Bản án 1491/2026/DS-PTBản án 1491/2026/DS-PT

[1] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Ngô Cẩm N2, bà Ngô Cẩm H và bà Ngô Cẩm S có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.

Do đó, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự nêu trên theo quy định tại Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Tài sản tranh chấp đã được Tòa án cấp sơ thẩm tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ và đo đạc vào các ngày 20/3/2024, 28/5/2025; tiến hành định giá vào ngày 26/3/2025. Đối chiếu giữa các lần thẩm định, cho thấy kết quả đo đạc ngày 30/7/2025 đã không ghi nhận một số tài sản gồm: nhà trọ 4, nền xi măng, nhà vệ sinh và 07 căn chòi lá (đã được ghi nhận tại biên bản ngày 20/3/2024 và biên bản đo đạc ngày 27/6/2024). Đồng thời, Tòa án cấp sơ thẩm chưa tiến hành định giá đối với các tài sản còn thiếu gồm: nhà trọ 4, sân xi măng, nhà vệ sinh, nhà container, cây 9 trồng, hệ thống thoát nước, chòi lá và hàng rào. Việc Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ hiện trạng cũng như giá trị tài sản mà đương sự có yêu cầu bồi thường thiệt hại, nhưng lại căn cứ vào kết quả đo đạc ngày 30/7/2025 và kết quả định giá ngày 26/3/2025 để giải quyết vụ án là không đảm bảo việc thi hành án cũng như quyền lợi ích hợp pháp của đương sự.

[3] Trong quá trình tố tụng, Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ tài sản bị đơn đầu tư xây dựng trên đất là tài sản riêng của cá nhân bị đơn hay là tài sản chung của vợ chồng. Việc Tòa án cấp sơ thẩm mặc định xác định đây là tài sản riêng của bị đơn khi giải quyết bồi thường là chưa thỏa đáng, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn xác định toàn bộ tài sản đầu tư trên đất là của vợ chồng; hiện bị đơn và vợ đang ly hôn và có tranh chấp về tài sản (theo Thông báo thụ lý vụ án số 630/2026/TB-TLVA ngày 23/6/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh).

Do đó, cần phải đưa vợ của bị đơn vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan để làm rõ các quyền, nghĩa vụ liên quan, đảm bảo việc thi hành án.

[4] Đối với Hợp đồng thuê ngày 21/3/2021 giữa ông C và ông D, việc Tòa án cấp sơ thẩm tuyên vô hiệu là có căn cứ.

Tuy nhiên, bản án sơ thẩm chỉ buộc ông C hoàn trả tiền cọc mà chưa xem xét đến việc sử dụng, kinh doanh và khấu hao tài sản của ông D để giải quyết triệt để quyền lợi cho ông C là thiếu sót. Tại Tòa án cấp phúc thẩm, các bên xác định ông C cũng đang khởi kiện ông D trong một vụ án khác liên quan đến tranh chấp hợp đồng thuê này và đã được Tòa án nhân dân khu vực 16 thụ lý theo Thông báo số 1417/TB-TA ngày 09/7/2026.

[5]

Từ những phân tích trên, xét thấy do phát sinh tình tiết mới và cần phải đưa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vào tham gia tố tụng nên cần hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục chung.

Do đó, kháng cáo của bị đơn là có căn cứ chấp nhận.

[6] Đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn là có căn cứ.

[7] Đề nghị của Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tại phiên tòa là phù hợp.

[8] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bị đơn ông Phạm Thành C không phải chịu theo quy định.