm đoạt số tiền của vợ chồng bà N 1.500.000.000đ [1.2] Đối với số tiền 700.000.000đ chiếm đoạt của ông T2: Ông T2 cho rằng giao cho bị cáo tiền mặt, sau khi giao vay tiền tại Ngân hàng, không có giấy tờ giao nhận, nhưng trong quá trình điều tra bị cáo không thừa nhận và tại phiên tòa bị cáo thừa nhận ông T2 sau khi vay Ngân hàng có đưa cho bị cáo 500.000.000đ đến 600.000.000đ, còn cụ thể bị cáo không nhớ. Ông T2 cho rằng bị cáo đã có thủ đoạn gian dối bằng việc “bị cáo nói với ông T2 bị cáo có cổ phần của Công ty T4 nên ông T2 tin và góp vốn kinh doanh chia lợi nhuận 5%”; việc này chỉ là lời nói 02 bên, không có giấy tờ và tồn tại trong thời gian bị cáo và ông T2 đang sống chung với nhau; cho nên không có căn cứ chứng minh. Theo ông T2 trình bày, ông T2 góp vốn 700.000.000đ để lấy lợi nhuận 5% (35.000.000đ/tháng) và bị cáo có chuyển lãi hàng tháng cho ông T2. Kiểm tra số tiền chuyển khoản bị cáo chuyển cho ông T2 bắt đầu từ ngày 09 tháng 06 năm 2020, trong khi ông T2 đưa tiền cho bị cáo ngày 19 tháng 02 năm 2020 (cách hơn 04 tháng), với số tiền 30.000.000đ; các lần sau chuyển khoản cũng không định kỳ hàng tháng và không đúng với số tiền 35.000.000đ nhưng ông T2 trình bày; trong các lần chuyển tiền cho ông T2, cũng là thẻ và tiền lương của ông T2 giao cho bị cáo sử dụng; trong số tiền vay Ngân hàng 1.100.000.000đ, ông T2 có sử dụng một phần để mua xe trả góp và giao cho bị cáo sử dụng, bị cáo cho rằng chuyển tiền để hùn trả tiền góp xe với ông T2. Như vậy, không có căn cứ chứng minh số tiền bị cáo chuyển cho ông T2 là tiền lãi từ góp vốn 700.000.000đ. 5 - Đối với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là tài sản thế chấp: Bị cáo và ông T2 sống chung với nhau có một người con chung, trong quá trình sống chung 02 người hùn mua phần đất gắn liền với căn nhà được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với thửa đất số 26, tờ bản đồ số 52, diện tích 83,0m2 do bị cáo T1 đứng tên. Đến ngày 10 tháng 01 năm 2020, bị cáo chuyển nhượng thửa đất trên cho ông T2 với số tiền 200.000.000đ: theo bị cáo trình bày việc chuyển tên cho ông T2, để ông T2 chuyển khẩu, còn theo ông T2 trình bày việc chuyển tên là do bị cáo đứng tên vay Ngân hàng không được nên chuyển sang cho ông T2 đứng tên để ông T2 vay tiền và thực tế ông T2 đã vay tại Ngân hàng số tiền 1.100.000.000đ. Mặc dù 02 người có trình bày khác nhau về việc chuyển tên nhưng có điểm chung là tài sản này việc chuyển nhượng 200.000.000đ chỉ là về mặt pháp lý, còn thực tế vẫn là tài sản chung, không có giấy tờ giao nhận tiền. Như vậy, giữa bị cáo và ông T2 chưa phân định tài sản chung khi 02 người sống chung nên việc cho rằng ông T2 lấy tài sản này đi thế chấp và đưa bị cáo 700.000.000đ là chiếm đoạt của ông T2 là không có căn cứ. Từ đó, Tòa án cấp sơ thẩm không có căn cứ chứng minh bị cáo đã có hành vi lừa đảo đối với ông T2 số tiền 700.000.000đ. Số tiền này, sau khi ông T2 biết việc bị cáo lừa đảo bà N thì ông T2 đã bán nhà và xe, đã trả nợ cho Ngân hàng xong nên cũng không yêu cầu.

[2] Lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm phù hợp với lời khai trong giai đoạn điều tra, truy tố, phiên toà sơ thẩm và phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án.

[3] Xét kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau theo Quyết định kháng nghị số 02/QĐ-VKSCM-P1 ngày 08/5/2026, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy: [3.1] Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử bị cáo Phạm Thị T1 về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 4 Điều 174 của Bộ luật Hình sự là đúng người, đúng tội. [3.2] Về hình phạt: Hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm phạm đến quyền sở hữu của bị hại, được luật hình sự bảo vệ, đồng thời gây mất trật tự tình hình trị an tại địa phương và dư luận xấu trong xã hội. Kháng nghị cho rằng án sơ thẩm nhận định bị cáo T1 đã bồi thường một phần cho bị hại bằng hình thức đóng lãi được số tiền 87.500.000 đồng để áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, quy định tại điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự cho bị cáo là không có căn cứ, trái quy định tại khoản 2 Điều 2 Nghị quyết số: ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 và Điều 52 của Bộ luật Hình sự. 6 Kháng nghị phần này có căn cứ. Đáng lẽ ra, phần bị cáo trả lãi cho bị hại số tiền 87.500.000 đồng phải trừ vào phần tiền 1.500.000.000 đồng, bị cáo chỉ có trách nhiệm trả cho bị hại Lê Tuyết N số tiền là 1.412.500.000 đồng. Hội đồng xét xử chấp nhận kháng nghị, không áp dụng điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự cho bị cáo, điều chỉnh số tiền bị cáo phải trả cho bà Lê Tuyết N cho phù hợp. Theo quy định tại Điều 345 Bộ luật Tố Tụng hình sự, Tòa án cấp phúc thẩm xem xét điều chỉnh lại các phần khác của án sơ thẩm cho phù hợp. Tại phiên tòa, đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh rút một phần kháng nghị với các phần còn lại là áp dụng điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự và tăng hình phạt đối với bị cáo Phạm Thị T1 nên Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với Kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau theo Quyết định kháng nghị số 02/QĐ- VKSCM-P1 ngày 08/5/2026 về việc đề nghị áp dụng điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự và tăng hình phạt đối với bị cáo Phạm Thị T1, cũng như chấp nhận ý kiến đề nghị trừ tiền bị cáo trả cho bị hại vào số tiền gốc. Khi quyết định hình phạt, Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ cho bị cáo như: bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự; thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải. Đây là các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự mà bị cáo được hưởng khi quyết định hình phạt. Tòa án cấp sơ thẩm xử bị cáo mức án 12 năm tù là phù hợp. [3.3] Kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau được chấp nhận một phần như đã phân tích nêu trên.

Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần Kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau, không áp dụng điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự cho bị cáo, sửa án sơ thẩm và đình chỉ các phần kháng nghị còn lại. Ý kiến của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận. Ý kiến của người bào chữa cho bị cáo đề nghị bác kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau không phù hợp hoàn toàn với nhận định của Hội đồng xét xử nên không được chấp nhận phần đề nghị không phù hợp.

[4] Về án phí hình sự sơ thẩm: Bị cáo Phạm Thị T1 nộp án phí hình sự sơ thẩm là 200.000 đồng và án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch 54.375.000 đồng.

[5] Về án phí hình sự phúc thẩm: Bị cáo không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.