Bản án 19/2026/HS-STBản án 19/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được 5 tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1]. Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên, người bào chữa trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập đúng trình tự thủ tục Bộ luật Tố tụng Hình sự quy định và có giá trị pháp lý làm căn cứ cho việc giải quyết vụ án. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của người tiến hành tố tụng. Kết luận, các hành vi, quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng, người bào chữa đã tuân thủ đầy đủ, đúng quy định của pháp luật.

[2]. Về căn cứ định tội, định khung hình phạt: Tại phiên tòa, bị cáo đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như nội dung bản Cáo trạng đã nêu. Lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan Điều tra, lời khai của nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các tài liệu khác đã được cơ quan điều tra thu thập có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Như vậy có đủ cơ sở kết luận: Tháng 12/2025 tại các lô rừng 18, 40, khoảnh 1, Tiểu khu A thuộc thôn S, xã T, tỉnh Thái Nguyên, theo Bản đồ quy hoạch lâm nghiệp quốc gia, ban hành kèm theo Quyết định số 895/QĐ-TTg ngày 24/8/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc Phê duyệt Quy hoạch lâm nghiệp Quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Triệu Thị L một mình dùng dao phát phá trái phép rừng tự nhiên. Tổng diện tích rừng bị phát phá trái phép là 4.800m² thuộc loại rừng phòng hộ, trạng thái rừng tự nhiên núi đất lá rộng thường xanh chưa có trữ lượng, lâm sản bị thiệt hại còn tại hiện trường 115 cây gỗ tròn tự nhiên loài thông thường từ nhóm VI đến nhóm VIII, khối lượng 3,354m3 và 1.677 cây vầu nứa tự nhiên, có tổng giá trị là 1.587.650 đồng. Mục đích L phát phá rừng là để có thêm diện tích đất sản xuất nông nghiệp cho gia đình. Diện tích rừng bị phát phá được UBND huyện N cũ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số T 097065 cấp ngày 15/11/2001 cho hộ ông Triệu Văn T (chồng bị cáo L). Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến các quy định của Nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng, xâm phạm đến sự bền vững và ổn định của môi trường, gây khó khăn trong công tác quản lý, bảo vệ rừng của Nhà nước, đồng thời gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự, trị an ở địa phương và phạm tội thuộc trường hợp nghiêm trọng. Hội đồng xét xử có cơ sở kết luận hành vi của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội "Hủy hoại rừng" quy định tại điểm c khoản 1 Điều 243 Bộ luật Hình sự. Do đó Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 – Thái Nguyên truy tố đối với bị cáo là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[3]. Về nhân thân, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: - Về nhân thân: Bị cáo có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú rõ ràng, bị cáo là người dân tộc Dao, trình độ học vấn thấp, hiểu biết về pháp luật và xã hội còn nhiều hạn chế. 6 - Về tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra, truy tố cũng như tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo và thể hiện sự ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình. Bị cáo đã tự nguyện nộp một khoản tiền 1.587.650đ tại Thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên để bồi thường thiệt hại cho Nguyên đơn dân sự, bị cáo đã tự nguyện trồng lại 1200 cây keo trên phần diện tích rừng mà bị cáo phát phá thể hiện ý thức khắc phục hậu quả của bị cáo.

Do đó, bị cáo được hưởng 02 tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b, s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

