Bản án 235/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

ẩm tra viên Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng - Đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét phúc thẩm tại Đà Nẵng tham gia phiên tòa: Ông Lê Văn T, Kiểm sát viên. Ngày 30 tháng 7 năm 2026, tại trụ sở Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng, xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 157/2026/TLPT-DS ngày 08 tháng 6 năm 2026 về “Tranh chấp quyền sử dụng đất về đòi lại đất lấn chiếm, yêu cầu huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất”. Do Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2026/DS-ST ngày 26 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân thành phố Huế bị kháng cáo. - Nguyên đơn: bà Phạm Thị H, sinh năm 1961; địa chỉ: số E L, phường H, thành phố H, có mặt Người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn: ông Nguyễn Hữu L, sinh năm 1994; địa chỉ: số E L, phường H, thành phố H, có mặt - Bị đơn: ông Lương Văn V, sinh năm 1978, bà Lê Nguyễn Ngọc D, sinh năm 1985; địa chỉ: số C L, phường H, thành phố H, bà N vắng, ông V có mặt - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ủy ban nhân dân thành phố H. Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng: Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường H, thành phố H, vắng mặt 1

2. Bà Nguyễn Thị Trúc L1, sinh năm 1988; địa chỉ: A V, phường K, thành phố H, vắng mặt

3. Bà Võ Thị T, sinh năm 1995; địa chỉ: A V, phường K, thành phố H, vắng mặt Người đại diện theo uỷ quyền: ông Lương Văn V, sinh năm 1978; địa chỉ: số C L, phường H, thành phố H, có mặt Người kháng cáo: Bị đơn ông Lương Văn V, bà Lê Nguyễn Ngọc D. NỘI DUNG VỤ ÁN: Tại đơn khởi kiện đề ngày 18/5/2021 của nguyên đơn, lời trình bày của các đương sự trong quá trình giải quyết vụ án, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Căn cứ theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CL 417392 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh T cấp ngày 29/11/2019 cho Bà là chủ quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại thửa đất số 95, tờ bản đồ số 33, diện tích 166,3m²; tại địa chỉ: 1 (nay là 5/8/40) L, phường A, thành phố H. Tháng 5/2021, ông Lương Văn V lợi dụng lúc gia đình Bà không có người ở nhà, đã sử dụng vật liệu xây tiếp bức tường kết cấu bờ lô xi măng (dài 4,6m; cao 1,2m) thuộc quyền sở hữu, sử dụng của Bà (đó là bức tường Bà xây dựng để làm ranh giới giữa thửa đất của Bà và thửa đất của ông V) thành tường nhà của ông V và cho đó là bức tường của ông V. Hành vi đó đã chiếm dụng khoảng 0,441 m² đất thuộc quyền sử dụng của Bà. Sau đó, để có căn cứ đòi lại đất theo yêu cầu của UBND phường A, Bà đã có đơn đề nghị Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố H cắm mốc, đo đạc lại hiện trạng thửa đất và đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp Bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất ngày 09/4/2021. Trong đó, có thể hiện rõ chiều rộng mặt tiền của Bà theo Giấy chứng nhận là 7,3m nay giảm còn 7,04m (giảm 0,26m), tính tổng diện tích đất tôi bị giảm do bị lấn chiếm là 0,09m x 4,9m = 0,441m² (Không phẩy bốn trăm bốn mươi mốt mét vuông).

Nhận thấy, diện tích lấn chiếm không lớn và muốn giữ tình cảm hàng xóm thời gian láng giềng, Bà đã có đơn đề nghị UBND phường A hòa giải để giải quyết dứt điểm việc lấn chiếm, đồng thời đề nghị ông Lương Văn V trả lại đất và bức tường cũ cho B. Tuy nhiên kết quả buổi hòa giải không thành. Đối với bức tường liền kề giữa hai nhà là do vợ chồng B xây dựng năm 2004 thì ông V chưa có giấy tờ gì hợp lệ và phần tổng phần tường ông V lấn chiếm có chiều cao tính từ mặt đất lên là 1,03m, kết cấu blô, do chồng B lúc còn sống và con B xây dựng. Theo Bà, trước đây Bà bán đất cho mẹ của ông V 80m2, trong đó chiều rộng 4m, chiều dài 20m. Vấn đề này cũng đã được ghi nhận trong nội dung của hai bản án: Bản án số 17/2018/DS-ST ngày 23/8/2018 của Tòa án nhân dân thành phố Huế và Bản án số 22/2018/DS-PT ngày 30/11/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế. Khi ông V tiến hành làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất trên thì Bà không ký vào biên bản xác định ranh giới giữa hai bên.

