Bản án 385/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ các tài liệu chứng cứ, lời trình bày của các đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Nguyên đơn kháng cáo và nộp tạm ứng án phí trong thời hạn luật định là hợp lệ, được xem xét theo thủ tục phúc thẩm. - Tại phiên tòa phúc thẩm, một số người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt và có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Hội đồng xét xử căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, quyết định tiếp tục xét xử. Tại phiên tòa Phúc thẩm, ông Ngô Minh T cung cấp Giấy ủy quyền của nguyên đơn ông Lê Văn D, bà Nguyễn Thị N và xác định tại cấp sơ thẩm tham gia tố tụng với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các nguyên đơn. Nhưng tại phiên tòa phúc thẩm ông T xác định chỉ tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện theo ủy quyền của các nguyên đơn. Do đó cần ghi nhận tư cách tham gia tố tụng theo giấy ủy quyền.

[2] Xét kháng cáo của nguyên đơn: [2.1] Về nguồn gốc thửa đất đang tranh chấp: [2.1.1] Thửa đất số 166, tờ bản đồ 14-D, diện tích 538 m2 tọa lạc tại thôn C, xã H, thị xã Đ, tỉnh Phú Yên (cũ) hiện được ông D, bà N quản lý, sử dụng có nguồn gốc ông bà để lại cho bà Nguyễn Thị C (mẹ bà N) từ trước năm 1975, bà C đã xây nhà cấp 4 trên thửa đất và quản lý sử dụng ổn định đến năm 2020 làm thủ tục tặng cho lại vợ chồng ông D, bà N. 4 Thửa đất nêu trên được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BP 494139, được UBND huyện Đ (cũ) cấp ngày 15/7/2013, số vào sổ cấp giấy chứng nhận CH 00603, với diện tích 538m2 (gồm 200m2 đất ở và 338m2 đất trồng cây hàng năm khác), thửa đất số 166, tờ bản đồ 14-D tọa lạc tại thôn C, xã H, thị xã Đ, có tứ cận: Đông giáp thửa 165 của bà Nguyễn Thị T4; Tây giáp thửa 168 của ông Huỳnh H3; Nam giáp đất ông Huỳnh H; Bắc giáp đường bê tông. Bà Nguyễn Thị C đã tặng cho ông Lê Văn D và bà Nguyễn Thị N được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ (cũ) xác nhận theo hồ sơ số 000775.TA.002 vào ngày 17/4/2020 đối với thửa đất trên. Theo bản đồ đo đạc năm 1985, diện tích đất của bà Nguyễn Thị C thuộc thửa số 462, tờ bản đồ 7-A, có diện tích 505m². Theo bản đồ đo đạc năm 1995, thửa đất bà Nguyễn Thị C thuộc tờ bản đồ số 14-D và giáp biên tờ 15-C, thửa số 166A, diện tích 561m² (trong đó cân đối theo nghị định 64/NĐ-CP có 200m2 đất ở, 200m2 đất quy hoạch thổ và 161m2 đất hàng năm khác). Theo hồ sơ địa chính năm 1998, diện tích đất của bà Nguyễn Thị C được cấp cho hộ bà Nguyễn Thị C có diện tích 361m2 (gồm 200m2 đất ở và 161m2 đất vườn) thuộc quyển số 14- trang 159. [2.1.2] Thửa đất số 167, tờ bản đồ 14-D, diện tích 934,6m2 tọa lạc tại thôn C, xã H, thị xã Đ, tỉnh Phú Yên (cũ) hiện được ông H quản lý, sử dụng có nguồn gốc cha, mẹ để lại từ trước năm 1975, đến năm 1981 đã xây nhà cấp 4 trên thửa đất và quản lý, sử dụng ổn định đến nay. Thửa đất nêu trên được cấp Giấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CB 396551, được UBND huyện Đ (cũ) cấp ngày 22/12/2015, số vào sổ cấp giấy chứng nhận CH 02512, với diện tích 934,6m2 (gồm 200m2 đất ở và 734,6m2 đất trồng cây hàng năm khác), thửa đất số 167, tờ bản đồ 14-D tọa lạc tại thôn C, xã H, thị xã Đ, có tứ cận: Đông giáp đất Ủy ban quản lý; Tây giáp thửa 168 của ông Huỳnh H3 và thửa 201 của ông Hùng C1; Nam giáp đất Ủy ban quản lý; Bắc giáp đất bà Nguyễn Thị C. Theo bản đồ đo đạc năm 1985, diện tích đất của ông Huỳnh H thuộc các thửa 494, tờ bản đồ 7-A, có diện tích 280m², thửa 495 có diện tích 290m², thửa 496 có diện tích 250m². Tổng diện tích là 820m². Theo bản đồ đo đạc năm 1995, thửa đất ông Huỳnh H thuộc tờ bản đồ 14-D và giáp biên tờ 15-C, thửa số 167A, diện tích 862m2 (trong đó cân đối theo nghị định 64/NĐ-CP có 200m2 đất ở, 200m2 đất quy hoạch thổ và 462m2 đất hàng năm khác), (sổ mục kê quyển số 1- trang 17). Theo hồ sơ địa chính năm 1998, diện tích đất của ông Huỳnh H được cấp cho hộ ông Huỳnh H có diện tích 662m2 (gồm 200m2 đất ở và 161m2 đất vườn) thuộc quyển số 16- trang

