Bản án 14/2026/HS-STBản án 14/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung của vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng: Quá trình tiếp nhận, giải quyết tin báo, các hoạt động tố tụng do Đồn Biên phòng T2 thực hiện có những sai phạm: Cho đối tượng sử dụng điện thoại dù đã có biên bản niêm phong; chuyển thiếu tang vật trong vụ án; quá trình niêm phong điện thoại và cân xác định trọng lượng không có đủ thành phần tham gia như trong biên bản. Tại phiên tòa, bị cáo thừa nhận, các biên bản ghi nhận đúng diễn biến, nội dung, bản chất sự việc, bị cáo không có khiếu nại gì đối với quyết định, hành vi tố tụng của các cơ quan tiến hành tố tụng. Xét thấy những sai phạm của T2 chưa đến mức làm thay đổi bản chất vụ án, mặt khác bị cáo không có khiếu nại gì do đó không cần thiết phải trả hồ sơ điều tra bổ sung. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Cao Bằng đã kiến nghị các đơn vị để xảy ra sai phạm tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm và quán triệt tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật khi thực hiện các hoạt động tố tụng.

[2] Xét hành vi phạm tội của bị cáo: Lời khai của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo trong quá trình điều tra, phù hợp với kết luận giám định, vật chứng của vụ án được thu giữ và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa. Như vậy, đủ căn cứ và cơ sở kết luận: Với mục đích vụ lợi, ngày 20-5-2025, tại xóm L, xã T, tỉnh Cao Bằng, Hoàng Thị T nhận vận chuyển cho một người đàn ông 05 bao tải có tổng khối lượng 37 kg cá ngựa chấm, tên khoa học Hippocampus trimaculatus, là động vật thuộc nhóm II được liệt kê trong Danh mục loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm được quy định tại Phụ lục II, Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Theo kết luận định giá tài sản số 2818 ngày 18-7-2025 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự Ủy ban nhân dân tỉnh C, 37 kg cá ngựa chấm có giá trị 667.270.000 đồng (Sáu trăm sáu mươi bảy triệu hai trăm bảy mươi nghìn đồng). Tào thuê 05 người phụ nữ vận chuyển mỗi người 01 bao đến cột Mốc 717 để giao hàng, khi gần đến khu vực cách Mốc 717 khoảng 300m thì bị lực lượng chức năng phát hiện. Như vậy, đủ căn cứ xác định bị cáo Hoàng Thị T đã phạm tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã" theo quy định tại điểm g khoản 2 Điều 234 của Bộ luật Hình sự. 5 "Điều 234. Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 242 và Điều 244 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc bị phạt tù từ 06 tháng đên 03 năm: a) Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyên, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIB hoặc Phụ lục II Công ước về buôn bản quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp trị giá từ 150.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc động vật hoang dã khác trị giá từ 300.000.000 đông đến dưới 700.000.000 đồng hoặc thu lợi bất chính từ 50.000.000 đông đến dưới 200.000.000 đồng; b)....

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiên từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 07 năm: g) Động vật, bộ phận cơ thế hoặc sản phẩm của động vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIB hoặc Phụ lục II Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng hoặc của động vật hoang dã khác trị giá từ 700.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng".

[3] Đánh giá tính chất, mức độ nghiêm trọng của tội phạm: Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội của Bị cáo gây ra là nguy hiểm cho xã hội, bị cáo nhận vận chuyển trực tiếp với đối tượng thuê vận chuyển nên phải chịu trách nhiệm hình sự với tổng số cá thể cá ngựa bị phát hiện. Hành vi phạm tội của bị cáo đã xâm phạm đến trật tự quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường, bảo vệ sự cân bằng sinh thái, đa dạng sinh học của các loài động vật hoang dã, ảnh hưởng đến trật tự trị an ở địa phương, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương. Bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức hành vi mua bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã là vi phạm pháp luật nhưng vì hám lợi đã cố tình phạm tội nên cần xử lý nghiêm khắc nhằm răn đe giáo dục và phòng ngừa tội phạm.