Tuy nhiên, B không biết vì sao mà ông V vẫn được Ủy ban nhân dân thành phố H cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và trong khi tôi chỉ bán 4,0 m chiều rộng nhưng trong giấy chứng nhận thì ông V được cấp 4,09m.

Do đó, việc Ủy ban nhân dân thành phố H cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CL 389913 ngày 27/8/2020 cho ông Lương Văn V là không đúng.

Do đó, Bà đã có Đơn yêu cầu 2 Toà án nhân dân thành phố Huế chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án lên Toà án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế thụ lý, giải quyết theo đúng quy định của pháp luật. Nay Bà đề nghị Tòa án giải quyết những vấn đề sau: - Buộc vợ chồng ông, bà Lương Văn V và Lê Thị Ngọc D1 phải trả lại phần đất lấn chiếm có diện tích 0,441m2 (chiều rộng 0,09m, chiều dài 4,9m). Quá trình đo vẽ xác định diện tích tranh chấp là 0.9m2 (kích thước các cạnh là 0.14m, 4.67m, 4.68m, 0.25m) nên yêu cầu vợ chồng ông V, bà D1 trả lại diện tích theo đo vẽ và tháo dỡ phần xây dựng chồng lên bức tường của Bà đã xây dựng phía trước liền kề giữa hai nhà tại thửa đất số 95, tờ bản đồ số 33, địa chỉ: 1 L, phường A, thành phố H (nay là 5 L, phường A, thành phố H). - Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CL 389913 do UBND thành phố H cấp ngày 27/8/2020 cho ông Lương Văn V (đại diện của những người được thừa kế quyền sử dụng đất của bà Nguyễn Thị Kiều M) * Người đại diện theo ủy quyền của bà H là ông Nguyễn Hữu L: Thống nhất như ý kiến trình bày của nguyên đơn bà Phạm Thị H. - Bị đơn Ông Lương Văn V trình bày: + Việc xây dựng nhà của Ông là hoàn toàn hợp pháp, có giấy phép xây dựng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ngôi nhà của Ông được xây dựng trên phần đất mà ông được nhà nước cấp, không có việc lấn chiếm qua đất của bà H nên Ông không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H. Đối với bức tường liền kề giữa hai nhà là do Ông xây dựng chứ không phải do bà H xây dựng. Bức tường này là do Ông thuê ông Phan A, sinh năm 1977, trú tại tổ A, khu V, phường A, thành phố H xây dựng vào năm 2010, bức tường này Ông xây dựng trong phần đất của Ông được UBND thành phố H cấp theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chứ không lấn chiếm sang phần đất của bà H. + Đối với yêu cầu Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND thành phố H cấp ngày 27/8/2020 cho Ông thì thấy rằng việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Ông là đúng trình tự thủ tục, đúng với các bản án mà Tòa án đã giải quyết trước đó nên Ông đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu này của bà H. - Bị đơn bà Lê Nguyễn Ngọc D trình bày ý kiến: Không đồng ý với đơn khởi kiện của nguyên đơn bà Phạm Thị H. - Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan + Bà Võ Thị T, bà Nguyễn Thị Trúc L1 đã có văn bản uỷ quyền cho ông Lương Văn V và không có ý kiến đối với vụ án, đồng thời vắng mặt trong quá trình giải quyết vụ án. + Ủy ban nhân dân thành phố H, tỉnh Thừa Thiên Huế có Công văn số: 249/UBND-KNTC ngày 13/01/2023 có ý kiến như sau: - Hồ sơ lưu đăng ký cấp giấy chứng nhận, cụ thể là: + Giấy chứng nhận số CL 389913 do