Bản án 99/2026/HS-STBản án 99/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng: Hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan điều tra Công an tỉnh Sơn 8 La, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Bị cáo, nguyên đơn dân sự và người có quyền lợi liên quan không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, do đó các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện là hợp pháp.

[2] Về áp dụng pháp luật: Bị cáo phạm tội trước ngày 01/7/2025 và bị truy tố xét xử khi Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2025) đã có hiệu lực pháp luật, tuy nhiên để đảm bảo nguyên tắc có lợi cho bị cáo HĐXX áp dụng Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 theo quy định tại Điều 4 luật sửa đổi bổ sung một số Điều của Bộ luật hình sự.

[3] Về tình tiết định tội: Tại cơ quan điều tra và tại phiên toà bị cáo khai nhận vào tháng 01 năm 2025 để lấy đất trồng cà phê nên bị cáo đã thuê người và tự tay dùng cưa máy chặt phá 8.270m2 rừng sản xuất, thuộc lô 17(lô - rs), khoảnh 3, tiểu khu 326 do Cộng đồng bản Huối Do, xã P, tỉnh Sơn La quản lý, gây thiệt hại 269.036.752 đồng. Xét lời khai của bị cáo tại phiên toà phù hợp với lời khai trong quá trình điều tra; phù hợp vật chứng thu giữ cùng các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, cụ thể như sau: - Biên bản khám nghiệm hiện trường ngày 06/12/2025; - Kết luận giám định tư pháp trong lĩnh vực lâm nghiệp ngày 12/02/2026 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La về vị trí rừng, loại rừng, trạng thái rừng, chủ rừng; - Kết luận định giá tài sản số 01/KL-HĐĐGTS ngày 27/02/2026 của Hội đồng định giá tài sản trong Tố tụng Hình sự, kết luận về giá trị rừng do Lò Văn H hủy hoại. - Các quyết định về quy hoạch rừng, bản đồ lâm nghiệp, các biên bản kiểm kê… Trên cơ sở đó có đủ căn cứ để HĐXX kết luận bị cáo Lò Văn H đã phạm vào tội huỷ hoại rừng, theo quy định tại Điều 243 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017).

[4] Về khung hình phạt áp dụng: Bị cáo Lò Văn H thực hiện hành vi huỷ hoại 8.270m2 rừng sản xuất, đã vi phạm tình tiết định khung hình phạt “Rừng sản xuất có diện tích từ 5.000 mét vuông (m2) đến dưới 10.000 mét vuông (m2)” quy 9 định tại điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), có khung hình phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

[5] Về nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: [5.1] Nhân thân: Bị cáo Lò Văn H có nhân thân tốt, chưa có tiền án tiền sự. [5.2] Tình tiết tăng nặng: Bị cáo Lò Văn H không có tình tiết tăng nặng. [5.3] Tình tiết giảm nhẹ: Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo Lò Văn H thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải bị cáo là người dân tộc thiểu số, sống ở vùng có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn, trình độ hiểu biết, nhận thức pháp luật còn hạn chế, có bố đẻ (Lò Văn Túp) được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng ba, anh trai là Lò Văn Học là thương binh hạng bốn, do đó được xem xét áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, theo quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015.

[6] Về tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo: Hành vi phạm tội của bị cáo thuộc trường hợp nghiêm trọng, xâm phạm đến trật tự quản lý rừng của Nhà nước, xâm phạm đến môi trường sinh thái, có thể gây ra những hậu quả khác cho đời sống xã hội. Bị cáo có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự nhận thức được hành vi hủy hoại rừng là vi phạm pháp luật nhưng bị cáo vẫn cố ý thực hiện. Do vậy cần áp dụng một mức án tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo trên cơ sở đánh giá các tình tiết về nhân thân, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, đảm bảo tính giáo dục riêng, răn đe và phòng ngừa chung.

