Bản án 02/2026/HC-STBản án 02/2026/HC-ST

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về thủ tục tố tụng: [1.1]. Về đối tượng khởi kiện, thẩm quyền giải quyết: Người khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết: Hủy Quyết định số 5198/QĐ- UBND ngày 03/12/2024 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Yên Bái về việc thu hồi tiền trợ cấp của ông Nguyễn Văn X nên đối tượng khởi kiện là quyết định hành chính theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 3 của Luật Tố tụng hành chính. Ngày 06/11/2025, người khởi kiện nộp Đơn khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân khu vực 1- Lào Cai nên vẫn còn thời hiệu khởi kiện theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116 của Luật Tố tụng hành chính. Do vậy, căn cứ Điều 3, Điều 30, Điều 31, Điều 115, Điều 116 của Luật Tố tụng hành chính, khoản 3 Điều 2 Luật số 85/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số Điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án, Tòa án nhân dân khu vực 1- Lào Cai thụ lý giải quyết là đúng quy định pháp luật. [1.2] Về xác định tư cách người tham gia tố tụng: Quyết định hành chính bị khởi kiện là Quyết định số 5198/QĐ-UBND ngày 03/12/2024 của Chủ tịch UBND huyện T, tỉnh Yên Bái về việc thu hồi tiền trợ cấp đối với cụ Nguyễn Văn X. Căn cứ Điều 59 Luật Tố tụng hành chính năm 2015 về kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng; Văn bản số 863/UBND-TCD ngày 03/02/2026 của UBND tỉnh L về việc phúc đáp Văn bản số 101/TA-HC của Tòa án nhân dân khu vực 1- Lào Cai về xác định cơ quan kế thừa thẩm quyền giải quyết chế độ chính sách đối với Quyết định số 5198/QĐ-UBND ngày 03/12/2024; Căn cứ khoản 5 Điều 23 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Tòa án xác định Chủ tịch UBND phường  là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng hành chính của Chủ tịch UBND huyện T, tỉnh Yên Bái, tham gia tố tụng với tư cách người bị kiện. Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện người bị kiện vắng mặt nhưng có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt. Căn cứ Điều 158 của Luật Tố tụng hành chính, Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. 6

[2] Xét yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện: 2.1. Về thẩm quyền ban hành Quyết định số 5198/QĐ-UBND: Căn cứ khoản 7 Điều 29 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2019, quy định nhiệm vụ quyền hạn của Chủ tịch UBND huyện: “7. Quản lý và tổ chức sử dụng có hiệu quả... ngân sách nhà nước được giao trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật”. Theo đó, Chủ tịch UBND huyện T, tỉnh Yên Bái ban hành Quyết định số 5198/QĐ-UBND ngày 03/12/2024 về việc thu hồi tiền trợ cấp đối với ông Nguyễn Văn X là đúng thẩm quyền. [2.2] Về trình tự thủ tục ban hành và thể thức của quyết định: Trong quá trình giải quyết vụ án, đại diện người bị kiện xác định không được bàn giao hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giải quyết chế độ, chính sách đối với ông Nguyễn Văn X, chưa xác định được cơ quan đang lưu trữ những tài liệu này nên không cung cấp được hồ sơ ban hành Quyết định số 5198/QĐ-UBND cũng như hồ sơ ban hành các quyết định hành chính liên quan như hồ sơ ban hành Nghị quyết số 25/NQ-HĐND ngày 25/9/2024 của Hội đồng nhân dân huyện T, hồ sơ ban hành Quyết định số 185/QĐ ngày 25/12/1993 của Ủy ban nhân dân huyện T về việc ông Nguyễn Văn X, xã M, huyện T được nghỉ việc và hưởng trợ cấp thường xuyên. Do đương sự không giao nộp được các bộ hồ sơ ban hành quyết định hành chính bị khởi kiện và các quyết định hành chính có liên quan nên Tòa án không có cơ sở để kiểm tra, đánh giá tính hợp pháp về trình tự, thủ tục ban hành quyết định; không xác định được quá trình tham mưu, rà soát, xác minh, thu thập chứng cứ và đánh giá chứng cứ trước khi ban hành quyết định. Về thể thức văn bản: Quyết định 5198/QĐ-UBND cơ bản đúng thể thức theo quy định tại Nghị định 30/2020/NĐ-CP và M (Quyết định cá biệt quy định trực tiếp). [2.3] Về đánh giá tính hợp pháp về nội dung của Quyết định hành chính bị khởi kiện Theo tài liệu có trong hồ sơ vụ án, ngày 25/12/1993 UBND huyện T ban hành Quyết định số 185/QĐ cho cụ Nguyễn Văn X được nghỉ việc và hưởng trợ cấp thường xuyên hàng tháng theo chính sách đối với cán bộ xã công tác lâu năm. Sau khi Quyết định số 185/QĐ được ban hành, cụ X đã được cơ quan nhà nước thực hiện chi trả trợ cấp liên tục từ năm 1993 đến tháng 4 năm 2023, trong thời gian gần 30 năm. Trong quá trình giải quyết vụ án, người bị kiện không cung cấp được bộ hồ sơ ban hành Quyết định số 185/QĐ, không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào chứng minh cụ Nguyễn Văn X có hành vi kê khai gian dối, giả mạo hồ sơ hoặc cố ý cung cấp thông tin sai sự thật nhằm được hưởng chế độ trợ cấp. Người bị kiện cho rằng qua rà soát lại hồ sơ không có căn cứ xác định ông 7 Nguyễn Văn X có đủ 15 năm công tác theo quy định tại Quyết định số 130/CP ngày 20/6/1975 của Hội đồng Chính phủ và các văn bản hướng dẫn thi hành nên không đủ điều kiện hưởng trợ cấp thường xuyên.