UBND thành phố H cấp cho ông Lương Văn V (đại diện thừa kế) ngày 27/8/2020 tại thửa đất số 96, tờ bản đồ số 33, tọa lạc tại tổ A, khu V, phường A, thành phố H. Giấy chứng nhận số CL 417392 do UBND tỉnh T cấp cho bà Phạm Thị H ngày 29/11/2019 tại thửa đất số 95, tờ bản đồ số 33, tọa lạc tại 1 L, phường A, thành phố H. Việc cấp 02 Giấy chứng nhận nêu trên đảm bảo trình tự thủ tục quy định của pháp luật. 3 + Đối với ý kiến của bà H về việc bà chỉ chuyển nhượng cho mẹ ông V thửa đất có chiều ngang 4m, nhưng trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông V có chiều ngang là 4,09m: căn cứ pháp lý để UBND thành phố H cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên cho ông V là căn cứ vào bản án Bản án số 17/2018/DS-ST ngày 23/8/2018 của Tòa án nhân dân thành phố Huế và Bản án số 22/2018/DS-PT ngày 30/11/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế (kèm theo sơ đồ giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất liền kề) đã có hiệu lực pháp luật. Ủy ban nhân dân thành phố H đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết vụ án theo đúng trình tự, thủ tục quy định. - Người làm chứng: + Ông Nguyễn Văn V1 trình bày: Tại thời điểm bà H xây dựng bức tường trên là khoảng tháng 10 năm 2004, ông V1 có bán một số vật liệu xây dựng tại nhà ở cho bà H gồm: 100 viên bờ lô, 1 tạ xi măng, 1 xe cát xây, chở đến nhà bà H bằng xe vận tải kéo tay 2 bánh. + Ông Phạm Xuân T1 trình bày: Ông T1 khẳng định bức tường tranh chấp là do ông C (chồng bà H) cùng với con trai của vợ chồng ông tự xây dựng. + Ông Phan A trình bày: Bà H cho rằng bức tường cũ trước đây do vợ chồng bà H xây dựng và yêu cầu Tòa án buộc vợ chồng anh V trả lại hiện trạng sau khi gia đình anh V đã xây dựng nhà ở kiên cố tiếp nối từ bức tường trên là hoàn toàn vô lý và sai sự thật. Bức tường được xây dựng bằng bờ lô xi măng trên là do anh V thuê tôi xây dựng vào năm 2008 chiều cao khoảng 1,5 m, chiều dài trước khi tô khoảng 4,5m ( sau khi tô và hoàn thiện xong khoảng 4,7 m) tôi là người trực tiếp thực hiện với giá một ngày công lúc đó 200.000 đồng ( hai trăm nghìn đồng). Lúc xây bức tường trên vợ chồng bà H không ai có ý kiến cũng như phản đối với việc xây dựng. - Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2026/DS-ST ngày 26 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân thành phố Huế quyết định: Căn cứ điểm khoản 9 Điều 26; Điều 34; Điều 39; Điều 147; Điều 157; khoản 1, 2 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Áp dụng Điều 165, 166, 174, 175, 176 186, 246 của Bộ luật Dân sự 2015; Điều 166; Điều 170, 171 và khoản 1 Điều 203 của Luật Đất đai 2013; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án; Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phạm Thị H. Buộc bị đơn ông Lương Văn V, bà Lê Nguyễn Ngọc D phải trả cho bà Phạm Thị Hồng P diện tích 0,9m2 đất (kích thước các cạnh lần lượt là: 0.14m, 4.67m, 4.68m, 0.25m). Đồng thời buộc ông V, bà D tháo dỡ phần xây dựng chồng lên bức tường phía trước liền kề giữa hai nhà tại thửa đất số 95, tờ bản đồ số 33, địa chỉ: 1 L, phường A, thành phố H (nay là 5/8/40 L, phường H thành phố H). (Có bản vẽ kèm theo)

