Bản án 40/2026/HS-STBản án 40/2026/HS-ST

3 Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã tuân thủ đầy đủ theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong quá trình điều tra, truy tố, các bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại đối với hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa, các bị cáo Y Čan B1, Y Chiên Ê và Y Thuật N khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội. Lời khai nhận tội của các bị cáo phù hợp với lời khai trong quá trình điều tra, lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Y Thôn N2, kết quả xét nghiệm chất ma túy, kết luận giám định và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa.

Do đó, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ xác định: Khoảng 12 giờ ngày 14/12/2025, Y Čan B1, Y Chiên Ê, Y Thuật N và Y Thôn N2 thống nhất góp tiền mua ma túy để cùng sử dụng. Y Č là người đề xuất việc mua ma túy về sử dụng; Y C hỏi, tập hợp tiền góp của những người tham gia, thống nhất số tiền mua ma túy, đồng thời cho Y Č mượn thêm tiền để đủ phần đóng góp. Sau đó, Y C điều khiển xe mô tô chở Y T đến phường E, tỉnh Đắk Lắk để mua 500.000 đồng ma túy Methamphetamine. Sau khi mua được ma túy, các bị cáo cùng Y Thôn N2 thống nhất đến chòi rẫy của bà H Ngit B tại buôn Ê, xã E để sử dụng. Y Č mang theo dụng cụ sử dụng ma túy đã chuẩn bị từ trước; Y T lấy chai nhựa, lấy nước và đưa cho Y Č lắp ráp thành bộ D sử dụng ma túy; Y C trực tiếp lấy ma túy cho vào ống thủy tinh, dùng quẹt ga đốt làm ma túy bốc hơi để lần lượt Y C, Y Č, Y T và Y T1 sử dụng. Sau khi sử dụng xong, Y Č mang bộ dụng cụ về nhà cất giấu. Như vậy, hành vi của các bị cáo không chỉ dừng lại ở việc cùng nhau sử dụng trái phép chất ma túy mà mỗi bị cáo đã trực tiếp thực hiện những hành vi cụ thể nhằm bố trí, chuẩn bị ma túy, phương tiện và dụng cụ để đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể những người cùng tham gia. Các bị cáo thực hiện hành vi đối với từ 02 người trở lên và trong số những người được tổ chức sử dụng ma túy có Y Thôn N2, sinh ngày 20/4/2012, là người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi. Hành vi của Y Čan B1, Y Chiên Ê và Y Thuật N đã đủ yếu tố cấu thành tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”, thuộc các trường hợp định khung “đối với 02 người trở lên” và “đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi” quy định tại điểm b, c khoản 2 Điều 255 Bộ luật Hình sự.

Vì vậy, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Đắk Lắk truy tố các bị cáo theo tội danh và điều luật nêu trên là có căn cứ, đúng người, đúng tội và đúng pháp luật. 4 Điều 255 Bộ luật hình sự quy định:

1. Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm….

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:… b) Đối với 02 người trở lên; c) Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi…

[3] Hành vi phạm tội của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm phạm chế độ quản lý của Nhà nước đối với các chất ma túy, đồng thời gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương. Các bị cáo đều nhận thức được ma túy là chất Nhà nước nghiêm cấm sử dụng trái phép nhưng vẫn cùng nhau chuẩn bị tiền, mua ma túy, chuẩn bị dụng cụ và thực hiện việc đưa ma túy vào cơ thể nhiều người. Đáng lưu ý, các bị cáo còn tổ chức cho Y Thôn N2 là người chưa thành niên sử dụng trái phép chất ma túy.

Do đó, cần xử lý nghiêm các bị cáo bằng pháp luật hình sự và áp dụng hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội cũng như vai trò của từng bị cáo.

[4] Xét tính chất đồng phạm và vai trò của từng bị cáo, Hội đồng xét xử thấy rằng: Các bị cáo cùng thống nhất việc góp tiền mua ma túy để sử dụng và cùng thực hiện các hành vi phục vụ cho việc sử dụng trái phép chất ma túy.

Tuy nhiên, sự tham gia của các bị cáo mang tính bộc phát, không có sự câu kết chặt chẽ, không có sự phân công vai trò từ trước nên thuộc trường hợp đồng phạm giản đơn. Khi quyết định hình phạt cần phân hóa trách nhiệm hình sự căn cứ vào tính chất và mức độ tham gia của từng bị cáo. Đối với bị cáo Y Chiên Ê: Bị cáo là người có vai trò tích cực nhất trong vụ án. Sau khi Y Č đề xuất mua ma túy về sử dụng, Y C đã hỏi Y T1 và Y T về tiền góp mua ma túy; thống nhất mua 500.000 đồng ma túy; cho Y Č mượn thêm 100.000 đồng để góp tiền; trực tiếp điều khiển xe chở Y T đi mua ma túy. Khi đến chòi rẫy, Y C trực tiếp lấy ma túy cho vào ống thủy tinh, dùng quẹt ga đốt làm ma túy bốc hơi để các đối tượng lần lượt sử dụng. Như vậy, bị cáo thực hiện nhiều hành vi mang tính tích cực, xuyên suốt từ việc tập hợp tiền, đi mua ma túy đến trực tiếp chuẩn bị ma túy cho những người tham gia sử dụng.

