Bản án 23/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thấm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về sự vắng mặt của đương sự: Bị đơn ông Lê Thành T1, đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của ông Lê Thành K, ông Lê Thành P vắng mặt tại phiên tòa lần thứ hai, không rõ lý do, mặc dù đã được tống đạt hợp lệ nên Hội đồng xét xử căn cứ vào quy định Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt ông là phù hợp. [1.2] Về quan hệ pháp luật: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn, người có quyên lợi và nghĩa vụ liên quan đang quản lý sử dụng phải tháo dỡ tài sản trên đất để giao trả cho nguyên đơn phần đất có diện tích 30,5m' thuộc thửa đất sô 1361 của nguyên đơn nhưng bị đơn, người có quyên lợi và nghĩa vụ liên quan đêu không đông ý nên các bên phát sinh tranh chấp. Xét thấy đây là mối quan hệ pháp luật dân sự mà cụ thể " Tranh chấp đòi lại quyền sử dụng đất" theo quy định tại Điều 166 Bộ luật Dân sự năm 2015. [1.3] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Phần đất tranh chấp tọa lạc khu vực T, phường T, thành phố Cần Thơ.

Do đó, vụ án này thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Cần Thơ theo quy định khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và quy định tại Điều 5 của Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Hội 4 đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ và thực hiện thẩm quyền của các Tòa án nhân dân.

[2] Về yêu câu khởi kiện của nguyên đơn: Xét thấy nguyên đơn ông Lê Văn T là chủ sử dụng phần đất có diện tích 644m2 thuộc thửa đất số 1361, loại đất ODT, CLN, tờ bản đồ số 02 do ông T đứng tên chủ sử dụng trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Về nguồn gốc thửa đât 1361 của ông Lê Văn H là cha ruột ông Lê Văn T được nhà nước câp giây chứng nhận quyên sử dụng đât năm 1995. Sau đó, ông H chuyên nhượng quyền sử dụng đất lại ông T và đã được nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho đến nay. Từ khi ông T được cấp giấy cho đến nay không ai tranh chấp, khiếu nại hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền có ý kiến đối với việc cấp giấy đất này nên ông T được xem là chủ sử dụng đất hợp pháp.

Vì vậy, về mặt pháp lý ông T đã được nhà nước xác lập và công nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất 1361 là hợp pháp nên được pháp luật bảo vệ. Quá trình sử dụng đất vào năm 2004 ông T cho gia đình bị đơn ông Lê Thành T1 sử dụng một phần đất qua đo đạc có diện tích 30.5m' để cất nhà ở tạm sử dụng cho đến khi phát sinh tranh chấp. Nay nguyên đơn có nhu cầu sử dụng đất yêu cầu bị đơn và thành viên gia đình đang quản lý sử dụng đất phải tháo dỡ di dời các tài sản trên đất để trả lại cho nguyên đơn phần đất có diện tích 30.5m2 thuộc thưa đất số 1361 là có cơ sở chấp nhận.

[3] Đối với ý kiến của bị đơn và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: Bị đơn và các thành viên gia đình không đông ý giao trả đất cho nguyên đơn với lý do: Phân đât tranh châp được ông bà nội cho gia đình bị đơn cât nhà ở từ năm 2001 nên thuộc quyền sử dụng của bị đơn, hiện gia đình bị đơn có hoàn cảnh kinh tê khó khăn không có nơi ở mới nên không đông ý di dời trả lại đất cho nguyên đơn. Xét thây bị đơn cho răng phân đât tranh châp được ông nội cho bị đơn từ năm 2001, trong khi phân đât tranh châp thuộc quyên sử dụng hợp pháp của gia đình nguyên đơn từ trước khi bị đơn vê sinh sông và bị đơn cũng không có chứng cứ chứng minh việc bị đơn sử dụng đất hợp pháp nên phải gánh lấy hậu quả không chứng minh được theo quy định Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên ý kiến của bị đơn không có cơ sở chấp nhận.

[4] Xét trong vụ án này, nguyên đơn là chủ sử dụng đất hợp pháp có quyền yêu cầu bị đơn là người chiếm hữu, sử dụng không có căn cứ pháp luật phải trả lại tài sản thuộc quyền sử dụng của nguyên đơn. Qua xem xét thì thấy hoàn cảnh gia đình bị đơn và các thành viên gia đình bị đơn đều còn trong độ tuổi lao động tạo thu nhập, không thuộc trường hợp hộ nghèo hoặc cận nghèo nên đủ điêu kiện di dời tài sản vê nơi ở mới, đông thời, tài sản găn liên đât tranh chấp là căn nhà có kết cấu khung gỗ tạp, vách tole, nền lót gạch tàu thuộc công trình không kiên cố nên cần buộc bị đơn và các thành viên gia đình đang quản lý sử dụng phải tháo dỡ di dời tài sản của mình để giao trả đất cho nguyên đơn, đồng thời, dành cho bị đơn được lưu cư trên đất trong thời gian 06 tháng, kể từ ngày án có hiệu lực là hợp tình, hợp lý. 5

[5] Tại phiên tòa hôm nay, nguyên đơn tự nguyện hỗ trợ cho bị đơn số tiền 10.000.000 đồng chi phí để di dời tài sản về nơi ở mới, trả lại đất cho nguyên đơn không trái pháp luật và đạo đức xã hội nên ghi nhận là phù hợp.

[6] Từ những nhận định phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy nên cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn và các thành viên gia đình đang quản lý sử dụng trả lại đất cho nguyên đơn theo quy định tại các Điều 164, 166 Bộ luật Dân sự năm 2015 là phù hợp.

[7] Về chi phí tố tụng: Quá trình thu thập chứng cứ, Tòa án tiến hành đo đạc, xem xét thấm định tại chỗ và định giá tài sản với tổng chi phí 7.000.000 đồng. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu chi phí này theo quy định tại Điều 157 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[8] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí không giá ngạch theo quy định Nghị quyết 326/2016/UBTVỘH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án và Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[9] Xét đề nghị của đại diện Viện kiêm sát tham gia phiên tòa là có cơ sở chấp nhận. Vì các lẽ trên, Hội đồng xét xử