Bản án 46/2026/HS-STBản án 46/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: [1.1] Quá trình điều tra, truy tố vụ án, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên; Viện kiểm sát nhân dân, Kiểm sát viên đã được thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Trong suốt quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có khiếu nại, tố cáo về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ xác định các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng trong vụ án đều hợp pháp. [1.2] Về sự vắng mặt các đương sự: Đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (bà Lê Thị Ú): Đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do chính đáng. Đối với những người đại diện hợp pháp của người bị hại (bà Đinh Thị D, bà Đinh Thị V, anh Đinh Văn T1, anh Đinh Văn K): Đây là phiên tòa được mở lại lần thứ hai. Tòa án nhân dân khu vực 6 đã thực hiện thủ tục tống đạt, gửi thông báo mở lại phiên tòa một cách hợp lệ, đúng quy định pháp luật cho tất cả các đương sự nêu trên, nhưng tại phiên tòa hôm nay họ vẫn tiếp tục vắng mặt không có lý do. Xét thấy trong hồ sơ vụ án, người đại diện hợp 3 pháp của bị hại đã có lời khai rõ ràng và gửi đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại cụ thể; việc vắng mặt của họ không gây trở ngại cho việc xét xử và không ảnh hưởng đến việc giải quyết toàn diện vụ án.

Do đó, căn cứ vào quy định tại Điều 292 của Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và toàn bộ những người đại diện hợp pháp của người bị hại.

[2] Về hành vi phạm tội và trách nhiệm hình sự: Lời khai của bị cáo Võ Tấn L tại phiên tòa hoàn toàn trùng khớp với biên bản khám nghiệm hiện trường, sơ đồ hiện trường, kết luận giám định dấu vết và nguyên nhân tử vong của bị hại. Có đủ cơ sở xác định: Vào khoảng 21 giờ 50 phút ngày 11/01/2025, bị cáo Võ Tấn L là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, có giấy phép lái xe theo quy định, khi điều khiển xe ô tô biển kiểm soát 86CD-000.34 tham gia giao thông trên Quốc lộ B đã không chấp hành đúng quy tắc giao thông đường bộ, cụ thể là không đi đúng phần đường, làn đường theo chiều đi của mình mà điều khiển phương tiện lấn sang phần đường dành cho xe đi ngược chiều. Hành vi điều khiển phương tiện lấn sang phần đường ngược chiều của bị cáo là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy tắc giao thông đường bộ, bị pháp luật nghiêm cấm, tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn giao thông. Trên thực tế, chính hành vi vi phạm này đã trực tiếp dẫn đến việc xe ô tô do bị cáo điều khiển va chạm với xe mô tô do ông Đinh Văn T điều khiển đang đi theo hướng ngược lại, làm ông T tử vong tại chỗ. Hành vi của bị cáo đã vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ: “Người tham gia giao thông phải đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định và phải chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ”. Hậu quả làm chết 01 người đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”, quy định tại điểm a khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử cũng xét thấy người bị hại là ông Đinh Văn T khi tham gia giao thông cũng có lỗi, cụ thể: Đã sử dụng rượu bia với nồng độ cồn rất cao trong máu và điều khiển xe mô tô không đi đúng phần đường theo quy định, vi phạm khoản 2 Điều 9 và khoản 1 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Những vi phạm này làm giảm khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, góp phần làm phát sinh và gia tăng mức độ nguy hiểm của tình huống giao thông.

Tuy nhiên, lỗi của người bị hại không làm thay đổi bản chất hành vi phạm tội của bị cáo, bởi lẽ hành vi vi phạm quy tắc giao thông của bị cáo vẫn là nguyên nhân trực tiếp, mang tính quyết định dẫn đến hậu quả chết người.

Do đó, bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình theo quy định của 4 pháp luật. Cáo trạng truy tố bị cáo theo điểm a khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự là hoàn toàn đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[3] Đánh giá tính chất, mức độ hành vi và yếu tố lỗi hỗn hợp: Hành vi của bị cáo gây hậu quả nghiêm trọng khi tước đi sinh mạng của bị hại.

Tuy nhiên, khi xem xét toàn diện vụ án, HĐXX thấy rằng người bị hại Đinh Văn T cũng có lỗi rất nghiêm trọng. Bị hại điều khiển phương tiện khi trong máu có nồng độ cồn lên tới 294mg/100ml máu, điều khiển xe tốc độ cao và lấn sang phần đường của bị cáo. Việc bị cáo L đánh lái lấn sang trái là một phản xạ xử lý tình huống sai lầm, bị động trong trạng thái hoảng loạn khi thấy bị hại lao trực diện về phía mình.