43. Diện tích thửa đất của bà Nguyễn Thị C và ông Huỳnh H có chênh lệch về diện tích qua từng thời kỳ là do quá trình đo đạc lập bản đồ có sai số, hiện trạng sử dụng đất không có thay đổi. Hai thửa đất của bà Nguyễn Thị C và ông Huỳnh Hái H4 sử dụng ở ổn định và không nằm trong quy hoạch (biên bản xác minh tại UBND xã H tại các bút lục số 125, 126). Cả hai thửa đất đều được nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp và đều có lời khai, chứng cứ về nguồn gốc, thể hiện quyền sử dụng ổn định của từng hộ. Do vậy, ranh giới giữa hai thửa đất phải được xác định theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất kết hợp với thực tế ranh giới sử dụng ổn định. 5 [2.2]. Về quá trình quản lý, sử dụng đất và hiện trạng ranh giới thực tế: Các đương sự đều có ý kiến xác nhận ranh giới giữa hai thửa đất được xác lập bằng hàng rào cây xanh kéo dài từ trước ra sau, cả hai gia đình đều sử dụng ổn định, liên tục và không phát sinh tranh chấp cho đến trước năm 2020. Biên bản kiểm tra ranh giới năm 2013 do cơ quan đo đạc lập, có sơ đồ và chữ ký xác nhận của các bên, ghi nhận ranh giới giữa thửa 166 (ông D, bà N) và thửa 167 (ông H). Ngoài ra, trong quá trình lập hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Ủy ban nhân dân xã H (cũ) cũng xác nhận ranh giới các thửa đất “sử dụng ổn định, không thay đổi”. Điều này thể hiện giữa hai thửa đất đã tồn tại ranh giới thực tế ổn định (hàng rào cây xanh) được các bên thừa nhận. Theo trích đo hiện trạng địa chính khu đất ngày 25/3/2022, thửa đất 166 có diện tích theo giấy chứng nhận 538m², đo đạc thực tế 535,7m² (giảm 2,3m²) thửa 167 có diện tích theo giấy chứng nhận 934,6m², đo đạc thực tế 948,9m² (tăng 14,3m²).

Tuy nhiên, theo biên bản xác minh tại UBND xã H (cũ) xác nhận: hiện trạng sử dụng đất không có thay đổi. Hai thửa đất của bà Nguyễn Thị C và ông Huỳnh Hái H4 sử dụng ở ổn định, sự chênh lệch diện tích là do sai số trong quá trình đo đạc qua các thời kỳ, không phải do việc thay đổi ranh giới sử dụng đất. Xét yêu cầu của nguyên đơn cho rằng bị đơn đã lấn sang phần diện tích 3,7m2 thuộc quyền sử dụng của mình, Hội đồng xét xử thấy rằng: Theo kết quả đo đạc hiện trạng, thửa đất số 166 thiếu 2,3m² và thửa đất số 167 thừa 14,3m².

