Bản án 1093/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Nguồn gốc đất của nguyên đơn: hộ ông Nguyễn Công C được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 30/11/2004 thửa số 743, tờ bản đồ số 33 có tổng diện tích 546m2 (trong đó diện tích 219m2 thuộc HLLG; diện tích 327m2 đất thổ cư). Ông C chết ngày 29/4/2018 có vợ là bà Nguyễn Thị H4 và 08 người con gồm: Nguyễn Thị Kim P1, Nguyễn Thị Thanh L1, Nguyễn Công T (nguyên đơn), Nguyễn Công P2, Nguyễn Ngọc B, Nguyễn Ngọc N1, Nguyễn Ngọc T1, Nguyễn Thị D. Cha, mẹ ông C chết trước ông C, ông C chết không để lại di chúc. Nguồn gốc đất bị đơn: Hộ ông Tạ Văn H được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01820QSD/TU ngày 30/11/2004 cho hộ ông ông Tạ Văn H tại thửa số 741, tờ bản đồ số 33, tại xã L có tổng diện tích 344m2 (trong đó diện tích 323m2 thuộc HLLG; diện tích 21m2 đất thổ cư). Theo hai giấy chứng nhận nêu trên thì ranh đất giữa gia đình ông T và ông H được ngăn cách bằng con đường giao thông nông thôn (có tên gọi là đường đất). - Ông T khởi kiện yêu cầu ông H tháo dỡ tường rào xây gạch (có chiều dài 9m, chiều cao 3m); 01 ống thoát khói trả diện tích đất lấn chiếm 21,9m2 (16,2 m2 + 5,2m2) thuộc một phần thửa đất số 743, tờ bản đồ số 33, toạ lạc tại xã L, huyện B cho các đồng thừa kế của ông Nguyễn Công C. Buộc ông H chấm dứt hành vi trái pháp luật tháo dỡ diện tích sân bê tông 8,5m2 trả lại diện tích đường đất công cộng 43,7m2 (gồm 35,2m2 + 2,5m2 + 6m2). Những người thừa kế của ông H thừa nhận có sử dụng diện tích đường đất công cộng nhưng hoàn toàn không lấn qua phần đất của ông T mà do đo đạc của Tòa án cấp sơ thẩm áp thửa không đúng nên khi khởi kiện ban đầu ông T chỉ yêu cầu ông H trả lại lối đi chung, sau khi Tòa án cấp sơ thẩm đo đạc ông T mới bổ sung đơn kiện yêu cầu ông H trả thêm diện tích đất 21,9m2. Sau khi xét xử sơ thẩm ông H chết ngày 09/3/2026, những người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông H là bà Nguyễn Thị S (vợ ông H), ông Tạ Văn H1, ông Tạ Văn K, bà Tạ Kim X, ông Tạ Quốc H2, bà Tạ Thị Kim L (các con ông H).

[2] Những người thừa kế của ông H kháng cáo thừa nhận có sử dụng diện tích đường đất công cộng nhưng hoàn toàn không lấn qua đất của ông T với diện tích đất 21,9m2. Tại phiên tòa phúc thẩm các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án, cụ thể như sau: 7 Công nhận ranh giới đất của hộ ông H tại vị trí hiện trạng nhà ông H (là đường thẳng nối các điểm 1, 2, 3, 4 trong Bản đồ phục vụ giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất do Văn phòng đăng ký đất đai thành phố H lập ngày 27/5/2026). Những người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông H là bà Nguyễn Thị S, ông Tạ Văn H1, ông Tạ Văn K, bà Tạ Kim X, ông Tạ Quốc H2, bà Tạ Thị Kim L đồng ý tháo dỡ 01 tường rào xây gạch (có chiều dài 9m, chiều cao 3m); 01 mái che tạm, 01 ống thoát khói để trả lại lối đi chung như kết quả đo vẽ tại Bản đồ phục vụ giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất do Văn phòng đăng ký đất đai thành phố H lập ngày 27/5/2026. Đối với việc những người thừa kế quyền, nghĩa vụ tố tụng của bị đơn ông Tạ Văn H cho rằng ông T lấn chiếm đường đi chung, do bị đơn ông H không yêu cầu phản tố trong giai đoạn sơ thẩm nên tại phiên tòa phúc thẩm bà Trịnh Thị P (đại diện hợp pháp cho bà Nguyễn Thị S) phát sinh yêu cầu ông T phải tháo dỡ nhà trả lại lối đi chung là không thuộc phạm vi xét xử phúc thẩm theo quy định tại Điều 293 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên Hội đồng xét xử không có căn cứ xem xét. Những người thừa kế của H có quyền khởi kiện ông T tại vụ án khác khi có đơn khởi kiện và thực hiện thủ tục theo quy định pháp luật.

[3]

Xét thấy, đối với ranh giới đất của hộ ông H tại vị trí hiện trạng nhà của ông H đã được xác lập, sử dụng ổn định trong thời gian dài. Theo kết quả xem xét thẩm định tại chỗ ngày 05/02/2026 thể hiện trên lối đi chung có tồn tại 01 tường rào xây gạch (có chiều dài 9m, chiều cao 3m); 01 mái che tạm, 01 ống thoát khói và phần sân bê tông do ông H xây dựng, lắp đặt. Những người thừa kế của ông H đồng ý tháo dỡ các tài sản trên trả lại lối đi chung (riêng phần sân bê tông giữ nguyên làm lối đi), sự thỏa thuận giữa các đương sự tại phiên tòa phúc thẩm là hoàn toàn tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.

Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn và sửa bản án sơ thẩm công nhận sự thỏa thuận trên của các đương sự theo quy định tại Điều 300 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Tạ Văn H là người cao tuổi được miễn án phí nên những người thừa kế không phải chịu.