Bản án 42/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Lương Tiến N đối với Trung tâm y tế Khu vực Đ. Buộc Trung tâm y tế Khu vực Đ phải trả lại diện tích đất lấn chiếm là 156.39m2 (gồm các điểm 3,4,5,6 theo phiếu xác nhận kết quả đo đạc được ký ngày 11/3/2026, thửa số 02, sơ đồ số 04-2026 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Khu vực Đ, phần diện tích đất nêu trên đã trừ diện tích đất nằm trong giấy chứng nhận của TTYT là 4.9m2…
Nhận định của Tòa án
[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn anh Lương Tiến N khởi kiện, yêu cầu Trung tâm y tế Khu vực Đ phải trả lại diện tích đất lấn chiếm, phá bỏ hàng rào đã xây dựng trên đất lấn chiếm; diện tích đất tranh chấp toạ lạc tại bon K, xã Q, tỉnh Lâm Đồng; bị đơn có trụ sở tại bon K, xã Q, tỉnh Lâm Đồng nên quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp quyền sử dụng đất”, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 6 – Lâm Đồng theo quy định tại khoản 9 Điều 26, điểm a, khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2]. Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn anh Lương Tiến N, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan về phía nguyên đơn, yêu cầu Toà án buộc bị đơn Trung tâm y tế Khu vực Đ phải trả lại diện tích đất lấn chiếm là 156,39m2, buộc Trung tâm y tế Khu vực Đ phá bỏ (di dời) hàng rào xây dựng trên đất lấn chiếm, Hội đồng xét xử nhận định: [2.1]. Xét về nguồn gốc thửa đất, quá trình quản lý, sử dụng đất của gia đình anh Lương Tiến N: Do nhận chuyển đất từ gia đình bà H ngày 13/5/2008 với diện tích 1495m2 thuộc thửa đất 55, tờ bản đồ 11, sau khi nhận chuyển nhượng được tách quyền sử dụng đất thành thửa 207, tờ bản đồ 11; đồng thời năm 2003 gia đình anh N được cấp quyền sử dụng đất thửa đất 111, tờ bản đồ 11 với diện tích 3690m2; 5 Ngoài ra, gia đình anh N còn nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 76, tờ bản đồ số 11 với diện tích 1083m2, đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các thửa đất nêu trên tiếp giáp và liền kề nhau, tổng diện tích gia đình anh N quản lý, sử dụng đối với 03 thửa đất nêu trên là 6.268m2. Quá trình quản lý, sử dụng đất năm 2007 và năm 2012 gia đình anh N bị thu hồi một phần diện tích đất để thực hiện dự án xây dựng bệnh viện Đa Khoa huyện Đ (cũ) và Trung tâm Y tế huyện Đ (nay là Trung tâm y tế Khu vực Đ), diện tích đất còn lại sau thu hồi của thửa 111, tờ bản đồ 11 là 859m2; thửa 76 bị thu hồi 845m2, diện tích còn lại sau thu hồi là 238m2. Năm 2013 gia đình anh N làm thủ tục đăng ký biến động, cụ thể hợp thửa đất 207 với diện tích 1455m2 và thửa 111, diện tích 859m2 thành thửa 111, tờ bản đồ số 11, diện tích 2314m2, được Uỷ ban nhân dân huyện Đ (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BL 026633, cấp ngày 22/7/2013. [2.2]. Xét diện tích đất hiện nay Trung tâm y tế Khu vực Đ đang quản lý sử dụng: Ngày 03/9/2009 Uỷ ban nhân dân huyện Đ (cũ) ban hành quyết định 1921/QĐ-UBND, về việc thu đất trong khu vực quy hoạch giải toả để xây dựng công trình: Trung tâm Y tế huyện Đ, trong đó thu hồi của gia đình anh N diện tích đất 4328m2; Ngày 13/11/2009 Uỷ ban nhân dân tỉnh Đ (cũ) ban hành quyết định 1727/QĐ-UBND, về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình: Trung tâm Y tế huyện Đ; Ngày 10/12/2010 Uỷ ban nhân dân huyện Đ ban hành quyết định 3186/QĐ – UBND, về việc điều chỉnh quyết định 1921/QĐ-UBND thu hồi đất trong khu vực quy hoạch để xây dựng công trình Trung tâm Y tế huyện Đ, điều chỉnh thu hồi từ diện tích đất 4328m2 đất của gia đình anh N lên thành 4808m2; ngày 17/12/2010 Uỷ ban nhân dân huyện Đ ban hành quyết định 3262/QĐ- UBND, về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư công trình Trung tâm Y tế huyện Đ; ngày 06/7/2012 Uỷ ban nhân dân huyện Đ ban hành quyết định 2129/QĐ-UBND, điều chỉnh một số nội dung của điều 1, quyết định 3262/QĐ-UBND, theo đề nghị của Phòng Tài nguyên Môi trường huyện Đ tại tờ trình số 152/TTr-TNMT, ngày 03/7/2012 (có phụ lục kèm theo), theo đó diện tích đất hộ gia đình anh N bị thu hồi là 586m2 (thuộc thửa 111) và 845m2 thuộc thửa