Tuy nhiên, người bị kiện không cung cấp được tài liệu chứng cứ để chứng minh cụ Nguyễn Văn X có lỗi trong việc được hưởng chế độ trợ cấp hoặc có hành vi gian dối để được hưởng trợ cấp trái quy định. Mặt khác Quyết định số 5198/QĐ-UBND ngày 03/12/2024 được ban hành trên cơ sở viện dẫn Báo cáo số 11/BC-TTr ngày 04/7/2023 của Thanh tra huyện T về kết quả xác minh nội dung đơn phản ánh liên quan đến trường hợp ông Nguyễn Văn X. Căn cứ Bản án số 06/2024/HC-ST của Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái đã có hiệu lực pháp luật thì Báo cáo số 11/BC-TTr ngày 04/7/2023 cũng chính là một trong những căn cứ được Chủ tịch UBND huyện T sử dụng để ban hành Quyết định số 2616/QĐ-UBND ngày 25/7/2023 về việc hủy bỏ Quyết định số 185/QĐ ngày 25/12/1993 của UBND huyện T. Đối với Quyết định số 2616/QĐ-UBND ngày 25/7/2023, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái đã ban hành Bản án hành chính sơ thẩm số 06/2024/HC-ST ngày 31/7/2024 tuyên hủy toàn bộ quyết định này. Sau khi bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật, cơ quan hành chính có trách nhiệm nghiên cứu nội dung bản án, khắc phục những thiếu sót đã được chỉ ra, tổ chức xác minh, thu thập, đánh giá lại chứng cứ một cách khách quan, toàn diện trước khi ban hành quyết định hành chính mới.

Tuy nhiên, người bị kiện không cung cấp được tài liệu, chứng cứ thể hiện sau khi Bản án số 06/2024/HC-ST có hiệu lực pháp luật, UBND huyện T đã tiến hành xác minh lại vụ việc, thu thập tài liệu mới hoặc thực hiện các biện pháp nghiệp vụ cần thiết để làm rõ điều kiện hưởng trợ cấp của cụ Nguyễn Văn X. Ngược lại, tài liệu có trong hồ sơ cho thấy Quyết định số 5198/QĐ-UBND tiếp tục sử dụng Báo cáo số 11/BC-TTr ngày 04/7/2023 làm căn cứ chủ yếu để ban hành quyết định thu hồi tiền trợ cấp. Việc sử dụng lại kết quả xác minh cũ mà không tiến hành xác minh, đánh giá lại toàn diện các chứng cứ liên quan sau khi quyết định hành chính trước đó đã bị Tòa án tuyên hủy cho thấy việc xem xét vụ việc chưa bảo đảm tính khách quan, toàn diện và thận trọng theo yêu cầu của hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Hơn nữa, cụ Nguyễn Văn X sinh năm 1920, hiện tuổi đã rất cao 106 tuổi. Khoản trợ cấp được chi trả trong thời gian gần 30 năm là nguồn hỗ trợ sinh hoạt thường xuyên của cụ. Hiện cụ đã rất già yếu, không còn khả năng lao động không có nguồn thu nhập nào đáng kể để duy trì sinh hoạt hàng ngày, không có khả năng thi hành số tiền theo quyết định hành chính bị khởi kiện. Người bị kiện chưa có đủ căn cứ xác định cụ X có lỗi trong việc được hưởng chế độ hoặc cố ý gây thiệt hại cho Nhà nước. [2.4]. Về nghĩa vụ chứng minh tính hợp pháp của quyết định hành chính bị 8 khởi kiện: Theo khoản 2 Điều 78 Luật Tố tụng hành chính năm 2015, người bị kiện có nghĩa vụ cung cấp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ và chứng minh tính hợp pháp của quyết định hành chính bị khởi kiện. Trong quá trình giải quyết vụ án, người bị kiện xác định không được bàn giao hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giải quyết chế độ, chính sách đối với cụ Nguyễn Văn X và không cung cấp được hồ sơ ban hành Quyết định số 5198/QĐ- UBND cũng như hồ sơ của các quyết định hành chính có liên quan cho Tòa án. Mặc dù quyết định bị kiện làm phát sinh nghĩa vụ hoàn trả số tiền rất lớn đối với người khởi kiện nhưng người bị kiện không cung cấp được tài liệu chứng minh căn cứ thực tế và căn cứ pháp lý của việc thu hồi số tiền trợ cấp đã chi trả.

Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy người bị kiện không thực hiện được nghĩa vụ chứng minh theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.

[3] Về quan điểm của người bị kiện Trong quá trình giải quyết vụ án, người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện xác định không được tiếp nhận đầy đủ hồ sơ liên quan đến vụ việc và đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện. Quan điểm này phù hợp với các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập trong hồ sơ vụ án và phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử có căn cứ xác định Quyết định số 5198/QĐ-UBND ngày 03/12/2024 của Chủ tịch UBND huyện T được ban hành khi chưa bảo đảm căn cứ thực tế, căn cứ pháp lý; người bị kiện không cung cấp được hồ sơ ban hành quyết định, không chứng minh được tính hợp pháp của quyết định bị kiện.

Vì vậy, căn cứ khoản 2 Điều 193 Luật Tố tụng hành chính năm 2015, cần chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của cụ Nguyễn Văn X, hủy Quyết định số 5198/QĐ-UBND ngày 03/12/2024 của Chủ tịch UBND huyện T về việc thu hồi tiền trợ cấp đối với cụ Nguyễn Văn X.

[4] Xét đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa là có cơ sở, phù hợp với các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và quy định pháp luật nên được chấp nhận.

[5] Về án phí và quyền kháng cáo: Người bị kiện phải chịu án phí hành chính sơ thẩm. Các đương sự được quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.