Bản án 14/2026/HC-PTBản án 14/2026/HC-PT

Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu được thu thập có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, lời trình bày của các bên đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của người bị kiện nằm trong hạn luật định và đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét đơn kháng cáo của người bị kiện đề nghị sửa án sơ thẩm theo hướng không bồi thường về đất, tài sản, vật kiến trúc đối với phần diện tích thuộc thửa đất số 21, tờ bản đồ số 65 tại xã C trong phạm vi hành lang bảo vệ, chỉ giới quy hoạc đường quốc lộ 14 rộng 50 (đất giao thông do Nhà nước quản lý), HĐXX thấy rằng: [2.1] Các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện bà Lê Thị Đ sử dụng đất ổn định từ năm 1993 và được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu ngày 28/9/1993 với diện tích 350m² đất ở; sau đó được cấp đổi Giấy chứng nhận các năm 2010 và 2021. Đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DĐ 810090 cấp ngày 23/12/2021 mới thể hiện nội dung “thửa đất có 117,1m² thuộc quy hoạch giao thông”.

Tuy nhiên, diện tích đất ở của bà Đ vẫn được Nhà nước công nhận là 350m² và chưa có quyết định nào của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi, hủy hoặc chỉnh lý Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp đối với diện tích đất này. Theo Công văn số 225/CNCM-KTĐC ngày 14/3/2023 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện C, trong tổng diện tích 173,5m² đất bị thu hồi để thực hiện dự án thì có: 27,6m² là diện tích đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và 145,9m² là diện tích chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Quyết định số 108/QĐ-UBND ngày 18/7/2025 không bồi thường toàn bộ diện tích 173,5m² với lý do đất thuộc hành lang giao thông là chưa phân biệt rõ phần diện tích đã được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất và phần diện tích chưa được công nhận. 13 [2.2] Xét quan điểm của người bị kiện cho rằng: Phần diện tích 27,6m² thuộc hành lang bảo vệ, chỉ giới quy hoạch Quốc lộ A nên là đất giao thông do Nhà nước quản lý và không được bồi thường, Hội đồng xét xử thấy rằng: Hành lang bảo vệ công trình giao thông không đồng nhất với việc Nhà nước đã xác lập quyền quản lý, sử dụng đối với toàn bộ diện tích đất của người sử dụng đất hợp pháp. Tại khoản 3 Điều 210 Luật Đất đai năm 2024 quy định người sử dụng đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình vẫn được tiếp tục sử dụng đất theo đúng mục đích đã được xác định; trường hợp Nhà nước thu hồi đất để bảo đảm an toàn công trình thì việc bồi thường được thực hiện theo quy định của pháp luật. Đồng thời, điểm a khoản 2 Điều 95 Luật Đất đai năm 2024 quy định: Người sử dụng đất có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc trường hợp được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất, nếu không thuộc trường hợp pháp luật quy định không được bồi thường. [2.3] Người bị kiện viện dẫn Điều 101 và Điều 105 Luật Đất đai năm 2024 để xác định phần diện tích đất và tài sản của bà Đ không đủ điều kiện được bồi thường.

Tuy nhiên, các quy định này được áp dụng đối với trường hợp đất do Nhà nước quản lý hoặc tài sản được tạo lập trái quy định của pháp luật. Trong khi đó, đối với diện tích 27,6m² đã được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cơ quan có thẩm quyền chưa chứng minh được việc cấp Giấy chứng nhận là trái pháp luật hoặc đã bị thu hồi, hủy bỏ theo trình tự luật định; đồng thời cũng không có căn cứ xác định các công trình trên đất được xây dựng trái phép hoặc thuộc trường hợp không được bồi thường theo Điều 105 Luật Đất đai năm 2024. [2.4] Đối với yêu cầu bồi thường nhà ở, kiến trúc trên đất thu hồi: Trên diện tích đất thu hồi có nhà ở và một số kiến trúc khác đều được xây dựng từ năm 1993. Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện không có ý kiến gì về kết quả kiểm đếm tài sản. Gia đình bà Đ đã sử dụng đất hợp pháp, liên tục, ổn định, công khai, không tranh chấp từ năm 1993 và được cấp GCN QSD đất. Từ khi cấp GCN QSD đất cho đến nay chưa bị cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hành vi sử dụng đất không đúng mục đích mà tiếp tục vi phạm, không thuộc trường hợp không được bồi thường quy định tại Điều 105 Luật đất đai năm 2024. Như phân tích ở trên thì phần diện tích đất 27,6m² của bà Đ đủ điều kiện bồi thường nên có căn cứ chấp nhận yêu cầu bồi thường đối với công trình xây dựng trên đất và các tài sản khác gắn liền với phần đất bị thu hồi.

[3]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử có căn cứ xác định Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Đ, hủy một phần Quyết định số 108/QĐ-UBND ngày 18/7/2025 đối với nội dung không bồi thường diện tích 27,6m² đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và buộc cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường đối với diện tích đất cùng tài sản, vật kiến trúc trên phần diện tích này là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Kháng 14 cáo của người bị kiện không đưa ra được tài liệu, chứng cứ mới làm thay đổi bản chất vụ án nên không có cơ sở để chấp nhận.

[3] Về án phí: Do không được chấp nhận đơn kháng cáo nên Chủ tịch UBND xã C, tỉnh Đắk Lắk phải chịu án phí hành chính phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

[4] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị và không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hiệu kháng cáo, kháng nghị.