76. Ngày 20/12/2019 Trung tâm y tế Khu vực Đ được Uỷ ban nhân dân tỉnh Đ giao đất theo quyết định số 2063/QĐ-UBND với diện tích 9072,6m2; ngày 07/01/2020 Trung tâm y tế Khu vực Đ được Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh Đ (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất CO 982777, thửa đất số 180, tờ bản đồ số 32. [2.3]. Xét việc thu hồi, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh Đ (cũ) đối với Trung tâm y tế Khu vực Đ. Qua ý kiến trình bày của bị đơn trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà xác nhận, diện tích theo hồ sơ kê khai, đề bù giải toả của các hộ dân để thực hiện dự án là 7.793m2, tuy nhiên theo quyết định giao đất thì Trung tâm y tế Khu 6 vực Đ được giao diện tích 9.072,6m2 (phần diện tích đất tăng chênh lệch 1.276,9m2 so với diện tích đã đền bù giải phóng mặt bằng) nên chưa bàn giao mốc giới, ranh giới đất cho Trung tâm. Nội dung chênh lệch giữa diện tích đất theo giấy chứng nhận đã cấp nêu trên cho Trung tâm và diện tích đất thu hồi thực tế để thực hiện dự án được thể hiện rõ trong hồ sơ lập dự án, hồ sơ đền bù (nhiều lần được điều chỉnh) được Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Đ và các cơ quan có liên quan ký xác nhận. [2.4]. Công văn 930/UBND – KT, ngày 09/4/2026 của Uỷ ban nhân dân xã Q, tỉnh Lâm Đồng cung cấp: “Qua rà soát thực tế và đối chiếu hồ sơ bồi thường, UBND xã nhận thấy có sự không phù hợp giữa diện tích được cấp trên GCN của TTYT so với diện tích thu hồi thực tế. - Diện tích TTYT được cấp là 9.072,6 m²; tuy nhiên, tổng diện tích thực tế đã thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng (GPMB) từ các hộ dân (bao gồm hộ ông Lương Tiến N, hộ ông Đinh Văn D...) là 7.793 m². - Nhận định: Có khoảng 1.279,6 m² đất chưa thực hiện đền bù nhưng đã được đưa vào diện tích cấp GCN của TTYT. Nguyên nhân do khâu đo đạc lập bản đồ địa chính năm 2019 không lồng ghép ranh giới thu hồi đất thực tế, dẫn đến việc cấp GCN chồng lấn lên đất của công dân”, đồng thời Uỷ ban nhân dân xã Q xác nhận hiện trạng hàng rào của Trung tâm y tế đang có dấu hiệu lấn sang phần đất mà hộ anh N đang quản lý và chưa được làm rõ trong hồ sơ thu hồi trước đây; do hiện trạng thực tế và giấy chứng nhận đã cấp không khớp nhau, Uỷ ban nhân dân xã Q đã kiến nghị cấp trên thu hồi và điều chỉnh giấy chứng nhận của trung tâm y tế cho đúng diện tích đền bù. [2.5]. Tại biên bản thoả thuận về việc điều chỉnh diện tích đất quy hoạch trụ sở trung tâm y tế ngày 11/6/2012 giữa Sở y tế tỉnh Đ (đơn vị chủ đầu tư) với các cơ quan có liên quan của huyện Đ (cũ) thể hiện diện tích xây dựng trung tâm y tế được điều chỉnh từ 11.616m2 xuống còn 7.041m2, có sơ đồ vị trí khu đất điều chỉnh, theo sơ đồ khu đất điều chỉnh và biên bản thoả thuận thể hiện, phần diện tích đất để xây đường vào trung tâm y tế tính từ ranh bờ rào của bệnh viện huyện Đ, có chiều ngang 20m. [2.6]. Kế quả đo đạc hiện trạng lồng ghép với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho Trung tâm y tế với Bệnh viện Đa Khoa huyện Đ (cũ, cạnh con đường đi vào trung tâm y tế tiếp giáp với Bệnh viện) là trùng ranh giới; đối với cạnh đường đi còn lại vào trung tâm y tế (tiếp giáp thửa đất gia đình anh N) trùng với diện tích đất tranh chấp gia đình anh N yêu cầu Trung tâm y tế hoàn trả. Hiện trung tâm y tế đang sử dụng ngoài diện tích đất ranh giới đã cấp giấy chứng nhận (phần con đường đi vào trung tâm) theo kết quả đo đạc, xác minh của Toà án là 161.290m2, sau khi lồng ghép xác định diện tích đất lấn chiếm là 156,39m2
Từ những phân tích từ mục [2.1] đến [2.6] nêu trên; xét các ý kiến trình bày của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về phía nguyên 7 đơn là có căn cứ, Hội đồng xét xử chấp nhận, buộc Trung tâm y tế Khu vực Đ trả lại diện tích đất lấn chiếm 156,39m2 đồng thời buộc Trung tâm y tế phá bỏ hàng rào xây dựng trên đất (theo biên bản thẩm định) trả lại hiện trạng đất cho gia đình anh N là phù hợp. [3.6]. Xét đơn khởi kiện, nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả diện tích đất lấn chiếm khoảng 300m2, sau đó nguyên đơn rút xuống còn 262,3m2, tiếp tục rút xuống còn 161,290m2, tại phiên toà nguyên đơn rút thêm yêu cầu đối với diện tích 4,9m2 đất nằm trong giấy chứng nhận đã cấp cho bị đơn, xét việc rút yêu cầu của nguyên đơn là tự nguyện, Hội đồng xét xử chấp nhận.