[7] Về hình phạt áp dụng: Xét mục đích, nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội của bị cáo xuất phát từ hoàn cảnh kinh tế gia đình gặp nhiều khó khăn và tập quán canh tác lạc hậu của người dân tộc thiểu số nên đã phạm tội. Bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, thái độ thực sự ăn năn hối cải, có nơi cư trú rõ ràng, có khả năng tự cải tạo, hoàn cảnh gia đình bị cáo khó khăn, do đó xét thấy không cần thiết cách ly bị cáo khỏi đời sống xã hội, mà chỉ cần áp dụng Điều 36 Bộ luật Hình sự năm 2015 cho bị cáo được hưởng hình phạt cải tạo không giam giữ cũng đủ để răn đe, giáo dục bị cáo đồng thời thể hiện được chính sách khoan hồng của pháp luật của Đảng và Nhà nước, tạo cơ hội cho bị cáo tự cải tạo để trở thành công dân có ích cho xã hội.

[8] Về hình phạt bổ sung (phạt tiền): Bị cáo có hoàn cảnh gia đình khó khăn, không có tài sản có giá trị nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị 10 cáo.

[9] Về mức khấu trừ thu nhập: Bị cáo là nông dân, làm nghề trồng trọt, thu nhập không ổn định, phụ thuộc vụ mùa do đó miễn khấu trừ thu nhập cho bị cáo.

[10] Về trách nhiệm bồi thường dân sự: Hành vi phạm tội của bị cáo xâm hại đến tài sản của nhà nước nên bị cáo phải bồi thường toàn bộ giá trị 8.270m2 rừng sản xuất, và 4.985m2 rừng ngoài quy hoạch lâm nghiệp bị thiệt hại, theo kết quả định giá là 269.036.752 đồng, theo quy định tại khoản 1 Điều 48 Bộ luật Hình sự năm 2015; các Điều 584, 585, 586 và Điều 589 Bộ luật dân sự.

[11] Về xử lý vật chứng: Đối với 01 máy cưa xích cầm tay màu cam, nhãn hiệu FANCON 5200, thông tin số máy 52F002666, có kèm lưỡi cưa và xích đã bị tháo rời riêng, HĐXX xét thấy đây là công cụ phương tiện bị cáo dùng để phạm tội cần tuyên tịch thu sung công quỹ nhà nước, theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự năm 2015; điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015.

[12] Về các vấn đề khác: Đối với 08 người làm thuê do bị cáo Lò Văn H thuê chặt cây: Quá trình điều tra bị cáo khai không biết họ tên, địa chỉ cụ thể, không có thông tin liên lạc do đó không có tài liệu để điều tra xác minh, làm rõ. Mặt khác, những người này được bị cáo thuê phát dọn nương cũ, không biết khu vực là rừng thuộc diện Nhà nước quản lý, không có sự bàn bạc, thống nhất ý chí với bị cáo; do đó không có căn cứ xác định là đồng phạm trong vụ án. Đối với Tòng Thị Đ là vợ của bị cáo Lò Văn H. Kết quả điều tra xác định Tòng Thị Đ được bị cáo Hạnh cho biết việc thuê người phát dọn và trực tiếp chặt cây tại khu nương cũ của gia đình, đồng thời mua thực phẩm để bị cáo Hạnh mang cho những người làm thuê nấu ăn trong thời gian chặt cây rừng, tuy nhiên Tòng Thị Đ không biết vị trí cụ thể khu vực bị cáo Hạnh chặt phá, không biết đó là rừng thuộc diện Nhà nước quản lý, bảo vệ mà chỉ nghĩ là những người đó phát dọn nương cũ của gia đình, do đó hành vi của bà Tòng Thị Đ không đồng phạm với bị cáo, không vi phạm pháp luật nên không xem xét xử lý.

[13] Về án phí: Bị cáo Lò Văn H là người dân tộc thiểu số sống ở xã, bản đặc biệt khó khăn nên được miễn án phí hình sự, dân sự sơ thẩm theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Vì các lẽ trên, 11