[4] Về nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trước khi phạm tội Bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự, được Ủy ban nhân dân xã T xác nhận luôn chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật, quy định của địa phương theo Giấy xác nhận ngày 30-01-2026. Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Trong quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải. Bị cáo là dân tộc thiểu số, sinh sống tại xóm L, xã T, tỉnh Cao Bằng là vùng cao biên giới có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn, nhận thức còn hạn chế, bị cáo biết vận chuyển cá ngựa khô là vi phạm pháp luật nhưng không nhận thức được mức độ nguy hiếm của hành vi cũng như trách nhiệm hình sự phải gánh chịu khi thực hiện hành vi đó.

Do đó, cho Bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

[5] Về hình phạt: Hình phạt chính: Sau khi xem xét tính chất, mức độ nghiêm trọng của tội phạm, nhân thân của bị cáo, các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự, Hội đồng xét xử xét thấy Bị cáo có nhân thân tốt, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, phạm tội lần đầu, thành khẩn khai báo, sinh sống ở vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, có nơi cư trú rõ ràng, đủ điều kiện được hưởng án treo. Bị cáo có con nhỏ là Sầm Thị Tích N bị rối loạn tác phong và cảm xúc.

Do đó, áp dụng chính sách khoan hồng của pháp luật, không cần thiết phải cách ly Bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, cho bị cáo được tự tu dưỡng, cải tạo tại địa phương để chăm sóc, điều trị cho con nhỏ cũng đủ sức răn đe, giáo dục bị cáo. Hình phạt bổ sung: Khoản 4 Điều 234 Bộ luật Hình sự quy định: "Người phạm tội còn có thê bị phạt tiên từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đông, câm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm". Hội đồng xét xử xét thấy bị cáo không có khả năng thi hành hình phạt tiền bổ sung nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

[6] Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 47 Bộ luật hình sự, Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự, xử lý vật chứng như sau: Đối với 05 bao tải dứa bên trong chứa cá ngựa khô, tổng khối lượng 37 kg (kilogam) là vật Nhà nước cấm lưu hành nên tịch thu tiêu hủy; đối với 01 phôi sim số thuê bao 0367466724 là vật không có giá trị sử dụng nên tịch thu tiêu hủy; đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu OPPO, màu xanh, tình trạng máy cũ, đã qua sử dụng, số IMEI 1: 862366051527135; số IMEI 2: 862366051527127 là tài sản của bị cáo, bị cáo sử dụng làm phương tiện liên lạc để phạm tội nên cần tịch thu phát mại sung vào Ngân sách Nhà nước. Vật chứng trên đã chuyển đến Phòng Thi hành án dân sự khu vực 4 - Cao Bằng theo biên bản giao nhận vật chứng tài sản số 12 ngày 16-01-2026. 7

[7] Về án phí: Bị cáo là người dân tộc thiểu số, sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, có đơn xin miễn án phí hình sự sơ thẩm nên căn cứ vào điêm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14, Điều 15 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Uy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Hội đồng xét xử miễn án phí hình sự sơ thấm cho bị cáo.

[8] Các vấn đề khác: Đối với người đàn ông thuê Hoàng Thị T vận chuyển 05 bao hàng và 05 người phụ nữ Tào thuê để vận chuyển hàng không xác định được tên, địa chỉ nên không đủ căn cứ để xử lý các đối tượng này trong cùng vụ án.

[9]

Xét thấy, Cáo trạng số 11/CT-VKSKV4 ngày 13-01-2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Cao Bằng truy tố bị cáo là đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa về tội danh, điều luật áp dụng, mức hình phạt, xử lý vật chứng, án phí và các vấn đề khác là có căn cứ, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên cần được chấp nhận.

[10] Xét thây, Luận cứ bào chữa của người bào chữa cho bị cáo phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên cần được chấp nhận.