Bản án 38/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án:

Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Hà Thị T yêu cầu Toà án giải quyết ly hôn, tranh chấp về nuôi con với anh Vàng Văn P, cùng tài liệu chứng cứ trong hồ sơ vụ án xác định quan hệ tranh chấp là “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con khi ly hôn” theo quy định tại khoản 1 Điều 28 của Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn là anh Vàng Văn P có hộ khẩu thường trú tại bản P, xã T, tỉnh Lai Châu. Căn cứ Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự và khoản 2, Điều 1 Luật số 85 /2025/QH15 ngày 25/6/2025 sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự, Luật tố tụng hành chính, Luật tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật Hoà giải đối thoại tại Toà án xác định vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lai Châu.

[2] Về thủ tục tố tụng: Ngày 27/7/2026, Toà án mở phiên toà lần thứ nhất, anh Vàng Văn P đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt, Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên 4 toà. Ngày 04/8/2026, Tòa án mở lại phiên tòa, anh Vàng Văn P đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do chính đáng; chị Hà Thị T có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 227, khoản 1, 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt các đương sự.

[3] Về nội dung: [3.1] Về quan hệ hôn nhân:

Căn cứ vào lời khai của đương sự, qua xác minh và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án xác định: Chị Hà Thị T và anh Vàng Văn P sống chung có đăng ký kết hôn vào ngày 09/3/2018 tại Ủy ban nhân dân xã M, huyện T (cũ) nay là xã T, tỉnh Lai Châu trên cơ sở tự nguyện, không bị lừa dối, ép buộc. Như vậy, quan hệ hôn nhân giữa chị Hà Thị T và anh Vàng Văn P là hôn nhân hợp pháp. Sau khi kết hôn anh chị sống chung tại bản P, xã T, tỉnh Lai Châu. Quá trình chung sống chị T, anh P thường xuyên xảy ra mâu thuẫn nguyên nhân do mâu thuẫn về kinh tế, vợ chồng không hợp tính tình, bất đồng quan điểm sống. Qua xác minh, chị T và anh P phát sinh mâu thuẫn gia đình từ tháng 3 năm 2022 và ly thân từ cuối năm 2022 đến nay. Chị Hà Thị T về nhà bố mẹ đẻ tại bản P, xã T, tỉnh Lai Châu sinh sống. Đại diện hai bên gia đình, thôn bản, chính quyền địa phương xác định vợ chồng chị Hà Thị T và anh Vàng Văn P có hộ khẩu thường trú, sinh sống tại xã T, tỉnh Lai Châu, đều chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật, quy định của địa phương. Mâu thuẫn vợ chồng anh chị đã được hai bên gia đình động viên, hoà giải nhưng không thành. Hiện nay anh chị đã không còn sống chung. Chị Hà Thị T có đơn khởi kiện ly hôn đề nghị Toà án giải quyết theo quy định của pháp luật. Hội đồng xét xử nhận định, mâu thuẫn vợ chồng giữa chị Hà Thị T và anh Vàng Văn P đã trầm trọng, tình cảm vợ chồng đã rạn nứt không thể hàn gắn. Các bên đã vi phạm nghĩa vụ vợ chồng như không còn yêu thương nhau, không còn sự tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau cùng chia sẻ, thực hiện các công việc của gia đình và hiện nay anh chị đã ly thân làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Yêu cầu ly hôn của chị Hà Thị T là có căn cứ phù hợp với các quy định tại Điều 51, Điều 56 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 nên cần chấp nhận, xử cho chị Hà Thị T được ly hôn với anh Vàng Văn P. [3.2] Về nuôi con chung: Căn cứ các giấy khai sinh số 57/2016 ngày 11/5/2016, số 66/2018 ngày 06/9/2018 của Ủy ban nhân dân xã M (cũ) cấp xác định, trong thời kỳ hôn nhân, chị Hà Thị T và anh Vàng Văn P có hai con chung chưa thành niên là Vàng Diễm T1, sinh ngày 24/4/2016; Vàng Ánh Q, sinh ngày 23/8/2018. Xét về điều kiện nuôi con, anh Vàng Văn P và chị Hà Thị T đều có nơi cư trú rõ ràng tại xã T, tỉnh Lai Châu. Chị Hà Thị T và anh Vàng Văn P đều là lao 5 động tự do. Qua xác minh mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại tại địa phương là 53.000.000 đồng/năm (khoảng 4.400.000 đồng/người/tháng). Như vậy, anh chị đều có mức thu nhập ổn định, có điều kiện nuôi con như nhau. Qua xác minh, từ khi anh chị ly thân cả hai con chung đều sống cùng anh Vàng Văn P tại bản P, xã T, tỉnh Lai Châu, chị T có gửi tiền cấp dưỡng nuôi con chung, các con chung sống cùng anh P được đảm bảo mọi điều kiện sinh hoạt, học tập. Tại thời điểm giải quyết vụ án xác định cả hai con chung đã trên 07 tuổi, căn cứ khoản 2 Điều 81 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, khoản 3 Điều 208 của Bộ luật tố tụng dân sự, Toà án tiến hành hỏi ý kiến con chung chưa thành niên, kết quả: Cháu Vàng Diễm T1 muốn sống cùng mẹ; cháu Vàng Ánh Q muốn sống cùng bố. Trong đơn khởi kiện ban đầu, chị Hà Thị T có yêu cầu được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cả hai con chung.

Tuy nhiên, quá trình giải quyết vụ án, tại phiên toà chị Hà Thị T thay đổi nội dung đề nghị, chị có yêu cầu được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cháu Vàng Diễm T1, giao cho anh Vàng Văn P trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Vàng Ánh Q. Nội dung thay đổi yêu cầu của chị T không vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu, đồng thời phù hợp với khả năng, điều kiện nuôi con của các đương sự, đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con chung, phù hợp với ý kiến của con chung chưa thành niên và ý kiến của Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình tại địa phương nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Về cấp dưỡng nuôi con chung: Do các đương sự không yêu cầu giải quyết việc cấp dưỡng nuôi con chung nên Toà án không xem xét. [3.3] Về tài chung và nợ chung, cho vay chung: Do đương sự không có yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn là chị Hà Thị T phải nộp 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 143, Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điểm a khoản 1 Điều 24, điểm a khoản 5 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[5] Về quyền kháng cáo: Chị Hà Thị T và anh Vàng Văn P có quyền kháng cáo bản án sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

[6] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 – Lai Châu về giải quyết nội dung vụ án là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật nên được Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ.