Bản án 35/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Ngày 14/10/2025, bị đơn bà Phạm Thị V và ông Hà Văn D có đơn kháng cáo toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 235/2025/DS-ST ngày 30/9/2025 của Toà án nhân dân khu vực 1 – Tuyên Quang. Đơn kháng cáo có nội dung kháng cáo và quyền kháng cáo phù hợp với quy định của pháp luật, bị đơn được miễn nộp tạm ứng án phí phúc thẩm, Tòa án cấp sơ thẩm đã ban hành Thông báo về việc kháng cáo là đúng quy định của pháp luật, nên nội dung kháng cáo được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn, Hội đồng xét xử xét thấy: Diện tích đất tranh chấp là 28,87m2, chiều rộng giáp lối đi chung phía đất bà Lê Thị Hồng T1 là 03m, chiều rộng giáp đất ông Đào Văn A là 02m, là một phần của thửa số 672, tờ bản đồ số 9, thôn B, xã K, thành phố T (nay là tổ dân phố K, phường M, tỉnh Tuyên Quang), được giới hạn bởi các điểm 4, 12, 12’, 14’, 4 và 12’, 13’, 13”, 14’, 12’ theo sơ đồ Mảnh trích đo lập ngày 15/9/2025 của Trung tâm K1, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh T. Diện tích đất này có nguồn gốc là một phần của thửa 173, tờ bản đồ số 09, thuộc Đội 2, V, xã K, huyện Y, tỉnh Tuyên Quang, đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số I 426482, vào sổ cấp 5 giấy số 00964, do Ủy ban nhân dân huyện Y cấp ngày 25/11/1996 cho hộ ông Hà Văn D (nay là tổ dân phố K, phường M, tỉnh Tuyên Quang). Ngày 22/5/2022, ông Hà Văn D bà Phạm Thị V chuyển nhượng một phần thửa 173, tờ bản đồ số 09 cho anh Hoàng Minh T, chị Nguyễn Thị Y, hai bên lập “Giấy tờ mua đất ở” cùng ngày, thể hiện diện tích đất chuyển nhượng có cạnh giáp đất bà T1 là 24 mét, cạnh giáp đất ông A là 21 mét. Tiếp đến ngày 25/5/2022, ông D bà V tự nguyện hiến 23,2m2 đất để làm đường đi chung (đo đạc hiện trạng là 28,87m2, điểm cuối giáp đất nhà ông A có chiều ngang là 2m; điểm đầu ra xóm có chiều ngang là 3m, dài 11,6m), phần đất hiến làm đường đi chung này cũng thuộc thửa đất 173, tờ bản đồ số 09, nhưng khi hiến đất không làm thủ tục điều chỉnh biến động quyền sử dụng đất tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, nên diện tích đất này vẫn thuộc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số I 426482 ngày 25/11/1996 đã cấp cho hộ ông Hà Văn D. Sau khi có mảnh trích đo địa chính số 97-2022 (mảnh trích đo thể hiện phần đất chuyển nhượng ngày 22/5/2022 và phần đất hiến làm đường đi chung ngày 25/5/2022 cùng một thửa. Trong đó: Chủ sử đất ông Hà Văn D ký ngày 06/6/2022; đơn vị đo đạc là Trung tâm K1 xác nhận ngày 08/6/2022; người kiểm tra ký ngày 14/6/2022; Văn phòng đăng ký đất đai xác nhận ngày 15/6/2022 và Ủy ban nhân dân xã K xác nhận ngày 07/7/2022), đến ngày15/7/2022 ông D, bà V với anh T, chị Y đã lập Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, được công chứng tại Văn phòng C1, diện tích đất chuyển nhượng 311,7m2 thuộc thửa 173, tờ bản đồ số 09 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số I 426482 cho hộ ông Hà Văn D. Ngày 05/12/2022, anh Hoàng Minh T, chị Nguyễn Thị Y được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DA962018, vào sổ cấp giấy số CS 03873, diện tích đất chuyển nhượng nêu trên tách thành thửa 672, tờ bản đồ số 09, thôn B, xã K, thành phố T, tỉnh Tuyên Quang (nay là tổ dân phố K, phường M, tỉnh Tuyên Quang). Như vậy có căn cứ xác định: Diện tích đất tranh chấp 28,87m2 có nguồn gốc thuộc quyền sử dụng của ông D, bà V; sau đó ông D, bà V hiến diện tích đất này làm đường đi chung nhưng không làm thủ tục điều chỉnh biến động quyền sử dụng đất tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, nên vẫn thuộc quyền sử dụng ông Hà Văn D, bà Phạm Thị V. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 15/7/2022 (có chữ ký, chữ viết tên và điểm chỉ của ông D, bà V), kèm theo Mảnh trích đo địa chính số 97-2022 (có chữ ký, chữ viết tên của ông D), thể hiện các bên hoàn toàn tự nguyện khi giao kết hợp đồng dân sự, trong đó ông D và bà V tự nguyện chuyển nhượng quyền sử dụng tài sản của mình cho anh chị Tùng Y, bao gồm cả phần đất đã hiến làm đường đi chung vào ngày 25/7/2022. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 15/7/2022 kèm theo Mảnh trích đo địa chính số 97-2022 giữa các bên là giao dịch có sau và được công chứng theo quy định của pháp luật, nên việc ông D đề nghị xem xét tính hợp pháp của “Đơn đề nghị hiến đất làm đường đi chung” ngày 25/5/2022 (trước đó) là không cần thiết, vì quá trình giải quyết vụ án ông D và bà V đều xác định có việc hiến đất làm đường đi; đồng thời 6 Ủy ban nhân dân xã K xác nhận vào “Đơn đề nghị hiến đất làm đường đi chung” vào ngày 27/3/2025 là thủ tục hành chính, không trái quy định của pháp luật. Tại Mảnh trích đo địa chính số 97-2022 (lập tháng 6/2022) lập theo yêu cầu của chủ sử dụng đất ông Hà Văn D, thể hiện thửa đất bị đơn bà V ông D chuyển nhượng cho nguyên đơn nằm phía trong, các thửa đất bên ngoài lần lượt là đất bà T1, đất chị N, đất chị V1. Theo quy định tại khoản 3 Điều 254 Bộ luật dân sự 2015 “trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định tại khoản 2 Điều này mà không có đền bù”. Việc bà V cho rằng “Đơn đề nghị hiến đất làm đường đi chung” ngày 25/5/2022 là hiến diện tích đất có vị trí từ đoạn giáp ranh giữa nhà bà T1 với đất chuyển nhượng cho anh T, chị Y trở ra lối đi chung (từ góc phía trước bên phải đất nhà bà T1), là đoạn đường phía trước nhà bà T1, chị V1 và chị Nhất L không có căn cứ, bởi lẽ: Nếu vị trí hiến đất là lối đi chung như vậy thì nhà anh T, chị Y sẽ không có lối đi ra đường đi chung; khi chỉ dẫn xem xét thẩm định tại chỗ thì bà V đã chỉ dẫn lối đi chung vào vị chí đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà T1, chị N và chị V1; tại phiên tòa phúc thẩm bà V xác định vị trí hiến đất làm lối đi chung là đoạn đường phía trước nhà bà T1, chị V1 và chị N nhưng chị Hà Thị V1 và chị Hà Thị N đều đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 17/01/2020 (BL 69 - 72), bà Lê Thị Hồng T1 được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 26/11/2021 (BL 117) đều thể hiện phía trước thửa đất của chị N, chị V1 và bà T1 là lối đi chung, nên ngày 25/5/2022 bà V, ông D xác định lại hiến đất làm đường đi chung ở cùng vị trí này là không có căn cứ; hơn nữa trong “Đơn đề nghị hiến đất làm đường đi chung” ngày 25/5/2022 đã thể hiện rõ vị trí, diện tích điểm cuối giáp đất nhà ông A có chiều ngang là 2m; điểm đầu ra xóm có chiều ngang là 3m, dài 11,6m.

Từ những phân tích đánh giá nêu trên, xác định Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý, giải quyết vụ án theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Tại cấp phúc thẩm, bị đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới bổ sung cho nội dung kháng cáo; do đó không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Phạm Thị V và ông Hà Văn D. Hội đồng xét xử phúc thẩm áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, giữ nguyên quyết định của Bản án sơ thẩm số 235/2025/DS-ST của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Tuyên Quang, như ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang tại phiên toà phúc thẩm là có căn cứ.

[3] Về chi phí tố tụng, án phí dân sự phúc thẩm - Về chi phí tố tụng: + Tại cấp phúc thẩm phát sinh chi phí tố tụng (khai thác hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) số tiền 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng), anh T đã nộp tạm ứng và tự nguyện chịu số tiền 300.000 đồng, nên cần ghi nhận nội dung này; 7 + Chi phí tố tụng tại cấp sơ thẩm cần giữ nguyên như quyết định của bản án sơ thẩm đã tuyên. - Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên ông Hà Văn D, bà Phạm Thị V phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định. Nhưng ông D, bà V là người cao tuổi nên được miễn nộp án phí. Vì cá c lẽ trên,