Tuy nhiên, UBND xã H đã xác nhận sự chênh lệch này chỉ là sai số đo đạc kỹ thuật, chỉnh lý bản đồ qua các thời kỳ, không phải là sự dịch chuyển ranh giới sử dụng đất. Đối chiếu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với kết quả đo đạc thực tế cho thấy có sự sai lệch về kích thước và hình thể thửa đất, như cạnh phía Tây của thửa đất số 166 tiếp giáp đường bê tông theo Giấy chứng nhận dài 37m nhưng thực tế chỉ còn khoảng 36,76m; cạnh tiếp giáp thửa đất số 165 theo Giấy chứng nhận là đường xiên dài 12,24m nhưng thực tế chỉ còn 10,38m và có dạng đường thẳng.

Tuy nhiên, nguyên đơn không có yêu cầu tranh chấp đối với các ranh giới này; đồng thời, sự sai lệch không chỉ xảy ra tại một cạnh mà xuất hiện ở nhiều cạnh của thửa đất. Kết quả xác minh của cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương đều xác định hiện trạng sử dụng đất của các bên là ổn định, không có sự thay đổi ranh giới thực tế. Đặc biệt, ranh giới tiếp giáp trực tiếp giữa thửa đất số 166 và thửa đất số 167 là phần đang tranh chấp không có biến động trong suốt quá trình sử dụng đất. Mặt khác, theo bản vẽ hiện trạng, các bên đều thống nhất ranh giới sử dụng đất từ điểm 18 đến điểm 10; phần phát sinh tranh chấp chỉ giới hạn từ điểm 11 đến điểm

6. Hội đồng xét xử thấy rằng ranh giới đã được các bên xác lập và ký xác nhận tại thời điểm đo đạc năm 2013, có đầy đủ chữ ký của các hộ giáp ranh, phù hợp với tài liệu địa chính và được chính quyền địa phương xác nhận là sử dụng ổn định, không phát sinh tranh chấp trong thời gian dài. Đây là ranh giới khách quan, có giá trị pháp lý và thực tế cao để làm căn cứ xác định ranh giới sử dụng đất giữa các bên. Nguyên đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh bị đơn có hành vi làm thay đổi ranh giới đã được xác lập, như việc dịch chuyển mốc ranh, thay đổi hàng rào cây xanh hoặc xây dựng công trình vượt ranh.

Do đó, không có căn cứ xác định bị đơn đã lấn chiếm diện tích 3,7m² như nguyên đơn trình bày. 6

Từ những phân tích trên, không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về việc yêu cầu bị đơn trả lại quyền sử dụng đất có diện tích 3,7m² vì không có căn cứ, không phù hợp với quá trình sử dụng đất của các bên.

Xét thấy, đây là tranh chấp ranh giới giữa các bất động sản liền kề nên trong trường hợp không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, cần phải xác định ranh giới, mốc giới giữa các thửa đất theo quy định tại các Điều 175, Điều 176 Bộ luật Dân sự. [2.3]. Về yêu cầu chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất: Do không có căn cứ xác định bị đơn có hành vi lấn chiếm đất, đồng thời ranh giới giữa hai thửa đất đang có tranh chấp chưa được xác định lại một cách chính thức tại thời điểm phát sinh tranh chấp. Hai bên đều thừa nhận giữa hai thửa đất có hàng rào cây xanh do nguyên đơn trồng và hàng rào này được sử dụng ổn định làm ranh giới cho đến khi phát sinh tranh chấp năm 2020.

Do đó, yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất không được chấp nhận.

[3]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị N, ông Lê Văn D là người cao tuổi, ngày 14/4/2026 có đơn xin miễn chịu án phí nên không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

[4]. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Chi phí đo đạc, xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản là 15.000.000 đồng, nguyên đơn phải chịu số tiền này theo quy định tại Điều 157, Điều 165 Bộ luật tố tụng dân sự. Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực thi hành kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên;

[1] Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Lê Văn D và bà Nguyễn T