Do đó, đây là vụ án có tính chất lỗi hỗn hợp, trong đó hành vi vi phạm nghiêm trọng của bị hại là điều kiện chủ yếu dẫn đến vụ tai nạn. Điều này làm giảm đáng kể mức độ nguy hiểm cho xã hội trong hành vi vô ý của bị cáo.

[4] Về các tình tiết giảm nhẹ và nhân thân để xem xét áp dụng Án treo: Về nhân thân: Bị cáo có nhân thân tốt. Dù năm 2020 từng bị xử phạt về tội "Đánh bạc", nhưng bị cáo đã chấp hành xong từ năm 2022 và hiện tại đã được xóa án tích, được coi là không có án tích. Bị cáo có nơi cư trú rõ ràng, ổn định, là lao động duy nhất đang nuôi 03 con nhỏ. Về tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo có 02 tình tiết giảm nhẹ tại Khoản 1 Điều 51 là: Tự nguyện bồi thường khắc phục hậu quả (Điểm b) và Thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải (Điểm s). Ngoài ra, lỗi nghiêm trọng của người bị hại và việc bị cáo ra đầu thú được HĐXX áp dụng làm tình tiết giảm nhẹ tại Khoản 2 Điều 51 BLHS. Xét thấy bị cáo có nhân thân tốt, có nơi cư trú rõ ràng, có tới 03 tình tiết giảm nhẹ và không có tình tiết tăng nặng; lỗi của bị hại là rất lớn. Đối chiếu với Điều 65 BLHS và Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao, bị cáo có đầy đủ điều kiện để cải tạo tại địa phương dưới sự giám sát của chính quyền mà không cần cách ly khỏi xã hội. Việc cho bị cáo hưởng án treo thể hiện tính nhân văn, khoan hồng của pháp luật và phù hợp với đề nghị của đại diện Viện kiểm sát.

[5] Về trách nhiệm dân sự: Quá trình điều tra vụ án, những người đại diện hợp pháp của người bị hại đã đưa ra yêu cầu bồi thường thiệt hại về tính mạng đối với ông Đinh Văn T với tổng số tiền là 200.000.000 đồng (hai trăm triệu đồng). Tại phiên tòa hôm nay, mặc dù phía gia đình bị hại vắng mặt, nhưng khi HĐXX công bố nội dung yêu cầu bồi thường trên, bị cáo Võ Tấn L đã hoàn toàn tự nguyện chấp nhận, đồng ý bồi thường toàn bộ số tiền 200.000.000 đồng theo đúng nguyện vọng mà gia đình bị hại đã yêu cầu trong quá trình điều tra, 5 không có bất kỳ tranh chấp hay khiếu nại nào. HĐXX xét thấy, sự tự nguyện nhận trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại của bị cáo là hoàn toàn chính đáng, phù hợp với quy định tại Điều 585, Điều 591 Bộ luật Dân sự, có lợi tối đa cho phía gia đình bị hại và không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Do đó, cần ghi nhận sự tự nguyện này của bị cáo. Khấu trừ vào số tiền 80.000.000 đồng bị cáo đã nộp khắc phục trong giai đoạn điều tra, buộc bị cáo Võ Tấn L phải có nghĩa vụ tiếp tục bồi thường số tiền còn lại là 120.000.000 đồng cho những người đại diện hợp pháp của người bị hại.

[6] Về việc thu giữ, tạm giữ tài liệu, đồ vật và xử lý vật chứng: Đối với các tài sản đã xử lý trong giai đoạn điều tra: Cơ quan Cảnh sát điều tra đã trả lại xe ô tô BKS 86CD-000.34 cho bị cáo Võ Tấn L; trả lại xe mô tô BKS 76M1-239.80 và 01 Giấy phép lái xe mang tên Đinh Văn T cho đại diện hợp pháp của người bị hại. Xét thấy các tài sản trên là tài sản hợp pháp của chủ sở hữu/người quản lý hợp pháp, không phải là công cụ, phương tiện chủ ý phạm tội nên việc trả lại là đúng quy định tại Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự. Đối với 01 Giấy phép lái xe mang tên Võ Tấn L là giấy tờ cá nhân của bị cáo, hiện đang lưu giữ theo hồ sơ vụ án, xét thấy không liên quan đến việc tước quyền sử dụng nên cần trả lại cho bị cáo.

[7] Về xử lý vật chứng và án phí: Căn cứ Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, buộc bị cáo Võ Tấn L phải chịu án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự sơ thẩm theo mức luật định.