Bản án 18/2026/HS-STBản án 18/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về tội danh và Điều luật áp dụng: Tại phiên tòa, bị cáo thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội như bản cáo trạng đã nêu, lời khai của bị cáo phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra và phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ, thể hiện: Vì muốn có đất để trồng lúa nên trong khoảng thời gian từ giữa tháng 3/2025 đến tháng 4/2025, tại khu vực rừng tự nhiên có tục danh O3 Cao thuộc thôn O, xã V, huyện V, tỉnh Bình Định (cũ), nay là thôn O, xã V, tỉnh Gia Lai; bị cáo Đinh N đã có hành vi dùng rựa, máy cưa xích chặt, cưa phá 9.049m2 rừng tự nhiên có chức năng sản xuất tại lô 14bc.2, khoảnh 2, tiểu khu A, xã V, tỉnh Gia Lai gây thiệt hại về rừng với giá trị là 45.090.000 đồng. Hành vi nêu trên của Đinh N là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm trực tiếp đến tài nguyên rừng thuộc sở hữu toàn dân được pháp luật bảo vệ, bị cáo có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, thực hiện hành vi phạm tội với lỗ cố ý. Hành vi của bị cáo Đinh N là trái pháp luật, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự quản lý và bảo vệ rừng tại địa phương. Đối chiếu với các quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở để kết luận: bị cáo Đinh N phạm tội “Hủy hoại rừng” quy định tại điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự. 5 Như vậy, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Gia Lai truy tố bị cáo về tội “Hủy hoại rừng” quy định tại điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự là có căn cứ.

[3] Xét tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội của bị cáo: Bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, biết rõ phá rừng trái phép là vi phạm pháp luật. Song chỉ vì muốn lấy đất để làm rẫy bị cáo đã bất chấp sự nghiêm cấm của pháp luật, cố ý thực hiện hành vi phạm tội. Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, hành vi đó đã thể hiện sự xem thường pháp luật của bị cáo mặc dù biết rõ việc phá rừng để làm nương rẫy là pháp luật cấm, nhưng bị cáo vẫn thực hiện hành vi phạm tội. Do vậy cần xử lý bị cáo có mức hình phạt thỏa đáng phù hợp với tính chất, mức độ của hành vi phạm tội mà bị cáo đã gây ra để giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

[4] Xét về nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo: Về nhân thân: Bị cáo có nhân thân tốt. Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Không có. Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo Đinh N có thái độ khai báo thành khẩn, ăn năn hối cải, đã bồi thường khắc phục hậu quả một phần cho bị hại, bị cáo phạm tội lần đầu, là người dân tộc thiểu số, trình độ học vấn thấp, nhận thức pháp luật có phần còn hạn chế, sinh sống ở vùng kinh tế đặc biệt khó khăn là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Xét thấy bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, có nhân thân tốt, có nơi cư trú rõ ràng nên không cần thiết cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, mà áp dụng Điều 65 của Bộ luật hình sự cho bị cáo được hưởng án treo cũng đủ tác dụng giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

[5] Về bồi thường thiệt hại: Căn cứ các Điều 584, 585, 586, 589 của Bộ luật dân sự: Bị cáo Đinh N phải bồi thường cho cho Ủy ban nhân dân xã V, tỉnh Gia Lai số tiền 53.912.800 đồng nhưng được trừ vào số tiền 2.500.000đ (Hai triệu năm trăm nghìn đồng) bị cáo tự nguyện khắc phục hậu quả, nộp Phòng thi hành án dân sự khu vực 4, tỉnh Gia Lai ngày 13/3/2026 theo biên lai số 0000732. Bị cáo Đinh N còn phải bồi thường cho Ủy ban nhân dân xã V, tỉnh Gia Lai số tiền 51.412.800đ (Năm mươi mốt triệu bốn trăm mười hai nghìn tám trăm đồng). Tạm giữ số tiền 2.500.000đ (Hai triệu năm trăm nghìn đồng) theo biên lai số 0000732 ngày 13/3/2026 do Phòng thi hành án dân sự khu vực 4, tỉnh Gia Lai thu để đảm bảo thi hành án.

[6] Về xử lý vật chứng: Áp dụng Điều 47 Bộ luật Hình sự; Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: - Tịch thu sung vào Ngân sách nhà nước: 01 (một) chiếc máy cưa lốc (cưa xích cầm tay, động cơ xăng, sơn màu cam, nhãn hiệu Husqvarna 353; lam cưa làm bằng kim loại sắt, dài 44,5cm, rộng 6cm, hiệu STIHL; xích cưa dài 102cm). - Tịch thu tiêu hủy: + 01 (một) chiếc rựa, dài 63 cm, cán làm bằng tre, dài 35cm, đường kính 2,8cm, phần tiếp giáp với lưỡi rựa được gắn một khâu làm bằng kim loại inox, màu trắng, dài 9cm; lưỡi rựa làm bằng kim loại sắt, dài 28cm, rộng 4,5cm. 6 + 01 (một) chiếc rựa, dài 54cm, cán làm bằng tre dài 32cm, đường kính 2,7cm, phần tiếp giáp với lưỡi rựa được gắn một khâu làm bằng kim loại inox, màu trắng dài 7,5cm; lưỡi rựa làm bằng kim loại sắt, dài 22cm, rộng 04cm. (Tất cả các vật chứng trên đã qua sử dụng - Theo biên bản giao nhận vật chứng, tài sản ngày 27/01/2026 giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh G và Phòng thi hành án dân sự khu vực 4, tỉnh Gia Lai).

[7] Đối với hành vi của bà Đinh Thị K có dấu hiệu đồng phạm với Đinh N về tội “Hủy hoại rừng” theo điểm b khoản 1 Điều 243 của Bộ luật hình sự với vai trò người giúp sức, tạo điều kiện tinh thần, vật chất để Đinh N trực tiếp thực hiện hành vi phá rừng trái pháp luật, Tòa án đã trả hồ sơ để Viện kiểm sát điều tra bổ sung. Sau khi điều tra bổ sung, Viện kiểm sát vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố nên căn cứ Điều 298 của Bộ luật tố tụng hình sự, Tòa án xét xử bị cáo và những hành vi theo tội danh mà Viện kiểm sát truy tố.

[8] Về thực hiện chức trách, nhiệm vụ của những cán bộ, công chức, người lao động của Hạt Kiểm lâm khu vực V và Ủy ban nhân dân xã V được phân công quản lý, bảo vệ rừng, những người này đã thường xuyên tuần tra, truy quét, bảo vệ rừng nhưng vị trí tuần tra không phải nơi Đinh Nhu P2. Đồng thời, khoảnh 2, tiểu khu A, xã V nằm ở vị trí xa xôi, hẻo lánh, khó phát hiện và hành vi phá 13.619m2 rừng trị giá 53.912.800 đồng của Đinh N chưa gây hậu quả đến mức từ 100 triệu đồng trở lên nên không có dấu hiệu của tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại điểm d khoản 1 Điều 360 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Vì vậy, không xem xét xử lý.

[9] Về án phí: Căn cứ theo quy định tại Điều 135, 136 của Bộ luật tố tụng hình sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: bị cáo Đinh N là người đồng bào dân tộc thiểu số ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn nên được miễn án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự sơ thẩm trong vụ án hình sự.

[10] Lời luận tội của vị đại diện Viện kiểm sát nhân khu vực 4, tỉnh Gia Lai về tội danh đối với bị cáo là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử; về đề nghị mức hình phạt là phù hợp một phần với nhận định của Hội đồng xét xử. Về đề nghị mức hình phạt của người bào chữa là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.