Bản án 150/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, đã được xem xét tại phiên toà. Trên cơ sở xem xét toàn diện các chứng cứ, lời trình bày của các đương sự, kết quả tranh tung tại phiên tòa Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Nguyễn Thị C làm trong hạn luật định nên được xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật.

[2] Về nội dung vụ án: Theo kết quả thu thập tài liệu chứng cứ, quá trình tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đánh giá như sau; 9 [2.1] Thửa đất số 126 (tờ bản đồ 31, diện tích 600m-) tại xã Y có nguồn gốc là đất chia theo nhân khẩu năm 1999 và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) hợp pháp cho hộ ông Đinh Văn X vào năm 2000. Chứng cứ trong hồ sơ và tại phiên tòa phúc thấm thế hiện ông X, bà L lần đầu đổi thửa 126 lấy các thửa 238 và 243-1 của bà C; lần hai ông X, bà L đổi thửa 243-1 lấy thửa 71 của ông T3 (bà T1) vào năm 2016, sau đó bà C mua lại thửa 243-1 giá 5.000.000 đồng. Như vậy đủ cơ sở khẳng định việc đổi đất ruộng giữa hộ ông X, bà L với bà C là thật. [2.2] Xác định quan hệ pháp luật tranh chấp: Tại phiên tòa phúc thẩm các đương sự thừa nhận việc đổi đất cho nhau năm 2000 và các bên sử dụng ổn định. Nay nguyên đơn đòi lại quyền sử dụng đất đã đổi nên cấp phúc thẩm xác định lại quan hệ pháp luật của vụ án là "Tranh chấp Hợp đồng đôi quyền sử dụng đất" để xác định ai là người có quyền sử dụng thửa đất đang có tranh chấp. [2.3] Thực tế hai bên đã thực hiện đổi ruộng thể hiện bằng việc canh tác, sử dụng đất nhiều năm, không xảy ra tranh chấp cho đến thời điểm năm 2023. Tình tiết này phù hợp với lời khai của các đương sự là thành viên trong Hộ gia đình cũng như những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người làm chứng. Thỏa thuận đổi đất ruộng là vì lợi ích chung của Hộ gia đình, nên đã làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của hai bên. Giao dịch do chủ hộ là bà C, ông X, bà L chỉ đổi quyền sử dụng sang thửa đất khác không làm mất đi quyền sử dụng đất nông nghiệp của các thành viên còn lại. Do vậy xác định chủ thê của giao dịch đủ điều kiện giao dịch. Từ những nội dung trên, căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 3 Thông tư số 33/2017/TT-BTNMT ngày 29/9/2017 của Bộ T10, có căn cứ xác định Hộ gia đình Nguyễn Thị C sử dụng thửa đất số 126 là ổn định. - Theo Bộ luật Dân sự 1995 quy định cụ thể về việc chuyển đổi quyền sử dụng đất như sau: Điều 691 Bộ luật Dân sự 1995: Việc chuyển đổi, chuyên nhượng, cho thuê, thế chấp quyền sử dụng đất theo quy định của Bộ luật này và pháp luật về đất đai được thực hiện thông qua hợp đồng. Hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản có chứng thực của Uý ban nhần dân cấp có thẩm quyền. Thời điểm hộ ông X, bà L đổi đất với C là thời điểm Bộ luật dân sự 1995 và Luật Đất đai 1993 đang có hiệu lực thi hành Tuy nhiên các bên đã thực hiện hợp đồng đổi đất trải qua các thời kỳ thay thê BLDS 1995 băng BLDS 2005. 2015 thì pháp luật không băt buộc vô hiệu hợp đồng nếu vi phạm vê hình thức mà cần xác định các bên thực hiện quyền và nghĩa vụ của hợp đồng trên thực tế. Do các bên đã sử dụng ổn định đất đổi, nên ông X, bà L khởi kiện đòi lại đất là không thể chấp nhận, bà C đề nghị công nhận Hợp đồng đổi quyền sử dụng thừa đất là có cơ sở nên chấp nhận. Cũng như lập luận trên, do nguyên đơn khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất nên cấp sơ thâm không áp dụng thời hiệu. Tại cấp phúc thâm bị đơn cũng 10 không đề nghị áp dụng thời hiệu nhưng Tòa án cấp phúc thấm xét xử để xác định ai có quyền sử dụng thửa 126 nên xét đến hợp đồng và yêu cầu công nhận hợp đồng nên tranh chấp của vụ án không áp dụng thời hiệu khởi kiện và xác định quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. [2.4] Đối với quan điểm của ông X, bà L bà sẽ trả lại các thửa đất thửa (238 và 243-1) đã đổi cho bà C và bà T1, nhưng quá trình giải quyết vụ án tại cấp so thẩm bà C, bà T1 không có yêu cầu xem xét việc đổi, chuyển nhượng các thửa đất nông nghiệp đã nêu trên, nên HĐXX không xét xét, nếu sau này các bên không tự nguyện thỏa thuận được, mà có yêu cầu sẽ được giải quyết bằng vụ án khác. [2.5] Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định quyền sử dụng của hộ ông X, bà L là phù hợp với GCNQSDĐ đã cấp, phù hợp với các thông tin lưu trữ tại sổ địa chính, số mục kê của địa phương và các chứng cứ khác của vụ án là có căn cứ. Nhưng tại cấp phúc thâm do có các chứng cứ mới (đặc biệt là sự thừa nhận của các đương sự) nên làm thay đổi nội dung của vụ án, không thuộc lỗi của cấp sơ thẩm. [2.6] Tại Văn bản số 876/UBND-KT ngày 19 tháng 5 năm 2026 Uỷ ban nhân xã Y xác định thửa đất số 126, tờ bản đồ 31 diện tích 600 m2 đất lúa theo bản đồ loại bản đồ 299 nay là thửa 46/177.0 và thửa số 60/396.4 theo loại bản đồ VN2000. [2.7] Do xác định quyền sử dụng đất theo bản án nên cần hủy phần nội dung của Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00795/QSDĐ/2014 (04) cấp ngày 11/4/2000 đứng tên hộ ông Đinh Văn X, xã Đ, huyện Y (cũ) đối với thửa đất số 126, tờ bản đồ 31 diện tích 600 m2 đất lúa để cấp lại cho bà Nguyễn Thị C [2.8] Về chi phí tố tụng: Do không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nên nguyên đơn phải chịu chi phí thâm định, định giá tài sản, trong đó chi phí đo đạc là 12.567.000 đồng; chi phí thẩm định, định giá là 2.000.000 đồng; tổng chi phí tố tụng là 14.567.000đồng.

[3] Về án phí: Do yêu cầu kháng cáo của bị đơn được chấp nhận nên phải Không chu án pí dns phúc thấm.

[4] Đề nghị của Kiểm sát viên Viện kiểm sát tại phiên tòa phúc thẩm phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.