[4]. Xét quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 6 – Lâm Đồng đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, đình chỉ đối với phần yêu cầu nguyên đơn đã tự nguyện rút yêu cầu, buộc bị đơn chịu án phí, chi phí tố tụng theo quy định của pháp luật là có căn cứ, Hội đồng xét xử chấp nhận.
[5]. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, chi phí đo đạc: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu chi phí xem xét thẩm định, chi phí đo đạc, số tiền này được hoàn trả cho nguyên đơn do nguyên đơn đã nộp tạm ứng.
[5]. Về án phí: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, hoàn trả lại cho nguyên đơn tiền tạm ứng án phí đã nộp; bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ vào: Khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39; Điều 147; Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 26 của Luật đất đai 2024; khoản 2, Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Lương Tiến N đối với Trung tâm y tế Khu vực Đ. Buộc Trung tâm y tế Khu vực Đ phải trả lại diện tích đất lấn chiếm là 156.39m2 (gồm các điểm 3,4,5,6 theo phiếu xác nhận kết quả đo đạc được ký ngày 11/3/2026, thửa số 02, sơ đồ số 04-2026 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Khu vực Đ, phần diện tích đất nêu trên đã trừ diện tích đất nằm trong giấy chứng nhận của TTYT là 4.9m2 có các điểm toạ độ X 423355.3727, Y 1315848.0987; X 423206.0394, Y 1315872.7130), đất toạ lạc tại bon K, xã Q, tỉnh Lâm Đồng; có tứ cận: Phía Nam giáp đất Trung tâm y tế Khu vực Đ (phần đất không tranh chấp); phía Bắc giáp đất anh Lương Tiến N (phần đất giáp hàng rào tường xây + lười B40); phía Đông giáp đất trung tâm y tế (giáp phần đất có tranh chấp anh N đã tự nguyện xin rút yêu cầu); phía Tây giáp đường 8 nhựa; buộc trung tâm y tế phá bỏ hàng rào xây dựng + rào lứơi B40 trên đất gồm: Diện tích tường xây dựng + móng xây đá chiều ngang 2,1m + cao 80cm, dày 40cm + một phần hàn khung sắt hộp cao 1,4m, dài 2,1m + diện tích xây dựng tường rào dài 69,7m, móng xây đá hộc 40cm, tường cao 1m65 xây gạch 10, mặt trên ngang 20cm được xây dựng 26 trụ (trong đó có 03 trụ kích thước 30cm x 30cm; 23 trụ kích thước 20cm x 30cm), hàn hoa sắt cao 10cm, dài 75,9m; diện tích rào lưới B40 dài 6,2m, cao 1,7m. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với phần diện tích đất đã rút yêu cầu khởi kiện 143.61m2, nguyên đơn có quyền khởi kiện đối với yêu cầu đã rút thành vụ án khác.
2. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, chi phí đo đạc: Căn cứ Điều 157, Điều 158 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Buộc Trung tâm y tế Khu vực Đ phải chịu số tiền chi phí đo đạc, xem xét thẩm định tại chỗ là 10.000.000đ (mười triệu đồng) số tiền này được hoàn trả cho anh Lương Tiến N do đã nộp tạm ứng chi phí.
3. Về án phí: Buộc Trung tâm y tế Khu vực Đ phải chịu số tiền án phí dân sự sơ thẩm là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) tại Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng. Hoàn trả cho anh Lương Tiến N số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng), theo biên lai số 0003724 ngày 02/10/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng.
4. Về quyền kháng cáo: Đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn luật định là 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. Đương sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết bản án theo quy định của pháp luật. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặ