Bản án 70/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
* Căn cứ: Khoản 3 Điều 308; khoản 1 Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự. Hủy bản án dân sự sơ thẩm số 17/2026/DS-ST ngày 26/3/2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 5 - Thanh Hóa. Giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân Khu vực 5 - Thanh Hóa giải quyết theo thủ tục sơ thẩm. * Về án phí: Các đương sự không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Trả lại cho ông Vũ Văn S 300.000đ tạm ứng án phí phúc thẩm theo biên lai thu tạm ứng án phí lệ…
Nhận định của Tòa án
bị đơn bổ sung kháng cáo vượt quá phạm vi kháng cáo ban đầu theo quy định tại khoản 2 Điều 284 Bộ luật Tố tụng dân sự, hơn nữa nội dung bổ sung của bị đơn Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét, giải quyết, không đúng quy định Điều 5 293 về phạm vi xét xử phúc thẩm.
Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét nội dung bổ sung kháng cáo của bị đơn.
[2] Xét nội dung kháng cáo của bị đơn: [2.1] Về nguồn gốc thửa đất các đương sự đang tranh chấp: Các đương sự đều thừa nhận nguồn gốc thửa đất đang tranh chấp, thửa đất 922 tờ bản đồ số 11 diện tích 355m2 nguồn gốc là của cụ Vũ Văn V (sinh năm 1932 chết năm 2000) và Hoàng Thị N (sinh năm 1932 chết năm 2011) - là ông, bà nội của nguyên đơn và là bố, mẹ bị đơn ông B, ông S. Hai cụ sinh được 06 người con (03 người đã chết: ông C1, ông L2, bà H5; 03 người còn sống: ông B, bà T2, ông S), gồm: ông Vũ Văn C1, sinh năm 1953 chết năm 1998; ông Vũ Văn L2, sinh năm 1954 chết năm 2007; ông Vũ Văn B, sinh năm 1960; Bà Vũ Thị T2, sinh năm 1966; Bà Vũ Thị H5, sinh năm 1970 chết năm 2018; ông Vũ Văn S, sinh năm 1975. Các anh, chị em đều sinh ra trên thửa đất đang tranh chấp, sau khi trưởng thành mới tách hộ chỉ còn cụ V và cụ N sinh sống trên thửa đất. Năm 1998 ông Vũ Văn C1 bị ốm nên từ miền nam trở về, được vài tháng thì chết, bà Nguyễn Thị H2 cùng con cái, lo chôn cất ông C1 xong cũng vào M làm ăn, đến năm 2000 cụ V chết, cụ N sinh sống trên thửa đất sau đó vào miền nam ở với anh S, đến năm 2011 thì chết, năm 2007 bà H2 được Ủy ban nhân dân huyện H cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bà H2 và anh K đều không sinh sống trên thửa đất đang tranh chấp, mà sinh sống tại Đ. Ngày 14/01/2011, bà H2 họp gia đình (Bà H2 và các con của bà H2 và ông C1) tặng cho anh Vũ Văn K toàn bộ quyền sử dụng đất. Ngày 20/6/2011 UBND huyện H cấp GCNQSDĐ số BĐ451732, số vào sổ cấp GCN: CH000981 cho hộ ông Vũ Văn K đối với thửa đất số 922, tờ bản đồ số 11, diện tích 355m2 tại thôn X, xã T, tỉnh TH (nay là xã T, tỉnh TH).
[2] Ủy ban nhân dân xã T cung cấp các tài liệu chứng cứ, thể hiện: - Hồ sơ 299 năm 1985: Thửa đất số 445, tờ bản đồ số 4, diện tích 270m2. Trong đó: Đất ở (T): 270m2. Chủ sử dụng đất: ông Vũ Văn V (đã chết). - Hồ sơ đo đạc khu dân cư năm 1998: thửa đất số 198, tờ bản đồ số 6, diện tích 320m2. Trong đó: Đất ở: 200m2; Đất vườn: 120m2. Chủ sử dụng đất: ông Vũ Văn C1 (đã chết). - Hồ sơ địa chính năm 2004: Thửa đất số 922, tờ bản đồ số 11, diện tích 355m2. Trong đó: Đất ở: 200m2; Đất vườn: 155m2. Chủ sử dụng đất: bà Nguyễn Thị H2. UBND huyện H cấp giấy CNQSDĐ số AK 305471, số và sổ cấp giấy H 0096, cấp ngày 31/12/2007, chủ sử dụng đất: Hộ bà Nguyễn Thị H2 (cấp đồng loạt). Năm 2011 bà Nguyễn Thị H2 đã tặng cho con trai là anh Vũ Văn K, đã làm thủ tục đăng ký biến động đất đai và được UBND huyện H cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đứng tên hộ ông Vũ Văn K vào ngày 20/6/2011.[3] Lời khai của các đương sự tại phiên tòa phúc thẩm: Ông Vũ Văn B, bà Vũ Thị T2, ông Vũ Văn S là 03 trong 06 người con đẻ của cụ V và cụ N hiện nay đang còn sống trình bày: Trong quá trình sinh sống, bố, mẹ 6 các ông, bà không họp gia đình, hay thông báo với các con cháu trong gia đình về việc bố, mẹ các ông, bà là cụ V và cụ N tặng cho ông C1, bà H2 diện tích đất của ông, cha để lại cho dòng họ V1, bố ông là trưởng họ từ nhiều đời nay. Bà Nguyễn Thị H2 là con dâu không sinh sống cùng bố, mẹ chồng mà cùng gia đình sinh sống ở Đ. Việc bà H2 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng như việc anh Vũ Văn K được Ủy ban nhân dân huyện H cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tất cả các anh, em trong gia đình không biết. Trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm và phúc thẩm nguyên đơn không cung cấp tài liệu chứng cứ chứng minh có việc chuyển dịch hợp pháp quyền sử dụng đất từ cụ V, cụ N cho ông C1, bà H2 và anh K.
[4] Các thiếu sót của Tòa án cấp sơ thẩm trong quá trình thu thập tài liệu, nhận định, đánh giá chứng cứ đối với yêu cầu, quan điểm của đương sự: [4.1] Tòa án cấp sơ thẩm không thu thập tài liệu chứng cứ để xác định có sự chuyển dịch quyền sử dụng đất từ cụ V, cụ N cho ông C1, bà H2 anh K. Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng bà H2 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sau đó bà H2 tặng cho con trai là anh K, nên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh K là thiếu cơ sở. [4.2] Trong quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm, các bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đều cho rằng diện tích đất đang tranh chấp là của dòng họ V1 và bố, mẹ bị đơn, và tại (BL 140 -143) biên bản họp dòng họ Vũ ngày 16/01/2026 có sự tham gia của các bị đơn và người có quyền lợi liên quan (có xác nhận của chính quyền địa phương) trình bày nội dung cho rằng thửa đất đang tranh chấp là của dòng họ V1, trên đất có nhà thờ, nhưng anh K đã tự ý phá, tuy nhiên bản án sơ thẩm không nhận định nội dung này của đương sự là thiếu sót, chưa xem xét giải quyết nội dung yêu cầu của bị đơn, người liên quan đối với nội dung khởi kiện của nguyên đơn.
[5] Về việc xây nhà thờ của các ông B, S, H1: Việc xây nhà thờ trên diện tích đất đang tranh chấp, các bị đơn và người liên quan cho rằng có sự đồng ý của anh K, tuy nhiên sau đó anh K không đồng ý, có đơn đến UBND xã yêu cầu dừng thi công, nhưng bị đơn và người có quyền lợi liên quan vẫn thi công là hành vi vi phạm luật đất đai, vì thời điểm xây dựng anh K vẫn là người được nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nếu việc cấp giấy chứng nhận là hợp pháp đúng quy định pháp luật thì đương sự phải phá dỡ nhà trả lại đất cho nguyên đơn là đúng.
[6]
Tuy nhiên, như đã phân tích ở trên, Tòa án cấp sơ thẩm không thu thập tài liệu chứng cứ đầy đủ, và cũng không nhận định đánh giá các tài liệu chứng cứ các đương sự đã cung cấp để xác định tính hợp pháp của việc cấp GCNQSDĐ của UBND huyện H cho anh K, mà nhận định cho rằng: anh K được UBND huyện H cấp GCNQSDĐ là đúng nên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là không đúng, cũng như chưa xem xét đầy đủ toàn diện, triệt để các nội dung cần phải nhận định, quyết định trong vụ án.
[7] Từ phân tích trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, đánh giá chứng cứ chưa chính xác, toàn diện, và với 7 các thiếu sót nói trên không thể bổ sung tại phiên tòa phúc thẩm nên phải hủy bản án sơ thẩm để xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm.
[8] Về án phí: Các đương sự không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Trả lại cho ông Vũ Văn S 300.000đ tạm ứng án phí phúc thẩm theo biên lai thu tạm ứng án phí lệ phí số 0002741 ngày 09/4/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh TH. Án phí sơ thẩm được xác định lại trong quá trình giải quyết tại Tòa án cấp sơ thẩm.
Quyết định
* Căn cứ: Khoản 3 Điều 308; khoản 1 Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự. Hủy bản án dân sự sơ thẩm số 17/2026/DS-ST ngày 26/3/2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 5 - Thanh Hóa. Giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân Khu vực 5 - Thanh Hóa giải quyết theo thủ tục sơ thẩm. * Về án phí: Các đương sự không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Trả lại cho ông Vũ Văn S 300.000đ tạm ứng án phí phúc thẩm theo biên lai thu tạm ứng án phí lệ phí số 0002741 ngày 09/4/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Thanh Hóa. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.