Bản án 96/2026/HS-PTBản án 96/2026/HS-PT

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng: đơn kháng cáo của bị cáo gửi đến Tòa án trong thời hạn kháng cáo phù hợp với quy định tại Điều 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự nên được xem là hợp lệ. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng của cấp 7 sơ thẩm.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng của cấp sơ thẩm đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về nội dung: Đối với ý kiến của người bào chữa của bị cáo cho rằng đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với bị cáo, thấy rằng: Hành vi bị cáo Kim Lai T bị truy tố về tội “Trốn thuế” xảy ra trong các năm 2008, năm 2009. Thời gian này chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Hình sự năm 1999.

Tuy nhiên, ngày 24/9/2010 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh T đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Kim Lai T về tội “Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ nộp ngân sách nhà nước” theo Điều 164a Bộ luật Hình sự năm 1999 (được bổ sung năm 2009) là chưa đúng với quy định về hiệu lực thời gian của pháp luật hình sự.

Tuy nhiên, sai sót này không làm thay đổi bản chất hành vi của bị cáo là hành vi vi phạm pháp luật hình sự liên quan đến lĩnh vực thuế và không thuộc các trường hợp phải đình chỉ vụ án theo quy định tại Điều 157 và Điều 230 Bộ luật Tố tụng hình sự. Sau khi bị khởi tố, bị cáo Kim Lai T đã bỏ trốn và bị truy nã; do đó, thời gian bị cáo trốn tránh trách nhiệm hình sự không được tính vào thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Tháng 8 năm 2025, bị cáo Kim Lai T bị bắt giữ theo quyết định truy nã, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh V phục hồi điều tra và đã ra quyết định thay đổi quyết định khởi tố vụ án, thay đổi quyết định khởi tố bị can đối với Kim Lai T từ tội "Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ nộp ngân sách nhà nước” theo Điều 164a Bộ luật Hình sự năm 1999 (được bổ sung năm 2009) sang tội "Trốn thuế" theo quy định tại khoản 3 Điều 200 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, năm 2024, năm 2025). Hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn và hành vi trốn thuế trong vụ án có mối quan hệ chặt chẽ, là một chuỗi hành vi liên tục nhằm mục đích cuối cùng là làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp cho Nhà nước nên việc cơ quan tiến hành tố tụng thay đổi tội danh từ hành vi liên quan đến hóa đơn sang tội “Trốn thuế” là sự điều chỉnh về mặt pháp lý để phù hợp với bản chất hành vi đã thực hiện, không làm phát sinh một hành vi phạm tội mới độc lập. Có đủ căn cứ xác định hành vi của bị cáo Kim Lai T chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.

Vì vậy, không có căn cứ để chấp nhận đề nghị của các Luật sư bào chữa cho bị cáo. Bị cáo cho rằng việc cơ quan tiến hành tố tụng xác định 35 hóa đơn GTGT bị cáo dùng để kê khai thuế đầu vào là không đúng quy định và truy cứu trách nhiệm hình sự đối với bị cáo là không phù hợp. Thấy rằng, tại Biên bản làm việc ngày 14/8/2009 của Đoàn thanh tra thuế theo Quyết định số 272/QĐ-CT ngày 10/8/2009, bị cáo trình bày: “Khi nhận hóa đơn, tôi biết rõ những hóa đơn này không phải của cơ sở kinh doanh mà tôi mua hàng, nhưng tôi không từ chối nhận vì chỉ cần có hóa đơn để doanh nghiệp kê khai thuế thì tôi chấp nhận”. Trong quá trình điều tra, bị cáo có nhiều lời khai tiếp tục thừa nhận liên quan đến 35 số hóa đơn giá trị gia tăng có dấu hiệu bất hợp pháp. Kết quả giám định xác định có 33 số hóa đơn bị cắt dán 8 ký hiệu, tẩy xóa nội dung và 02 hóa đơn là giả; bị cáo đã sử dụng 33 số hóa đơn này để kê khai hàng hóa, dịch vụ và khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào trong năm 2008 và 05 tháng đầu năm 2009 tại Cục Thuế tỉnh T, với tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ là 21.911.057.865 đồng, tổng số tiền thuế khai không đúng quy định từ các hóa đơn bất hợp pháp là 1.372.520.000 đồng, dẫn đến làm giảm số tiền thuế phải nộp là 1.372.520.000 đồng (năm 2008 là 632.875.707 đồng; từ tháng 01 đến tháng 05/2009 là 505.079.635 đồng); còn 02 hóa đơn chưa sử dụng để kê khai khấu trừ thuế. Lời khai của bị cáo phù hợp với lời khai của ông Huỳnh Thanh H (kế toán S1), phù hợp với các tài liệu thanh tra thuế, các kết luận giám định.

