Bản án 230/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Bùi H5 về việc yêu cầu Tòa án giải quyết: - Buộc ông Bùi Văn B phải trả lại phần đất lấn chiếm 838,9m2 tại thửa đất số 842 (được ký hiệu là F1 trên Sơ đồ bản vẽ kèm theo) và buộc ông Bùi Văn L1 trả lại phần đất lấn chiếm 666,6m2 tại các thửa 1226 là 147,1m2, thửa 1227 là 102,5m2, thửa 1231 là 417m2 (được ký hiệu là F2, F3, F4 trên Sơ đồ bản vẽ kèm theo)…
Nhận định của Tòa án
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà; căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên toà; Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Xét kháng cáo của ông Bùi Văn Đ - là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn ông Bùi H, Hội đồng xét xử thấy: [1.1] Về nguồn gốc, quá trình biến động diện tích đất tranh chấp: [1.1.1] Theo sổ đăng ký ruộng đất thì thửa đất số 47, tờ bản đồ số 10, diện tích 3.680m2 (đất vườn) do ông Bùi H đăng ký; theo bản đồ đăng ký năm 1993, sổ mục kê lập năm 1998 và năm 2011 thì thửa đất số 47 biến động thành thửa đất số 900, tờ bản đồ số 15, diện tích 3.817,8m2 do ông Bùi H đăng ký. Ngày 24/12/1999, Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 267659 cho hộ ông Bùi H đối với thửa đất số 47, tờ bản đồ số 10, diện tích 12 3.680m2, đất vườn, cấp theo Nghị định số 64-CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ. Hiện thửa đất số 900, đo đạc thực tế diện tích 3.639,1m2 đất đứng tên ông Bùi H biến động thành các thửa đất: thửa đất số 1269, diện tích 948,4m2; thửa đất số 1270, diện tích 778,3m2; thửa đất số 1271, diện tích 778,4m2; thửa đất số 1272, diện tích 1.312,1m2; tổng diện tích của 04 thửa: 3.777,2m2 đất. [1.1.2] Đối với thửa đất số 02, tờ bản đồ số 10, diện tích 1.980m2, đất T (theo dự án V là thửa đất số 842, tờ bản đồ số 15, diện tích 2.475,2m2 đất) của ông Bùi Văn B: theo sổ đăng ký ruộng đất thì ông Bùi Văn B đứng tên đăng ký thửa đất số 02 nêu trên; theo bản đồ đăng ký năm 1993, sổ mục kê lập năm 1998 và năm 2011 thì ông Bùi Văn B đăng ký thửa đất số 842, tờ bản đồ số 15, diện tích 2.475,2m2. Ngày 24/12/1999, Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Bùi Văn B thửa đất số 02, tờ bản đồ số 10, diện tích 1.980m2 (trong đó: 200m2 đất ở và 1.780m2 đất BKH); cấp theo Nghị định số 64-CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ. Ngày 23/11/2011, Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Bùi Văn B thửa đất số 842, tờ bản đồ số 15, diện tích 2.475m2 (trong đó: 200m2 đất ở và 2.275m2 đất trồng cây hằng năm khác), gia hạn thời hạn sử dụng đất đến ngày 31/12/2069. Ông Bùi Văn B đã chuyển nhượng thửa đất số 842 cho ông Nguyễn C1, nhưng hai bên chưa lập Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nên xác định thửa đất số 842 vẫn thuộc quyền quản lý, sử dụng của ông Bùi Văn B. Theo Công văn số 43/UBND ngày 02/3/2022 của Ủy ban nhân dân xã N thể hiện: thửa đất số 02, tờ bản đồ số 10 tăng diện tích đất từ 1.980m2 lên 2.475m2 là do