[4]. Đánh giá về quan điểm truy tố, đề nghị của Viện kiểm sát; lời bào chữa của người bào chữa: Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 – Thái Nguyên tại phiên tòa giữ nguyên Quyết định truy tố như nội dung bản Cáo trạng, quan điểm truy tố của Viện kiểm sát là có căn cứ pháp luật. Mức hình phạt mà đại diện Viện kiểm sát đề nghị áp dụng đối với bị cáo là nằm trong khung hình phạt mà bị cáo bị truy tố và phù hợp với tính chất nguy hiểm hành vi phạm tội của bị cáo. Các đề nghị khác của Viện kiểm sát là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Quan điểm bào chữa của người bào chữa và mức hình phạt đề nghị xử phạt bị cáo là có căn cứ và nằm trong khung hình phạt mà bị cáo bị truy tố, phù hợp với mức hình phạt do Viện kiểm sát đề nghị áp dụng đối với bị cáo nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[5] Về hình phạt áp dụng đối với bị cáo: Căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân bị cáo, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo, đề xuất của đại diện Viện kiểm sát, căn cứ vào các quy định của pháp luật: HĐXX xét thấy, bị cáo có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú rõ ràng, được hưởng nhiều tình tiết giảm nhẹ, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Bị cáo cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, gia đình bị cáo có nghề nghiệp làm ruộng nhưng thiếu đất canh tác sản xuất phát triển kinh tế gia đình. Sự hiểu biết, nhận thức về pháp luật còn nhiều hạn chế; nguyên nhân, động cơ, mục đích bị cáo phát phá rừng là để lấy đất canh tác, trồng cây phát triển kinh tế gia đình. Sau khi sự việc xảy ra, vào tháng 02 năm 2026, bị cáo cùng gia đình đã trồng khoảng 1.200 cây keo trên toàn bộ diện tích rừng bị cáo đã phát phá, đốt trước đó để khắc phục hậu quả, tỷ lệ cây keo sống là khoảng 90%.

Vì vậy, Hội đồng xét xử xét thấy không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội mà có đủ điều kiện áp dụng Điều 65/BLHS cho bị cáo được hưởng án treo cũng đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa chung. Về hình phạt bổ sung: HĐXX xét thấy bị cáo là người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bị cáo làm ruộng không có thu nhập ổn định, không có tài sản có giá trị. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

Do đó, Hội đồng xét xử xét 7 thấy không áp dụng hình phạt bổ sung bằng tiền đối với bị cáo là phù hợp, thể hiện sự khoan hồng, tính nhân văn của pháp luật.

[6]. Về trách nhiệm dân sự: Tại phiên toà, đại diện nguyên đơn dân sự và bị cáo thoả thuận được với nhau về việc bồi thường thiệt hại, bị cáo L nhất trí bồi thường thiệt hại cho nguyên đơn dân sự là Ủy ban nhân dân xã T, tỉnh Thái Nguyên với số tiền là 1.587.650 đồng. Xét thấy thỏa thuận của bị cáo và đại diện nguyên đơn dân sự là tự nguyện, không trái pháp luật, đạo đức xã hội nên được ghi nhận. Xác nhận bị cáo đã tự nguyện nộp số tiền 1.587.650 đồng tại Thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên theo biên lai thu tiền số 0000542 ngày 13/5/2026 để đảm bảo cho việc bồi thường thiệt hại về dân sự.

[7]. Về xử lý vật chứng: Đối với 01 con dao quắm có cán gỗ, lưỡi và chuôi dao màu đen bằng kim loại; 01 chiếc bật lửa gas được niêm phong trong phong bì ký hiệu B1 là công cụ mà Triệu Thị L sử dụng phát phá, đốt rừng không còn giá trị sử dụng do vậy cần tịch thu tiêu hủy. Đối với 3,354m3 gỗ tròn tự nhiên loài thông thường từ nhóm VI đến nhóm VIII, đang quản lý tại hiện trường cần tịch thu sung ngân sách Nhà nước; Đối với 1.677 gốc cây vầu nứa tự nhiên tại hiện trường cần tiếp tục giao cho H Kiểm lâm số 4 quản lý theo quy định.

[8]. Về các vấn đề khác: Đối với ông Triệu Văn T là chồng bị cáo Triệu Thị L, ông T là người đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho hộ gia đình năm 2001. Qua điều tra xác định, việc phát phá rừng do một mình Triệu Thị L thực hiện, không có ai tham gia giúp sức, bị cáo không bàn bạc với ai về việc phát phá rừng, do đó, không có căn cứ xem xét xử lý đối với ông Triệu Văn T là đúng quy định.

[9]. Về án phí: Bị cáo là người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn và có đơn xin miễn án phí, nên HĐXX xem xét miễn nộp tiền án phí hình sự sơ thẩm đối với bị cáo.