Bản án 236/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau: 7

[1] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa phúc thẩm, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt dù đã được Tòa án triệu tập, tống đạt hợp lệ lần thứ hai. Căn cứ quy định tại Điều 227, Điều 228 và Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt họ theo thủ tục chung.

[2] Về nội dung vụ án và yêu cầu kháng cáo của bị đơn Hà Văn B: Bị đơn ông Hà Văn B kháng cáo cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm đánh giá chứng cứ phiến diện, chủ quan và đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Xét yêu cầu kháng cáo này, Hội đồng xét xử thấy rằng: [2.1] Về nguồn gốc và quá trình sử dụng diện tích đất tranh chấp: Theo Quyết định thu hồi đất số 2474/QĐ-UBND ngày 08/7/2011 của UBND thị xã N để thực hiện dự án đường giao thông đến nhà máy Đ1, hộ ông Bùi Văn T và bà Phan Thị Ẩ bị thu hồi một phần diện tích là 679,5 m 2 tại thửa đất số 29, tờ bản đồ số 06/2009/TĐ.BĐ (bản đồ trích đo địa chính). Diện tích còn lại ngoài hành lang giải tỏa là 2.518,2 m2 do gia đình ông T tiếp tục quản lý, sử dụng. Căn cứ Giấy xác nhận nguồn gốc quá trình sử dụng đất số 50/XN-UBND ngày 15/10/2010 của UBND phường N, thửa đất nêu trên có nguồn gốc do ông Bùi Văn T khai hoang từ năm 1979, nằm đo bao bởi thửa đất số 73, tờ bản đồ số 11 (loại đất DCS), quá trình sử dụng ổn định và không có tranh chấp. Kết quả đo đạc thực tế ngày 07/5/2025 thể hiện phần diện tích tranh chấp hiện trạng là 2.526,6 m2 (chênh lệch sai số 8,4 m2 so với hồ sơ kỹ thuật năm 2010 là không đáng kể, nằm trong phạm vi khởi kiện) thuộc một phần thửa đất số 365, tờ bản đồ số 11 bản đồ địa chính phường N (nay là phường Đ), diện tích 26.000 m2 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho ông Hà Văn B. [2.2] Về tính hợp pháp trong việc cấp GCNQSDĐ cho bị đơn: Hồ sơ cấp GCNQSDĐ của ông Hà Văn B thể hiện nguồn gốc đất có sự mâu thuẫn lớn: Ông B kê K tự khai hoang năm 1998, nhưng quá trình giải quyết vụ án lại trình bày do cha mẹ (cụ Hà M, cụ Lê Thị X) tặng cho vào năm 2002 là không có cơ sở thực tế. Đối với số tiền hỗ trợ thiệt hại do cơn bão số 12 năm 2017, văn bản số 264/UBND ngày 19/9/2023 của UBND phường N xác định hộ ông B được hỗ trợ cây trồng tại khu vực N Trong (Tổ dân phố E - Đ), hồ sơ không thể hiện thuộc thửa đất và tờ bản đồ nào đang tranh chấp.

Do đó, việc bị đơn cho rằng mình quản lý liên tục diện tích đất này dựa trên việc nhận hỗ trợ bão là không có căn cứ. 8 Khi tiến hành thủ tục cấp GCNQSDĐ thửa số 365 cho ông B, cơ quan chức năng và UBND phường N đã không tiến hành kiểm tra, xác minh thực địa kỹ lưỡng, dẫn đến việc bao chiếm luôn cả phần diện tích 2.526,6m2 đất còn lại sau giải tỏa của hộ ông Bùi Văn T. Lời khai của các hộ ký giáp ranh cũng xác định chỉ ký theo thủ tục, không biết rõ ranh giới và hiện trạng sử dụng đất. Việc cấp GCNQSDĐ cho ông B đã vi phạm quy định tại Điều 99, Điều 100 Luật Đất đai năm 2013, xâm phạm trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn. [2.3] Về tài sản trên đất: Diện tích đất tranh chấp hiện chỉ còn các cây bạch đàn tái sinh tự mọc từ gốc cũ sau khi bị gãy đổ do bão năm 2017. Bị đơn thừa nhận không trồng loại cây này; nguyên đơn xác định đây là các cây tự tái sinh từ quá trình canh tác cũ của ông T và không yêu cầu Hội đồng định giá xem xét giá trị tài sản nên Tòa án cấp sơ thẩm giao quyền sở hữu cây trên đất cho phía nguyên đơn khi nhận lại đất là phù hợp. Từ những nhận định trên, Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn trả lại diện tích đất tranh chấp và hủy một phần GCNQSDĐ cấp sai quy định là hoàn toàn có căn cứ pháp luật. Đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng tại phiên tòa phúc thẩm đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm là có cơ sở. Kháng cáo của bị đơn Hà Văn B không có tình tiết, chứng cứ nào mới để chấp nhận, cần giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[3] Về án phí phúc thẩm:

[4] Án phí phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, ông B là người cao tuổi nên được miễn.