năm 2011, dự án Vlap đo đạc lập bản đồ mới thì phần diện tích thửa đất số 01, diện tích 192m2 và thửa đất số 272, diện tích 48m2 về phía Tây của thửa đất số 02, tờ bản đồ số 10 được đo vào thửa đất thành thửa đất số 842, tờ bản đồ số 15 và do sai số giữa hai lần đo đạc. Theo sơ đồ đo đạc thực tế do Chi nhánh Công ty TNHH T7 tại Quảng Ngãi cung cấp ngày 21/9/2025 thì thửa đất số 01 có diện tích 274,3m2, thửa đất số 272 có diện tích 79,6m2, thửa đất số 842 có diện tích 2.154,2m2. [1.1.3] Đối với thửa đất số 03, tờ bản đồ số 10 (theo dự án Vlap là thửa đất số 865, tờ bản đồ số 15), nay là các thửa đất số 1226, 1227, 1228, 1229, 1230, 1231 của ông Bùi Văn L1: theo sổ đăng ký ruộng đất thì ông Bùi Văn L1 đứng tên đăng ký thửa đất số 03, diện tích 1.910m2 (đất T); theo bản đồ đăng ký năm 1993, sổ mục kê lập năm 1998 và năm 2011 thể hiện ông Bùi Văn L1 đăng ký thửa đất số 865, tờ bản đồ số 15, diện tích 2.163m2. Ngày 28/12/2000, Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Bùi Văn L1 thửa đất số 03, tờ bản đồ số 10, diện tích 1.910m2 (trong đó: 200m2 đất ở và 1.710m2 đất BKH); cấp theo Nghị định số 64-CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ. Theo Công văn số 43/UBND ngày 02/3/2022 của Ủy ban nhân dân xã N thể hiện: diện tích đất của thửa đất số 03, tờ bản đồ số 10 tăng từ 1.910m2 lên 2.163m2 13 là do năm 2011, dự án Vlap đo đạc lập bản đồ mới nên sai số giữa hai lần đo đạc. Năm 2014, ông Bùi Văn L1 làm thủ tục để tăng diện tích đất ở thêm 600m2. Tháng 3/2014, ông Bùi Văn L1 làm thủ tục tách thửa đất số 865, tờ bản đồ số 15 thành 06 thửa, gồm: thửa 1226, tờ bản đồ số 15, diện tích 163,2m2; thửa 1227, tờ bản đồ số 15, diện tích 163,2m2; thửa 1228, tờ bản đồ số 15, diện tích 163,2m2; thửa 1229, tờ bản đồ số 15, diện tích 163,9m2; thửa 1230, tờ bản đồ số 15, diện tích 571,1m2; thửa 1231, tờ bản đồ số 15, diện tích 866,4m2 (diện tích chừa làm đường đi chung là 36m2), được Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 27/3/2014 cho ông Bùi Văn L1. Ngày 05/5/2014, vợ chồng ông Bùi Văn L1, bà Nguyễn Thị E lập Di chúc để thửa đất số 1227 cho con là Bùi văn Đ2; thửa đất số 1228 cho con là Bùi Văn H4; thửa đất số 1229 cho con là Bùi Văn N2. Di chúc được chứng thực tại Ủy ban nhân dân xã N. [1.1.4] Nguyên đơn ông Bùi H cho rằng: ông Bùi Văn B chỉ nhận chuyển nhượng diện tích 1.183,15m2 đất, nhưng lại được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 2.475,2m2 - là lấn của ông 1.292,05m2; còn ông Bùi Văn L1 thì chỉ nhận chuyển nhượng diện tích 1.500m2 đất, nhưng lại được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 2.176,4m2 - là lấn của ông 676,4m2 đất. Đồng thời, thửa đất số 47, tờ bản đồ số 10, diện tích 3.680m2 đất do Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình ông là do ông Bùi Văn B và ông Bùi Văn L1 tự ý đi làm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đã khai không đúng diện tích đất (5.356,4m2 đất chứ không phải 3.680m2 đất).