Vì vậy, Y C giữ vai trò thứ nhất trong vụ án và phải chịu mức hình phạt nghiêm khắc hơn các bị cáo khác. Đối với bị cáo Y Čan B1: Bị cáo là người đầu tiên đề xuất việc mua ma túy về sử dụng khi hỏi Y C “có mua đồ về chơi không”. Sau khi thống nhất sử dụng ma túy, bị cáo góp tiền mua ma túy; mang theo dụng cụ sử dụng ma túy đã chuẩn bị sẵn và trực tiếp lắp ráp dụng cụ để các đối tượng cùng sử dụng. Sau khi sử dụng xong, bị cáo còn mang bộ dụng cụ về nhà cất giấu. Hành vi của Y Č là nguyên nhân khởi đầu cho việc các bị cáo cùng thống nhất mua ma túy và bị cáo trực tiếp chuẩn bị 5 phương tiện phục vụ việc sử dụng ma túy.

Do đó, bị cáo giữ vai trò thứ hai trong vụ án, mức độ trách nhiệm hình sự thấp hơn Y C nhưng cao hơn Y T. Đối với bị cáo Y Thuật N: Bị cáo đồng ý góp 100.000 đồng mua ma túy, cùng Y C đi đến phường E để mua ma túy. Tại chòi rẫy, bị cáo lấy chai nhựa, lấy nước rồi đưa cho Y Č lắp ráp thành bộ dụng cụ sử dụng ma túy. Như vậy, Y T có hành vi tích cực hỗ trợ việc mua ma túy và chuẩn bị dụng cụ để các đối tượng cùng sử dụng.

Tuy nhiên, bị cáo không phải là người khởi xướng, không trực tiếp tập hợp tiền, không trực tiếp giao dịch mua ma túy và không trực tiếp chuẩn bị ma túy cho những người khác sử dụng.

Vì vậy, Y T giữ vai trò thấp nhất trong vụ án và cần được áp dụng mức hình phạt thấp hơn Y C và Y Č.

[5] Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Các bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự.

[6] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, các bị cáo Y Čan B1, Y Chiên Ê và Y Thuật N đều thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Các bị cáo là người đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ học vấn thấp, nhận thức pháp luật có phần hạn chế nên Hội đồng xét xử xem xét áp dụng khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự để giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo. Khi quyết định hình phạt, Hội đồng xét xử cũng xem xét nhân thân của từng bị cáo. Y Čan Byă chưa có tiền án, tiền sự. Y Chiên Ê đã từng bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc và mới chấp hành xong ngày 27/6/2025 nhưng không lấy đó làm bài học để từ bỏ ma túy mà tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Y Thuật N từng bị áp dụng biện pháp đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi vào cơ sở cai nghiện bắt buộc và đã chấp hành xong ngày 26/10/2024 nên cần xem xét khi đánh giá khả năng tự cải tạo và quyết định mức hình phạt đối với từng bị cáo.

[7] Từ tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, vai trò, nhân thân và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của từng bị cáo, Hội đồng xét xử xét thấy cần áp dụng hình phạt tù có thời hạn, cách ly các bị cáo khỏi xã hội một thời gian mới đủ tác dụng giáo dục, cải tạo và phòng ngừa chung.

[8]. Về xử lý vật chứng: Đối với 01 chai nhựa trong suốt có nắp màu đỏ được gắn các ống nhựa, 01 ống thủy tinh uốn cong có chất bám dính là ma túy loại Methamphetamine và 01 cái quẹt ga, đây là công cụ, phương tiện các bị cáo sử dụng để thực hiện hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Đồng thời, phần chất ma túy còn bám dính trong ống thủy tinh là vật thuộc loại Nhà nước cấm tàng trữ, lưu hành. Các vật chứng này không còn giá trị sử dụng hợp pháp nên cần tịch thu, tiêu hủy. 6 Đối với xe mô tô nhãn hiệu Yamaha Sirius, biển kiểm soát 47N4-0505 là phương tiện bị cáo Y Chiên Ê sử dụng để đi mua ma túy. Quá trình điều tra đã xác định xe do bà Phạm Thị C1 đứng tên đăng ký, bà H Đ ÊBan là người mua lại để sử dụng nhưng chưa làm thủ tục sang tên. Việc bị cáo Y Chiên Ê sử dụng chiếc xe làm phương tiện đi mua ma túy bà H Đ ÊBan không biết; Cơ quan điều tra không thu giữ chiếc xe để xử lý.

Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét xử lý đối với chiếc xe này trong vụ án. Đối với người đàn ông đã bán ma túy cho Y Chiên Ê và Y Thuật N, do chưa xác định được nhân thân, lai lịch nên Cơ quan điều tra tiếp tục xác minh, khi có căn cứ sẽ xử lý theo quy định của pháp luật. Đối với Y Thôn N2, sinh ngày 20/4/2012, tại thời điểm thực hiện hành vi mới 13 tuổi 07 tháng 24 ngày, chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và chưa đủ tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính nên Công an xã E quản lý theo quy định của pháp luật là phù hợp.

[9]. Về án phí: Các bị cáo Y Čan B1, Y Chiên Ê và Y Thuật N phải chịu án phí theo quy định pháp luật.