2. Hủy Giấy chứng nhận số CL 389913 do UBND thành phố H cấp cho ông Lương Văn V (đại diện của những người được thừa kế quyền sử dụng đất của bà Nguyễn Thị Kiều M) ngày 27/8/2020 tại thửa đất số 96, tờ bản đồ số 33, tọa lạc tại tổ A, khu V, phường A, thành phố H (nay là 5/8/40 L, phường H thành phố H). Các đương sự liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm lại thủ tục xin cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo đúng quy định của pháp luật. 4 Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định chi phí tố tụng, án phí, quyền kháng cáo và thi hành án theo quy định của pháp luật. - Ngày 01/4/2026, bị đơn ông Lương Văn V, bà Lê Nguyễn Ngọc D có đơn kháng cáo đối với bản án sơ thẩm với nội dung: Toà án cấp sơ thẩm không xem xét khách quan các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của bị đơn. Đề nghị Toà án cấp phúc thẩm xử sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. * Tại phiên toà phúc thẩm: - Người kháng cáo vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo - Quan điểm của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại phiên toà: về tố tụng tại giai đoạn phúc thẩm tiến hành đảm bảo theo quy định pháp luật tố tụng; về nội dung: đề nghị HĐXX phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm. NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của các đương sự, Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận thấy:

[1] Đơn kháng cáo của ông Lương Văn V và bà Lê Nguyễn Ngọc D được nộp trong thời hạn luật định, đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét nội dung kháng cáo của ông Lương Văn V và bà Lê Nguyễn Ngọc D, Hội đồng xét xử thấy: Tại cấp sơ thẩm, Tòa án đã thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc hiện trạng, lấy lời khai của các đương sự, người làm chứng, thu thập ý kiến của cơ quan có thẩm quyền và đánh giá toàn diện các chứng cứ theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Kết quả đo đạc, trích đo địa chính xác định phần diện tích đất tranh chấp 0,9m² nằm trong phạm vi quyền sử dụng đất của bà Phạm Thị H; kích thước thực tế thửa đất của bà H bị thiếu so với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong khi diện tích thửa đất của ông Lương Văn V tăng thêm so với giấy chứng nhận. Đây là căn cứ khách quan để xác định ông V, bà D đã sử dụng phần diện tích đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà H. Mặt khác, kết quả xem xét thẩm định tại chỗ cũng xác định việc tháo dỡ phần tường xây dựng chồng lên bức tường tranh chấp không ảnh hưởng đến kết cấu công trình của các bên.

Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông Lương Văn V, bà Lê Nguyễn Ngọc D trả lại diện tích đất 0,9m² và tháo dỡ phần xây dựng chồng lấn là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Đối với yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CL 389913 cấp ngày 27/8/2020 cho ông Lương Văn V, Hội đồng xét xử nhận thấy cấp sơ thẩm đã xem xét đầy đủ hồ sơ cấp giấy chứng nhận và xác định quá trình cấp giấy không bảo đảm quy định về việc xác định ranh giới, mốc giới với các hộ sử dụng đất liền kề, dẫn đến việc cấp giấy chứng nhận chồng lấn lên quyền sử dụng đất hợp pháp của bà Phạm Thị H.

Do đó, việc cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là có căn cứ và phù hợp quy định pháp luật. 5 Tại phiên tòa phúc thẩm, người kháng cáo không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới chứng minh cho yêu cầu kháng cáo; các lập luận đưa ra chủ yếu là lặp lại ý kiến đã trình bày ở cấp sơ thẩm và đã được Tòa án cấp sơ thẩm xem xét, đánh giá đầy đủ. Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận yêu cầu sửa bản án sơ thẩm như kháng cáo.

[3] Quan điểm của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng đề nghị không chấp nhận kháng cáo của ông Lương Văn V và bà Lê Nguyễn Ngọc D, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Cần giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2026/DS- ST ngày 26/3/2026 của Tòa án nhân dân thành phố Huế.

[4] Án phí phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí theo quy định pháp luật.