Tuy nhiên, ông Bùi H không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh việc ông Bùi Văn B, ông Bùi Văn L1 đã nhận chuyển nhượng diện tích đất như ông đã nêu cũng như việc ông Bùi Văn B, ông Bùi Văn L1 tự đi làm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình ông. Ngoài ra, trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Bùi H và người đại diện theo uỷ quyền của ông Bùi Văn Đ là ông Nguyễn Chí H1 đều trình bày không thống nhất về diện tích đất yêu cầu ông Bùi Văn B và ông Bùi Văn L1 trả lại. Có lúc yêu cầu ông Bùi Văn B trả 1.000m2 đất, ông Bùi Văn L1 trả 676,4m2 đất; lúc thì lại yêu cầu ông Bùi Văn B trả 838m2 đất, ông Bùi Văn L1 trả 666,6m2 đất. Điều này cho thấy cả ông Bùi H và ông Bùi Văn Đ đều không xác định được phần đất tranh chấp của mình cụ thể như thế nào. Trong khi tại Biên bản làm việc ngày 06/01/2011 với Ủy ban nhân dân xã N, ông Bùi H đã thừa nhận: thống nhất đối với phần đất ông Bùi Văn L1 đã kê khai, được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1999 và không thắc mắc gì về sau. [1.1.5] Nguyên đơn ông Bùi H xuất trình Văn tự đoạn mãi ruộng thể hiện vợ chồng ông nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất năm 1963 diện tích 5 sào, 5 thước, 3 tấc và năm 1968 diện tích 5 sào, 5 thước, 5 tấc, quy đổi thành 5.356,4m2 đất để cho rằng ông Bùi Văn B và ông Bùi Văn L1 đã lấn chiếm đất của ông, 14 nhưng căn cứ vào sổ đăng ký ruộng đất thì ông Bùi H đã kê khai, đăng ký diện tích 3.680m2 đất, loại đất vườn và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 24/12/1999 với diện tích 3.680m2 đất, loại đất vườn. [1.1.6]
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở khẳng định: thửa đất số 47 của ông Bùi H đăng ký kê khai có diện tích 3.680m2 đất; sau đó, hộ gia đình ông Bùi H được Nhà nước cân đối cấp theo Nghị định số 64-CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ, diện tích 3.680m2 đất và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên không có căn cứ cho rằng ông Bùi Văn B và ông Bùi Văn L1 lấn, chiếm đất của ông Bùi H. Hơn nữa, tại thời điểm nhận Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 267659 ngày 24/12/1999 đối với thửa đất số 47, tờ bản đồ số 10, diện tích 3.680m2 (năm 2000), hộ ông Bùi H và ông Bùi Văn Đ đều không có ý kiến gì về diện tích đất được cấp.
Do đó, kháng cáo của ông Bùi Văn Đ yêu cầu ông Bùi Văn B trả lại phần đất lấn, chiếm 838,9m2 tại thửa đất số 842, tờ bản đồ số 15 và yêu cầu ông Bùi Văn L1 trả lại phần đất lấn chiếm 666,6m2 tại các thửa đất số 1226 là 147,1m2, thửa đất số 1227 là 102,5m2, thửa đất số 1231 là 417m2, cùng tờ bản đồ số 15 cho những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn ông Bùi H, là không có cơ sở chấp nhận. [1.2] Đối với kháng cáo của ông Bùi Văn Đ yêu cầu hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BH 470763 ngày 23/12/2011 cấp cho ông Bùi Văn B, bà La Thị V đối với thửa đất số 842; số BP 080584, số BP 080585 và số BP 080589 cùng ngày 27/3/2014 cấp cho ông Bùi Văn L1; Hội đồng xét xử xét thấy: như đã phân tích tại mục [1.1], không có cơ sở xác định ông Bùi Văn B và ông Bùi Văn L1 lấn, chiếm đất của ông Bùi H. Thửa đất số 02 của ông Bùi Văn B và thửa đất số 03 của ông Bùi Văn L1 được Nhà nước cân đối theo Nghị định số 64-CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ cho ông B, ông L1 và đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Diện tích đất của hai thửa đất nêu trên tăng lên là do sai số giữa hai lần đo đạc, thửa đất số 02 (biến động thành thửa đất số 842) có phần diện tích của thửa đất số 01 và thửa đất số 272. Việc Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho ông Bùi Văn B và ông Bùi Văn L1 là đúng quy định của pháp luật về đất đai.