Do đó, bản án sơ thẩm đã xác định: Trong thời gian từ năm 2008 đến năm 2009, bị cáo Kim Lai T là chủ Doanh nghiệp tư nhân S1, trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ kê khai, nộp thuế. Mặc dù nhận thức rõ quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, nhưng bị cáo vẫn cố ý sử dụng 33 hóa đơn giá trị gia tăng không hợp pháp để kê khai khấu trừ thuế đầu vào. Hành vi này là thủ đoạn gian dối nhằm làm giảm số thuế giá trị gia tăng phải nộp cho Nhà nước. Tội phạm hoàn thành ngay khi bị cáo thực hiện hành vi kê khai thuế có sử dụng hóa đơn không hợp pháp làm sai lệch nghĩa vụ thuế, không phụ thuộc vào việc cơ quan thuế đã phát hiện, xử lý hoặc đã quyết toán thuế.

Căn cứ vào kết luận giám định và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, số thuế giá trị gia tăng mà bị cáo đã kê khai khấu trừ không hợp pháp, làm giảm số thuế phải nộp, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước số tiền 1.137.955.342 đồng là phù hợp. Tòa án cấp sơ thẩm đã quy kết bị cáo Kim L T phạm tội “Trốn thuế” theo quy định tại khoản 3 Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, năm 2024, năm 2025) và định lượng số tiền trốn thuế tại khoản 3 Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 2015 có lợi hơn cho bị cáo so với định lượng số tiền trốn thuế của tội “Trốn thuế” quy định tại khoản 3 Điều 161 Bộ luật hình sự năm 1999 là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Kết quả tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm cho thấy Tòa án cấp sơ thẩm đã kết án đối với bị cáo là đúng quy định pháp luật, không oan sai.

[3] Về hình phạt: Khi quyết định hình phạt, Tòa án cấp sơ thẩm đã cân nhắc đến tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mà bị cáo được hưởng theo quy định tại điểm o, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự và áp dụng khoản 1 Điều 54 Bộ luật Hình sự để xử phạt bị cáo 01 (một) năm 03 (ba) tháng tù là có căn cứ, đúng với quy định của pháp luật.

[4] Đối với số tiền thuế bị cáo kê khai khấu trừ không hợp pháp theo Kết luận giám định về thuế làm giảm số thuế GTGT phải nộp cho Nhà nước là 1.137.955.342 đồng. Đây là khoản tiền Nhà nước bị thất thu do hành vi phạm tội của bị cáo, nên Tòa án cấp sơ thẩm buộc bị cáo phải nộp lại để sung vào ngân sách Nhà nước là phù hợp. 9 Từ những nhận định trên, Tòa án cấp phúc thẩm không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của bị cáo và ý kiến của người bào chữa cho bị cáo. Giữ nguyên bản Bản án hình sự sơ thẩm số 40/2026/HS-ST ngày 10/4/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 13- Vĩnh Long.

[5] Đối với quan điểm của Kiểm sát viên đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bị cáo Kim Lai T, giữ nguyên bản án sơ thẩm là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật nên được chấp nhận.

[6] Về án phí hình sự phúc thẩm, theo quy định của pháp luật Tố tụng hình sự và Nghị quyết số 326 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì bị cáo là người cao tuổi nên được miễn.