Do đó, Hội đồng xét xử không chấp nhận nội dung kháng cáo này của ông Bùi Văn Đ.
[2]
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử thấy Toà án cấp sơ thẩm xử không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Bùi H5 là có cơ sở, đúng quy định của pháp luật.
Vì vậy, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của ông Bùi Văn Đ - là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn ông Bùi H5 như đề nghị của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
[3] Về án phí: do toàn bộ nội dung kháng cáo không được chấp nhận, lẽ ra 15 ông Bùi Văn Đ phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Nhưng xét, ông Bùi Văn Đ là người cao tuổi, có đơn xin miễn án phí nên ông Đ không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.
[4] Các quyết định khác còn lại của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị nên không xét.
Quyết định
Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng Dân sự, Không chấp nhận kháng cáo của ông Bùi Văn Đ - là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn ông Bùi H5; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 49/2025/DS-ST ngày 30/9/2025 của Toà án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi. Áp dụng các Điều 105, 115, 164, 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 1, khoản 2 Điều 50 của Luật Đất đai 2003; Điều 99, các điểm d, g khoản 1 Điều 100, khoản 1 Điều 126, Điều 170, khoản 3 Điều 210 của Luật Đất đai năm 2013; Điều 21, khoản 2, khoản 3 Điều 74 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Bùi H5 về việc yêu cầu Tòa án giải quyết: - Buộc ông Bùi Văn B phải trả lại phần đất lấn chiếm 838,9m2 tại thửa đất số 842 (được ký hiệu là F1 trên Sơ đồ bản vẽ kèm theo) và buộc ông Bùi Văn L1 trả lại phần đất lấn chiếm 666,6m2 tại các thửa 1226 là 147,1m2, thửa 1227 là 102,5m2, thửa 1231 là 417m2 (được ký hiệu là F2, F3, F4 trên Sơ đồ bản vẽ kèm theo) cho những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Bùi H (đã chết), gồm: bà Bùi Thị N, ông Bùi Văn Đ, bà Bùi Thị Thu Q, bà Bùi Thị Thu Q1, ông Bùi Văn L, ông Bùi Văn D, bà Bùi Thị Minh T. - Hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: + Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BH 470763 ngày 23/12/2011 do Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp cho ông Bùi Văn B, bà La Thị V đối với thửa đất số 842, tờ bản đồ số 15, diện tích 2.475,2m2 đất tại thôn X, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã A, tỉnh Quảng Ngãi); + Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 080584 ngày 27/3/2014 do Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp cho ông Bùi Văn L1 đối với thửa đất số 1226, tờ bản đồ số 15, 16 diện tích 163,2m2 (trong đó: 100m2 đất ở và 63,2m2 đất trồng cây hàng năm khác) tại thôn X, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã A, tỉnh Quảng Ngãi); + Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 080585 ngày 27/3/2014 do Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp cho ông Bùi Văn L1 đối với thửa đất số 1227, tờ bản đồ số 15, diện tích 163,2m2 (trong đó: 100m2 đất ở và 63,2m2 đất trồng cây hàng năm khác) tại thôn X, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã A, tỉnh Quảng Ngãi); + Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 080589 ngày 27/3/2014 do Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Quảng Ngãi cấp cho ông Bùi Văn L1 đối với thửa đất số 1231, tờ bản đồ số 15, diện tích 866,4m2 (trong đó: 200m2 đất ở và 666,4m2 đất trồng cây hàng năm khác) tại thôn X, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã A, tỉnh Quảng Ngãi). Kích thước các cạnh, diện tích, vị trí, giới cận phần diện tích